VOOZH about

URL: https://ast.wikipedia.org/wiki/Grupu_funcional

⇱ Grupu funcional - Wikipedia


Saltar al conteníu

El grupu funcional ye un átomu o conxuntu d'átomos xuníos a una cadena carbonada, representada na fórmula xeneral por R pa los compuestos alifáticos y como Ar (radicales alifáticos) pa los compuestos arumosos. Los grupos funcionales son responsables de la reactividá y propiedaes químiques de los compuestos orgánicos.

La combinación de los nomes de los grupos funcionales colos nomes de los alcanos de los que deriven brinda una nomenclatura sistemática poderosa pa denominar a los compuestos orgánicos.

Los grupos funcionales acomúñense siempres con enllaces covalentes, al restu de la molécula. Cuando'l grupu d'átomos acomuñar col restu de la molécula primero por aciu fuercies ióniques, denominar más apropiadamente al grupu como un ión poliatómico o ión complexu.

Series homólogues y grupos funcionales más comunes

[editar | editar la fonte]

Una serie homóloga ye un conxuntu de compuestos que comparten el mesmu grupu funcional y, por ello, tienen propiedaes y reacciones similares. Por casu: la serie homóloga de los alcoholes primarios tienen un grupu OH (hidroxilo) nun carbonu terminal o primariu.

Les series homólogues y grupos funcionales llistaos de siguío son los más comunes.[1] Nes tables, los símbolos R, R', o similares, pueden referise a una cadena hidrocarbonada, a un átomu d'hidróxenu, o inclusive a cualquier conxuntu d'átomos.

Ensin grupu funcional

[editar | editar la fonte]

Insaturados

[editar | editar la fonte]

Funciones osixenaes

[editar | editar la fonte]

Presencia de dalgún enllace carbonu-osíxenu: senciellu (C-O) o doble (C=O)

Grupu funcional Serie homólogu Fórmula Estructura Prefixu Sufixu Exemplu
Grupu hidroxilo Alcohol R-OH 👁 Hidroxilo
hidroxi- -ol 👁 Etanol (Alcohol etílico)

Etanol
Grupu alcoxi (o ariloxi) Éter R-O-R' 👁 Alcoxi
-oxi- R-il R'-il éter 👁 Etoxietano o Dietiléter (Éter etílicu)

Éter etílicu
Grupu carbonilo Aldehído R-C(=O)H 👁 Carbonilo
formil- -a el

-carbaldehído[2]

👁 Etanal (acetaldehído)

Etanal
Cetona R-C(=O)-R' 👁 Carbonilo
oxo- -ona 👁 Propanona (acetona)

Propanona
Grupu carboxilo Acedu carboxílico R-COOH 👁 Carboxilo
carboxi- Acedu -ico 👁 Acedu etanoico (acedu acético)

Acedu acético
Grupu acilo Éster R-COO-R' 👁 Acilo
-iloxicarbonil- R-arreyo de R'-ilo 👁 Etanoato de etilo (acetato de etilo)

Acetato de etilo

Funciones nitrogenadas

[editar | editar la fonte]

Amidas, aminas, nitrocompuestos, Nitrilos. Presencia d'enllaces carbonu-nitróxenu: C-N, C=N ó C≡N

Grupu funcional Tipu de compuestu Fórmula Estructura Prefixu Sufixu Exemplu
Grupu amino Amina R-NH2 👁 Amino
amino- -amino 👁 Image

Isobutilamina
Imina R-NCH2 👁 Imina
_ _ 👁 1,5-Diazabiciclo[4.3.0]non-5-eno (BDN)
Grupos amino
y carbonilo
Amida R-CO-NR2 👁 amida
_ -amida 👁 Acetamida

Acetamida
Imida R-C(=O)N(-R')-R" 👁 Imida
_ _ 👁 Image

Tetrametiletildiimida
Grupu nitro Nitrocompuesto R-NON2 👁 Nitro
nitro- _ 👁 Image

Nitropropano
Grupu nitrilo Nitrilo o cianuru |

R-CN

👁 Nitrilo o Cianuru
ciano- -nitrilo 👁 Tetracianoetileno (TCNE)
Isocianuro R-NC 👁 Isocianuro
alquil isocianuro _ 👁 Image

Tert-butil isocianuro
Isocianato R-NCO 👁 Isocianato
alquil isocianato _ 👁 Metil isocianato
Isotiocianato R-NCS 👁 Isotiocianato
alquil isotiocianato 👁 Alil isotiocianato
Grupu azo Azoderivado R-N=N-R' 👁 Azo
azo- -diazeno 👁 Dietil azodicarboxilato (DEAD)
Diazoderivado R=N=N 👁 Diazoderivado
diazo- _ 👁 Image

Diazometano
Azida R-N3 👁 Ion azida
azido- -azida 👁 2-Dimetilaminoetilazida (DMAZ)
Sal de diazonio X- R-N+≡N 👁 Sal de diazonio
_ ...uro de...-diazonio 👁 Catión Bencenodiazonio
_ Hidrazina R1R2N-NR3R4 👁 Hidrazinas
_ -hidrazina 👁 Hidrazida (fórmula xeneral)
_ Hidroxilamina -NOH 👁 Hidroxilaminas
_ -hidroxilamina 👁 N,N-dimetilhidroxilamina

Funciones haloxenaes

[editar | editar la fonte]

Compuestos por carbonu, hidróxenu y halóxenos.

Grupu funcional Tipu de compuestu Fórmula del
compuestu
Prefixu

Haluru

R-X halo- _
Grupu acilo Haluru d'ácidu R-COX Haloformil- Haluru de -oílo

Grupos que contienen azufre

[editar | editar la fonte]
Grupu funcional Tipu de compuestu Fórmula del compuestu Prefixu Sufixu
Grupu sulfuruTioéter o sulfuru |

align="center" | R-S-R'

alquiltio-
R-SH Tiol mercapto--tiol
R-SO-R' Sulfóxido_ __
R-SO2-R' Sulfona_ __
_Acedu sulfónico RSO3H sulfo-acedu -sulfónico

Organofosfatos

[editar | editar la fonte]
Grupu funcional Tipu de compuestu Fórmula Estructura Prefixu Sufixu Exemplu

PR3

👁 Fosfina
_ _ 👁 Clorodifenilfosfina
_ P(=O)R3 👁 Óxidu de fosfina
_ _ 👁 Hexametilfosforamida (HMPA)
Fosfinito P(OR)R2 👁 Fosfinito
_ _
Fosfinato P(=O)(OR)R2 👁 Fosfinato
_ _ 👁 Cloroetilfosfinato
Fosfonito P(OR)2R 👁 Fosfonito
_ _ 👁 HEDP
Fosfonato P(=O)(OR)2R 👁 Fosfonato
_ _ 👁 N-fosfonometil glicina(Glifosato)
Fosfito P(OR)3 👁 Image
_ fosfito 👁 Trimetil fosfito
Grupu fosfatu

P(=O)(OH)2R

👁 Fosfatu
_ _ 👁 Fosfatu de trietilo
Fosforano PR5 👁 Fosforano
_ _ 👁 Diclorotrifenilfosfina

Llistáu de grupos funcionales

[editar | editar la fonte]

Ver tamién

[editar | editar la fonte]

Referencies

[editar | editar la fonte]
  1. Química orgánica. John McMurry. 6ª ed. Cengage Learning Editores, 2005. ISBN 970-686-354-0. Clasificación de grupos funcionales pa fines de nomenclatura.Apéndiz A-3
  2. Manual de química orgánica. Hans Beyer. Editorial Reverté, 1987. ISBN 84-291-7066-9. Páx. 210