| Şəhər | |||||
| Xarkov | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ukr. Ха́рків | |||||
| 👁 Image | |||||
|
|||||
| 50°00′00″şm.e. 36°13′45″ş.u.HGYO | |||||
| Ölkə |
👁 Image Ukrayna |
||||
| Vilayət | Xarkov vilayəti | ||||
| Daxili bölgüsü | 9 rayon | ||||
| Mer | Gennadi Kernes | ||||
| Tarixi və coğrafiyası | |||||
| Əsası qoyulub | 1630 | ||||
| İlk məlumat | 1552 | ||||
| Yaşayış məntəqəsi statuslu | 1669 | ||||
| Sahəsi | 350[1] | ||||
| Mərkəzinhündürlüyü | 94-205m | ||||
| İqlimi | kəskin kontinental | ||||
| Saat qurşağı | UTC+2 , yayda UTC+3 | ||||
| Əhalisi | |||||
| Əhalisi | 1 000 000nəfər (2024) | ||||
| Sıxlığı | 4111nəf./km² | ||||
| Aqlomerasiya | 1 700 000 | ||||
| Milli tərkibi | ukraynalılar[2], ruslar[3], yəhudilər, ermənilər | ||||
| Rəsmi dili |
|
||||
| Rəqəmsal identifikatorlar | |||||
| Telefon kodu | +380 57 | ||||
| Poçt indeksi | 61000–61499 | ||||
| Nəqliyyat kodları | AX, KX / 21 | ||||
| Digər | |||||
| city.kharkov.ua | |||||
Xəritəni göstər/gizlə
| |||||
| 👁 Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||||
Xarkov (ukr.Харків) — Xarkov vilayətinin inzibati mərkəzi olan Ukraynanın şərq hissəsindəki ən böyük şəhərdir. Əhalinin sayına görə Xarkov Kiyevdən sonra Ukraynada ikinci yeri tutur. Vaxtilə şəhər Moskva və Leninqraddan sonra SSRİ-nin üçüncü ölçü üzrə sənaye, elmi və nəqliyyat mərkəzi idi.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xarkov təxminən 1654-cü ildə qədim rus şəhəri olan Xarkovun yerində yaradılmışdır. 1918-ci ilin fevral-mayında Xarkov Donetsko-Krivorojski Respublikasının paytaxtı rolunu oynayırdı, 1918-ci ilin mart-aprelində Ukrayna Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı olmuşdur, 1919-cu ilin martda — iyununda və 1919-cu ilin dekabrından 1934-cü ilin iyununa qədər Ukrayna SSR-ının paytaxtı olmuşdur.[4]
Nəqliyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]Müasir Xarkov ölkənin ən böyük nəqliyyat qovşaqlarından biri hesab edilir. Onun içərisindən dəmir və şose yolları keçir, həmçinin beynəlxalq aeroport var. Şəhərin özündə küçə ictimai nəqliyyatının şöbələrə ayrılmış şəbəkəsi fəaliyyət göstərir: marşrut taksiləri, avtobuslar, trolleybuslar, tramvaylar. 1975-ci ildən Xarkovda 3 xətdən ibarət olan və şəhərin 9 inzibati ərazisini birləşdirən metropoliten işləyir.
Təhsil
[redaktə | vikimətni redaktə et]Hal-hazırda Xarkovda müxtəlif mülkiyyət formalarının və akkreditasiyanın səviyyələrinin 69 ali məktəbi mütəxəssisləri hazırlayırlar. Onların arasında 17 universitet və 9 akademiya var.
Xarkovun bir çox ali təhsil müəssisələri, məsələn, XAİ (aviasiya), MTU "XPİ" (politexnik), XAYİ (avtoyol) kimi, yalnız Ukraynada yox, həmçinin onun hüdudları xaricində məşhurdurlar. Xarkovun ali məktəbləri ən müxtəlif ixtisaslaşmalara malikdir: texniki, aqrar, hərbi, tibbi, iqtisadi. Xarkovun ali təhsil müəssisələrində 200 mindən çox tələbə oxuyur, və onlardan arasında təxminən 12 mini xarici tələbələrdir.
Həmçinin şəhərdə 142 elmi tədqiqat institutu, 16 muzey, şəhər şəkil qalereyası, 6 dövlət teatrı və 80 kitabxana işləyirlər.
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xarkovun 65%-dən çox sakini rus dilini öz ana dili hesab edirlər.
Xarkovun diqqətəlayiq yerlərinin arasında xarkovlular özləri azadlıq meydanını adlandırırlar, hansı ki, şəhərin mərkəzi sahəsidir; Xarkov planetarisi; hələ Rusiya imperiyası dövründə açılmış Xarkov heyvanat parkı; MDB-da ən böyük olan Xarkov delfinariumu, həmçinin şəhərin əsas Metallist stadionu, hansında ki, eyni adlı yerli futbol klubu öz oyunlarını keçirir. Xarkov şəhərinin əhalisini təxminən 1,5 milyon daimi sakin təşkil edir. Şəhərdə cəmi 111 millətin nümayəndələri yaşayırlar.
Qardaş şəhərlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 👁 Rusiya
Belqorod, Rusiya - 👁 İtaliya
Bolonya, İtaliya - 👁 Çexiya
Brno, Çexiya - 👁 Bolqarıstan
Varna, Bolqarıstan - 👁 Polşa
Varşava, Polşa - 👁 Türkiyə
Qaziantep, Türkiyə - 👁 Latviya
Dauqavpils, Latviya - 👁 Litva
Kaunas, Litva - 👁 Gürcüstan
Kutaisi, Gürcüstan - 👁 Fransa
Lill, Fransa - 👁 Rusiya
Moskva, Rusiya - 👁 Rusiya
Nijni Novqorod, Rusiya - 👁 Rusiya
Novosibirsk, Rusiya - 👁 Almaniya
Nürnberq, Almaniya - 👁 Polşa
Poznan, Polşa - 👁 İsrail
Rişon Le-Zion, İsrail - 👁 Rusiya
Sankt Peterburq, Rusiya - 👁 Çin
Tyantszin, Çin - 👁 Monteneqro
Çetinye, Monteneqro - 👁 Çin
Çzinan, Çin - 👁 ABŞ
Sinsinnati, ABŞ
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Парламент затвердив нові межі Харкова" (ukrayna). Официальный сайт Харькова. 21 avqust 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 oktyabr 2017.
- ↑ "ВВС. Аналитика Е. Каневский. Русские и Украина: не национальность, а язык". 17 iyun 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 oktyabr 2017.
- ↑ «Маяк». Харьков — город уютный, совсем русский…
- ↑ "Xarkov şəhərinin tarixi". 1 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 fevral 2021.
