Teurgn^[2] (Tours e galleg) eo anv pennlec'h departamant gall an Indre-et-Loire, ha kêr-benn proviñs kozh Touren, savet a bep tu d'ar stêr Liger. 136 500 a dud zo o chom eno. Kêr-benn Bro-C'hall e oa en amzer ar roue Loeiz XI a Vro-C'hall. Eno emañ sez arc'heskob "Kornôg" Bro-C'hall, ha Breizh ennañ.

Kêr-benn un tolead pinvidik a-walc'h eo Teurgn, gant parkadoù legumaj, gwez-frouezh ha gwiniegi brudet.

Emañ ar gêr en ur c'hroashent kozh-tre, Norzh-Su e roud-avel, evit treuziñ aes al Liger hag ar Cher, e adstêr kazi kenstur er Su. Dre-se e veze liammet tolead Pariz, Chartrez, Poatev ha Bourdel en ur gejañ gant dezougerezh war vag Kornôg-Reter war ar stêr vras.

E mare ar C'halianed e oa un treizh hag ur geoded anvet Civitas Turonorum gant ar Romaned. Dont a ra an anv eus anv ar meuriad, an Turones. Eno, en IV^e kantved, e vevas un den illur, sant Martin, ur milour, aet da vanac'h, ha diazezer un abati bras nepell diouzh ar geoded. E penniliz an abati e teue pirc'hirined da geheliñ ur sant a zo bet roet e anv da veur a gêr ha gêriadenn en Europa a-bezh. Ouzhpenn-se emañ kêr Deurgn war hent pirc'hirinded Sant-Jalm a Gompostela etre Norzh Europa ha Spagn. Er VI^vet kantved e voe anvet da eskob un den-iliz illur all, Gregor Teurgn, den politikour hag istorour ar Franked (kontañ a ra penaos e renent brezelioù enep ar Vretoned).
Kêr-benn ur gontelezh eo bet Teurgn, hini an Touren, teuziet e diwezh an XIII^vet kantved en domani roueel ken e kave mat er Grennamzer roueed Bro-C'hall chom alies a-walc'h e kastellioù strewet a-hed al Liger. Unan anezho, Loeiz XI, a vourre chom mizvezhioù-pad e kastell ar Genkiz (kastell ar Montils e La Riche e bannlev kornôg hiziv).

• Iliz-Veur Saint-Gatien, en anv Gatianus, ur sant eus an III^e pe IV^e kantved.

War ribl Su al Liger eo bet staliet ar gêr pa'z eus un uhelgompezenn izel a-walc'h e-lec'h tornaodoù raz kavet en ur sevel gant ar stêr pe war ar riblenn Norzh. Er XIX^vet kantved eo bet poblet ar ribl-mañ p'eo bet kleuziet ar "Foz" evit lakaat hent Pariz da vont eeunoc'h betek ar pont.

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

Nav c'hêr all zo gevellet gant Teurgn :

• 👁 Image
  Mülheim an der Ruhr, Alamagn, 170 000 annezad, abaoe 1962
• 👁 Image
  Segovia, Spagn, 56 000 annezad, aboe 1972
• 👁 Image
  Parma, Italia, 176 000 annezad, abaoe 1976
• 👁 Image
  Luoyang, Sina, 100 000 annezad, abaoe 1982
• 👁 Image
  Springfield, SUA, 151 000 annezad, abaoe 1984
• 👁 Image
  👁 Image
  Trois-Rivières, Kebek, Kanada, 137 000 annezad, abaoe 1987
• 👁 Image
  Takamatsu, Japan, 426 000 annezad, abaoe 1988
• 👁 Image
  Brasov, Roumania, 329 000 annezad, abaoe 1990
• 👁 Image
  Minneapolis, SUA, 373 000 annezad, abaoe 1991

Emglevioù kenlabour zo ivez :

• 👁 Image
  Szombathely, Hungaria, 80 000 annezad, abaoe 2003
• 👁 Image
  Settat, Maroko, 116 570 annezad, abaoe 2002
• 👁 Image
  Marrakech, Maroko, 909 000 annezad, abaoe 2003.

1. ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
2. ↑ Tour, e Buhez ar Sent, 1912, pajenn 782. Teurgn e Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon, 1972.