VOOZH about

URL: https://eo.wikipedia.org/wiki/Thomas_Jefferson

⇱ Thomas Jefferson - Vikipedio

Saltu al enhavo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Thomas Jefferson
3-a prezidanto de Usono
👁 Image
👁 Image
Persona informo
Thomas Jefferson
Naskiĝo 2-an de aprilo 1743 (1743-04-02)
en Shadwell, kantono Goochland, Virginio
Morto 4-an de julio 1826 (1826-07-04) (83-jaraĝa)
en Charlottesville, Virginio
Mortis pro naturaj kialoj 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Mortis per uremio 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Tombo grave of Thomas Jefferson (en) 👁 Traduki
Monticello 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Religio diismo • Anglikanismo vd
Lingvoj angla • franca • itala • latina • greka vd
Loĝloko Monticello • Hôtel de Langeac vd
Ŝtataneco Usono 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Alma mater The College of William & Mary
Partio Demokrata respublikano
Subskribo 👁 Thomas Jefferson
Familio
Patro Peter Jefferson (en) 👁 Traduki
 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Patrino Jane Randolph Jefferson (en) 👁 Traduki
 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Gefratoj Lucy Jefferson Lewis (mul) 👁 Traduki
, Randolph Jefferson (en) 👁 Traduki
, Martha Jefferson Carr (mul) 👁 Traduki
 kaj Anna Scott Jefferson (mul) 👁 Traduki
 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Edz(in)o Martha Wayles Skelton Jefferson
Amkunulo Sally Hemings 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Infanoj Martha Washington Jefferson, Jane Randolph Jefferson, morte naskita filo, Mary Wayles Jefferson, Lucy Elizabeth Jefferson I, Lucy Elizabeth Jefferson II.
Parencoj Dabney Carr (mul) 👁 Traduki
 (fratina bofrato)
Thomas Garland Jefferson (mul) 👁 Traduki
 (great-grandnephew (en) 👁 Traduki
) 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Profesio
Okupo Ŝtatulo, plantaĝisto
Laborkampo plantejo, juro, filozofio, diplomatio kaj arkitekturo 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Aktiva dum –1826 vd
Postenoj
Postenoj Prezidanto de Usono (1801–1809)
prezidento-elektinto de Usono (1801–1801)
vicprezidanto de Usono (1797–1801)
usona ministro pri eksterlandaj aferoj (1790–1793)
Grandambasadoro de Usono en Francio (1785–1789)
Guberniestro de Virginio (1779–1781)
member of the Virginia House of Delegates (en) 👁 Traduki
 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
Honorigoj
Honorigoj vd
Membrecoj
Membrecoj Akademio de Surskriboj kaj Beletro de Francio (foreign member of Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (en) 👁 Traduki
) (1801–1826)
Amerika Filozofia Societo (1780–)
Warsaw Society of Friends of Learning (en) 👁 Traduki
Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Usona Antikvaĵista Societo 👁 Redakti la valoron en Wikidata
 vd
3-a Prezidanto de Usono
Dum 4-a de marto 1801 – 4-a de marto 1809
Antaŭulo John Adams
Sekvanto James Madison
2-a Vicprezidanto de Usono
Dum 4-an de marto 1797 – 4-an de marto 1801
Prezidento John Adams
Antaŭulo John Adams
Sekvanto Aaron Burr
1-a Usona ministro pri eksterlandaj aferoj
Dum 26-an de septembro 1789 – 31-an de decembro 1793
Prezidento George Washington
Antaŭulo nova ofico
Sekvanto Edmund Randolph
2-a Grandambasadoro de Usono en Francio
Dum 1785 – 1789
Antaŭulo Benjamin Franklin
Sekvanto William Short
Delegito el Virginio en la Kongreso de la Konfederacio
Dum 1783 – 1784
2-a Guberniestro de Virĝinio
Dum 1-an de junio 1779 – 3-an de junio 1781
Antaŭulo Patrick Henry
Sekvanto William Fleming
Delegito el Virginio en Dua Kontinenta Kongreso
Dum 1775 – 1776
vd Fonto: Vikidatumoj

Thomas JEFFERSON [TO-mas ĜEF-er-sen], la tria Prezidanto de Usono, naskiĝis la 13-an de aprilo 1743 en la kantono Goochland, Virginio. Li mortis 83-jaraĝa, la 4-an de julio 1826, je la 50-a naskiĝtago de Usono, en sia domo en Monticello, Virginio, pro kronika reŭmatismo kaj pligrandiĝinta prostato.

Jefferson, kun kvar aliaj homoj, verkis la Usonan Deklaron de Sendependeco en 1776. Li estis usona ministro en Francio en 1785. Li estis vicprezidento en la administrado de Adams (1797-1801). Li estis ruĝhara kaj tre alta. Religie, li estis Diisto. Martha Wayles Skelton estis lia edzino.

Dum lia administrado (1801-1807) okazis;

  • 1803 Aĉeto de la Luiziana Teritorio de Francio por proksimume 15 milionoj da dolaroj, duobligante la areon de la tiama Usono.
  • 1805 Sukcesa Fino de la Tripolia Milito (1801-1805)
  • 1807 Akto de Embargo

Post la aĉeto de la Luiziana Teritorio, li sendis la ekspedicion de Lewis kaj Clark por esplori la novan teritorion.

En mono Jefferson estis libera aŭ senprudenta, do li akumulis grandajn ŝuldojn. Pro liaj ŝuldoj, li vendis sian grandan bibliotekon al la Kongreso. Tiu estis la semo de la Biblioteko de Kongreso, nun tre granda biblioteko en Vaŝingtono.

Jefferson estis bienisto kaj posedis sklavojn, kiujn li liberigis en sia testamento. Unu el liaj sklavinoj estis Sally Hemings, kun kiu li havis gefilojn post la morto de sia edzino. Studo pri la DNA de iliaj posteuloj ŝajnas pruvi la amoron inter Hemings kaj Jefferson.

La bildo de Jefferson estas sur la dudekona dolara monero (la nickel). Sur la inversa flanko de la monero estas Monticello, lia domo.

Jefferson ankaŭ estis arkitekto kaj inventisto. Li estis alte klerigita.

Jefferson verkis kelkajn librojn. Li verkis libron pri Virginio, pri kiu li grande fieris. Li ankaŭ redaktis ian evangelion, kiu unuigis la kvar evangeliojn de la Biblio sed ankaŭ forviŝis la miraklojn de Jesuo kaj la teologion de liaj sekvintoj kiun Jefferson ne ŝatis. Al Jefferson, Jesuo Kristo estis homo tre saĝa, sed li certe ne estis Dio, tial la raportoj pri mirakloj estis laŭ li memevidentaj aldonaĵoj.

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]


v • d • r
👁 Image
   Prezidantoj de Usono    👁 Image
Klarigoj: (F) federalisto • (DR) demokrat-respublikano • (W) whig • (D) demokrato • (R) respublikano • † mortis oficante
v • d • r
👁 Image
    Vicprezidantoj de Usono    👁 Image
John Adams (F) • (DR) • Aaron Burr (DR) • George Clinton (DR) • Elbridge Gerry (DR) • Daniel Tompkins (DR) • John C. Calhoun (D) • Martin Van Buren (D) • Richard Mentor Johnson (D) • John Tyler (W) • George M. Dallas (D) • Millard Fillmore (W) • William R. King (D) • John C. Breckinridge (D) • Hannibal Hamlin (R) • Andrew Johnson (U) • Schuyler Colfax (R) • Henry Wilson (R) • William A. Wheeler (R) • Chester A. Arthur (R) • Thomas A. Hendricks (D) • Levi P. Morton (R) • Adlai E. Stevenson (D) • Garret A. Hobart (R) • Theodore Roosevelt (R) • Charles W. Fairbanks (R) • James S. Sherman (R) • Thomas R. Marshall (D) • Calvin Coolidge (R) • Charles G. Dawes (R) • Charles Curtis (R) • John Nance Garner (D) • Henry A. Wallace (D) • Harry S. Truman (D) • Alben W. Barkley (D) • Richard Nixon (R) • Lyndon B. Johnson (D) • Hubert Humphrey (D) • Spiro Agnew (R) • Gerald Ford (R) • Nelson Rockefeller (R) • Walter Mondale (D) • George H. W. Bush (R) • Dan Quayle (R) • Al Gore (D) • Dick Cheney (R) • Joe Biden (D) • Mike Pence (R) • Kamala Harris (D) • J.D. Vance (R)
Klarigoj: (F) federalisto • (DR) demokrat-respublikano • (W) whig • (D) demokrato • (R) respublikano • (U) unionisto
Antaŭe:Prezidanto de UsonoPoste:👁 Image
John Adams1801-1809James Madison
Kategorioj:
Kaŝita kategorio: