Udine (italieraz ˈuːdine ahoskatua; friulieraz:Udin; eslovenieraz:Videm; latinez:Utinum) Italiako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Friuli-Venezia-Juliako eskualdearen erdialdean kokaturik, Alpeak eta Itsaso Adriatikoaren artean. Izen bereko probintziaren hiriburua da.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udineren jatorria, Italiako iparraldeko gune nagusietako bat, zalantzazkoa da; bere izenaren lehen aipamena Oton II.a enperadoreak idatzitako 983. urteko dokumentu batean dago. Goi Erdi Aroan eskualdeko gaztelu ugarietako bat baino ez zen izan, 1238an Aquileako Patriarkatuaren egoitza patriarkal bihurtu zen arte. Hurrengo mendearen hasieran Gorizia eta Trevisoren aurkako borroken protagonista izan zen. XV. mendean veneziarrengana igaro zen eta horrela jarraitu zuen XVIII. mendearen amaiera arte, non frantsesek okupatu zuten, gero austriarrek eta, azkenik, 1866an Italiako Erresumara igaro zen.
Friuliera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Friulieraren aldaera bat erabiltzen dute hirian eta probintzian (furlan centrâl).
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| 👁 Image 👁 Image | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 18.6 | 23.2 | 25.6 | 29.5 | 33.2 | 36.2 | 38.2 | 37.0 | 34.4 | 29.8 | 25.3 | 17.4 | 38.2 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7.7 | 9.8 | 13.5 | 17.1 | 22.3 | 25.6 | 28.2 | 28.4 | 24.1 | 18.6 | 12.6 | 8.5 | 18.0 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.7 | 5.0 | 8.4 | 12.0 | 17.1 | 20.3 | 22.7 | 22.6 | 18.7 | 13.7 | 8.2 | 4.5 | 13.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -0.4 | 0.3 | 3.4 | 7.0 | 11.8 | 15.0 | 17.1 | 16.9 | 13.3 | 8.8 | 3.7 | 0.5 | 8.1 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -14.6 | -11.6 | -10.0 | -4.8 | 1.4 | 5.6 | 8.2 | 6.6 | 3.0 | -3.2 | -8.4 | -18.6 | -18.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 74.9 | 61.6 | 86.2 | 119.0 | 118.2 | 137.9 | 81.2 | 79.1 | 124.3 | 134.5 | 108.1 | 85.9 | 1210.9 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 6.2 | 5.2 | 7.6 | 9.8 | 10.8 | 10.5 | 7.8 | 7.2 | 7.3 | 8.3 | 7.2 | 6.7 | 94.6 |
| Iturria: Servizio Meteorologico[1][2] | |||||||||||||
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Udinese Calcio, futbol taldea.
Herri eta hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Italieraz) Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare.Udine Rivolto: Record mensili dal 1969. .
- ↑ (Italieraz) Servizio Meteorologico.Udine/Rivolto (UD). in:Atlante climatico..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 👁 Wd
Datuak: Q2790 - 👁 Commonscat
Multimedia: Udine / Q2790
- Wikidatako koordenatuak dituzten artikuluak
- Testuan italiera duten artikuluak
- Testuan esloveniera duten artikuluak
- Testuan latina duten artikuluak
- Pages using the EasyTimeline extension
- Wikipedia:VIAF identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:BNE identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:BNF identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:GND identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:LCCN identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:OSM zenbakia identifikatzailea duten artikuluak
- Wikipedia:TGN identifikatzailea duten artikuluak
- Pages using the Kartographer extension
