VOOZH about

URL: https://nl.wikipedia.org/wiki/Neon_(element)

⇱ Neon (element) - Wikipedia


Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Neon
118
1 H 2 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
Lanthanoïden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actinoïden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
👁 Neonlicht
Neonlicht
Algemeen
Naam Neon
Symbool Ne
Atoomnummer 10
Groep edelgassen
Periode periode 2
Blok p-blok
Reeks edelgassen
Kleur kleurloos
Chemische eigenschappen
Atoommassa 20,17u
Elektronenconfiguratie [He]2s2
Oxidatietoestanden 0
Atoomstraal 71pm
1e ionisatiepotentiaal 2080,68kJ·mol−1
2e ionisatiepotentiaal 3952,38kJ·mol−1
3e ionisatiepotentiaal 6122,04kJ·mol−1
Fysische eigenschappen
Dichtheid 0,89994kg.m-3
Smeltpunt 24,53K
Kookpunt 27,1K
Tripelpunt 24,562K[1]
Aggregatietoestand gas
Smeltwarmte 0,3317kJ.mol-1
Verdampingswarmte 1,7326kJ.mol-1
Van der Waalse straal 154pm
Kristalstructuur kubisch vlakgecentreerd bij standaardomstandigheden
Molair volume 16,71 · 10−6 vloeibaarm3.mol-1
Geluidssnelheid 435m.s-1
Specifieke warmte 904kJ.kg-1.K-1
Warmtegeleiding 0,0491W.m-1.K-1
Oplosbaarheid in water 9,4494·10-6g/kg[2]
log(Pow) 0,28[3]
Veiligheid
👁 Drukhouder
Waarschuwing[4]
H-zinnen H280 - H281[4]
P-zinnen P282 - P336+P317 - P403 - P410+P403[4]
Naslag
CAS-nummer 7440-01-9
PubChem 23935
Wikidata Q654
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal 👁 Portaalicoon
Scheikunde

Neon is een chemisch element met symbool Ne en atoomnummer 10. Het is een kleurloos edelgas.

Neon is in 1898 ontdekt door William Ramsay en Morris Travers, vrijwel gelijktijdig met de elementen xenon en krypton. Het Griekse woord νέος, neos betekent nieuw.

Om zijn goede thermische eigenschappen wordt neon als warmtetransportmedium in koelinstallaties gebruikt. In natriumlampen (gele straatlantaarns) dient het om bij het starten de gasontlading op gang te helpen tot de lamp warm genoeg is om het gele natriumlicht te gaan verspreiden. Om zijn oranje uitstraling in ontladingsbuizen wordt het toegepast in reclameverlichting. Die wordt gewoonlijk neonreclame genoemd, maar voor andere kleuren zijn andere gassen nodig, zoals argon.

Opmerkelijke eigenschappen

[bewerken | brontekst bewerken]

Neon is na helium het lichtste edelgas en gloeit oranje/rood op bij ontlading in een elektronenbuis. Net als een aantal andere edelgassen kan neon bindingen aangaan met fluor. Dit is echter alleen in laboratoriumopstellingen aangetoond en nog nooit in de natuur. Tijdens massaspectrometrisch onderzoek zijn Ne+, (NeAr)+, (NeH)+ en (HeNe)+ aangetoond. Verder kan neon instabiele hydraten vormen.

In de aardatmosfeer komt neon sporadisch voor (ongeveer 0,0015%); altijd in ongebonden toestand. Het kan industrieel geproduceerd worden via gefractioneerde destillatie van gekoelde lucht.

Er bestaan verschillende isotopen van neon.

Stabielste isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
20Ne 90,48 stabiel met 10 neutronen
21Ne 0,27 stabiel met 11 neutronen
22Ne 9,25 stabiel met 12 neutronen
24Ne syn 34,24 min β 2,470 24Na

Van neon komen drie stabiele isotopen voor: 20Ne (90,48%), 21Ne (0,27%) en 22Ne (9,25%). Via neutronemissie en α-verval kunnen uit 24Mg en 25Mg de isotopen 21Ne en 22Ne worden geproduceerd. Isotopisch onderzoek van buitenaardse rotsblokken heeft aangetoond dat in het heelal 21Ne wordt geproduceerd. Dat houdt in dat neon kan worden gebruikt voor het bepalen van de ouderdom van dit soort rotsen en meteorieten.

Toxicologie en veiligheid

[bewerken | brontekst bewerken]

Als edelgas is neon inert: het is niet brandbaar, explosief of giftig.

Het wordt verhandeld in cilinders die onder hoge druk staan. Bij te snelle ontsnapping koelt het – zoals alle gassen – sterk af. Bij zo'n quasi-adiabatische expansie kunnen vrieswonden op huid of ademhalingswegen ontstaan. Deze lijken op brandwonden.

👁 Image
Oranje neonlicht
voetnoten
  1. PubChem, geraadpleegd 12 januari 2026.
  2. PubChem geraadpleegd op 12 jabuari 2026. De in de referentie genboemde waarde 10,5 mL/kg is behulp van 1 kg water = 1,00 L en de dichtheid van 0,89994 kg/m3 omgerekend naar de in de infobox genoemde waarde.
  3. PubChem, geraadpleegd op 12 januari 2026
  4. 1 2 3 PubChem, geraadpleegd 12 januari 2026.
websites
Zoek neon op in het WikiWoordenboek.