VOOZH about

URL: https://nl.wikipedia.org/wiki/Deler

⇱ Deler - Wikipedia


Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een geheel getal πŸ‘ {\displaystyle a}
is een deler of factor van een geheel getal πŸ‘ {\displaystyle b}
, als er een geheel getal πŸ‘ {\displaystyle k}
bestaat waarvoor geldt dat πŸ‘ {\displaystyle ak=b}
. De bewering dat πŸ‘ {\displaystyle a}
een deler van πŸ‘ {\displaystyle b}
is, dat πŸ‘ {\displaystyle b}
door πŸ‘ {\displaystyle a}
kan worden gedeeld, wordt in de wiskunde meestal genoteerd als πŸ‘ {\displaystyle a|b}
.

Een paar voorbeelden:

Een andere manier om aan te geven dat πŸ‘ {\displaystyle b}
door πŸ‘ {\displaystyle a}
kan worden gedeeld, is door te zeggen dat bij deling van πŸ‘ {\displaystyle b}
door πŸ‘ {\displaystyle a}
er geen rest overblijft: πŸ‘ {\displaystyle b}
mod πŸ‘ {\displaystyle a}
= 0.

Als πŸ‘ {\displaystyle a|b}
en πŸ‘ {\displaystyle a}
een priemgetal is, dan noemen we πŸ‘ {\displaystyle a}
ook wel een priemfactor van πŸ‘ {\displaystyle b}
.

Als twee verschillende gehele getallen πŸ‘ {\displaystyle a}
en πŸ‘ {\displaystyle b}
allebei een deler πŸ‘ {\displaystyle c}
hebben, dan heet πŸ‘ {\displaystyle c}
een gemene of gemeenschappelijke deler van πŸ‘ {\displaystyle a}
en πŸ‘ {\displaystyle b}
. De grootste gemene deler van πŸ‘ {\displaystyle a}
en πŸ‘ {\displaystyle b}
wordt genoteerd als πŸ‘ {\displaystyle \mathrm {ggd} (a,b)}
.

Een positief getal πŸ‘ {\displaystyle a}
wordt een echte deler van πŸ‘ {\displaystyle b}
genoemd als πŸ‘ {\displaystyle a}
een deler is van πŸ‘ {\displaystyle b}
, die ook in absolute waarde kleiner is, dus niet het getal zelf. Priemgetallen hebben maar één echte deler, namelijk 1. Bedenk dat βˆ’2 een deler is van 6, immers πŸ‘ {\displaystyle -2\times (-3)=6}
. Als men over delers praat werkt men in de optelgroep van de gehele getallen.

Als πŸ‘ {\displaystyle a}
een deler is van πŸ‘ {\displaystyle b}
, is ook πŸ‘ {\displaystyle -a}
een deler van πŸ‘ {\displaystyle b}
. Om deze praktische reden beperkt men zich meestal in de getaltheorie tot het noemen van de positieve delers. Bijvoorbeeld: {delers van 6} = {1,2,3,6} en niet {βˆ’6,βˆ’3,βˆ’2,βˆ’1,1,2,3,6}

Tabel van delers

[bewerken | brontekst bewerken]