VOOZH about

URL: https://nl.wikipedia.org/wiki/Iranoorlog_2026

⇱ Iranoorlog 2026 - Wikipedia


Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Dit artikel behandelt een actuele gebeurtenis.
De tekst kan daardoor snel veranderen of inmiddels verouderd zijn.
Iranoorlog 2026
Onderdeel van Conflict Iran-Israël
Datum 28 februari 2026 - heden
Locatie Midden-Oosten, voornamelijk in Iran
Strijdende partijen
👁 Vlag van Verenigde Staten
Verenigde Staten
👁 Vlag van Israël
Israël
👁 Vlag van Iran
Iran
Hezbollah
Leiders en commandanten
👁 Vlag van Verenigde Staten
Donald Trump
👁 Vlag van Verenigde Staten
Pete Hegseth
👁 Vlag van Verenigde Staten
Dan Caine
👁 Vlag van Verenigde Staten
Brad Cooper
👁 Vlag van Israël
Benjamin Netanyahu
👁 Vlag van Israël
Yisrael Katz
👁 Vlag van Israël
Eyal Zamir
👁 Vlag van Israël
Thomar Bar
👁 Vlag van Iran
Ali Khamenei
👁 Vlag van Iran
Mojtaba Khamenei
👁 Vlag van Iran
Masoud Pezeshkian
👁 Vlag van Iran
Ali Larijani
👁 Vlag van Iran
Aziz Nasirzadeh
👁 Vlag van Iran
Abdolrahim Mousavi
👁 Vlag van Iran
Ali Shamkhani
👁 Vlag van Iran
Mohammad Pakpour
👁 Vlag van Iran
Mohammad Shirazi
Verliezen
👁 Vlag van Israël
2 soldaten, 17 burgers
👁 Vlag van Verenigde Staten
13 soldaten, 2 burgers
👁 Vlag van Iran
1.858 (per 13 maart)[1]
👁 Image
De Arleigh Burkeklasse torpedobootjager USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121) lanceert een Tomahawk kruisvluchtwapen tijdens operaties ter ondersteuning van Operatie Epic Fury, 28 februari 2026.

De Iranoorlog uit 2026 vormt een escalatie van het Iraans-Israëlisch conflict, met wereldwijde gevolgen door de sluiting van de Straat van Hormuz en de daardoor veroorzaakte energiecrisis. Op 28 februari 2026 lanceerden Israël[2][3] en de Verenigde Staten[4][5] een gezamenlijke aanval met de codenamen Roaring Lion, Operation Shield of Judah en Operation Epic Fury op verschillende locaties in Iran gericht op belangrijke functionarissen, militaire officieren en faciliteiten. Tijdens de aanval werd onder meer de Opperste Leider van Iran, grootayatollah Ali Khamenei, gedood.[6]

Israël en Iran wisselden in 2024 tweemaal aanvallen uit, en vochten in 2025 een twaalfdaagse oorlog uit, waarbij ook Amerika aanvallen uitvoerde met als doel de Iraanse nucleaire installaties te vernietigen.[7] In januari 2026 werden protesten in Iran zeer bloedig neergeslagen, schattingen variëren van 7000 tot 32.000 dodelijke slachtoffers. De Amerikaanse president Donald Trump beloofde de demonstranten meerdere keren hulp.[8] Tijdens de State of the Union-toespraak van 2026 op 24 februari 2026 benoemde Trump dat er 32.000 demonstranten waren gedood, noemde Iran de world's number one sponsor of terror en zei: I will never allow the world's number one sponsor of terror to have a nuclear weapon.

In de weken voorafgaand aan de aanvallen in 2026 hadden Iran en de VS onderhandelingen gevoerd onder bemiddeling van Oman, en een tweede ronde van gesprekken stond gepland in Genève.[9] Voorafgaand aan de aanval stuurden de VS troepen naar de regio.[10]

Volgens Trump was het doel van de aanvallen om de militaire en nucleaire capaciteiten van Iran te vernietigen en uiteindelijk het regime omver te werpen.[11][12] De Verenigde Naties en verschillende niet-betrokken landen veroordeelden de aanvallen als een ondermijning van de stabiliteit in de regio, terwijl anderen de vergeldingsaanvallen van Iran op Amerikaanse bondgenoten, zoals Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, bekritiseerden.[13] Sommige critici noemden de aanvankelijke aanvallen ook illegaal volgens internationaal recht.[14]

Verloop van het conflict

[bewerken | brontekst bewerken]

In de ochtend van zaterdag 28 februari begonnen de Israëlisch-Amerikaanse bombardementen in verschillende plaatsen in Iran.[15] Onder andere het district van Teheran waar Khamenei woonde en het presidentieel paleis werden getroffen.[16][17]

De VS bevestigde dat het betrokken was bij de aanval.[18] De Israëlische luchtmacht beweerde 500 doelwitten geraakt te hebben, waar het ongeveer 200 straalvliegtuigen voor gebruikte.[19] Israël verklaarde vervolgens een noodtoestand met een verwachte Iraanse vergeldingsaanval als reden.[20]

De VS voerde tientallen aanvallen uit vanuit verschillende plekken op land en vanaf vliegdekschepen.[21] Volgens Israël werd de aanval maandenlang gepland, waardoor doelwitten met precisie aangevallen konden worden en steun vanuit de VS kon worden vergaard.[22]

De Fars News Agency en CNN meldden explosies in verschillende steden in Iran, waaronder Qom, Kermanshah, Isfahan en Karaj.[23][24] De aanvallen werden gevolgd door een bijna totale internetblackout in Teheran.[17][25][26] Volgens verschillende bronnen werd een basisschool voor meisjes getroffen door een vermeende Israëlisch-Amerikaanse aanval op Minab. Rapporten meldden dat 148 leerlingen waren gedood en 100 anderen gewond raakte bij de aanval.[27] De Washington Post meldde dat er geen onafhankelijke bevestiging was van het aantal doden, maar dat de beelden van de verwoeste school wel geverifieerd konden worden.[28] Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de aanval een misdaad.[29]

Op deze dag waren er tal van geruchten over de mogelijke dood van Ayatollah Ali Khamenei.

👁 Image
Khamenei op 12 februari 2026, 16 dagen voor zijn dood.
👁 Image
Veel Iraniërs reageren verheugd op de dood van Khamenei. Op de foto een demonstratie in Göteborg, Zweden.

In de ochtend van 1 maart erkende Iran de dood van Ayatollah Ali Khamenei en werden er 40 dagen van rouw aangekondigd.[30][31]

Het persbureau Fars News Agency, dat gelieerd is aan de Revolutionaire Garde, kondigde aan dat Khamenei's dochter, schoonzoon, kleinkind en schoondochter ook bij de aanvallen om het leven waren gekomen.[32][33][34] Zijn echtgenote, Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, werd eveneens geraakt en overleed op 2 maart aan haar verwondingen. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Mojtaba Khamenei.

Reuters meldde dat mogelijk meerdere commandanten van de IRGC waren gedood, maar kon dit bericht niet bevestigen.[35]

Iran lanceerde drone- en raketaanvallen op Israël (met impact in steden als Tel Aviv, Jeruzalem, Beit Shemesh, Haifa en de Negev; hierbij vielen minstens acht doden). Aanvallen troffen ook Amerikaanse bases en bondgenoten in de regio, zoals in Koeweit (waarbij drie Amerikaanse militairen omkwamen), Irak (Erbil en bases nabij Bagdad), Saoedi-Arabië, de VAE, Qatar, Bahrein en mogelijk Cyprus (RAF Akrotiri). Iran viel schepen aan in de Straat van Hormuz.

👁 Image
Luchtaanvallen op Teheran op 3 maart 2026.

Op deze dag vond een aanval plaats op het Gebouw van Raad van Experts in de stad Qom, waar geestelijken bijeen waren om een opvolger voor de vermoorde Ali Khamenei te kiezen; het gebouw werd door Israëlische of Amerikaanse aanvallen zwaar beschadigd. Onduidelijk was of hierbij slachtoffers vielen.

Volgens de denktank CSIS zouden de eerste 100 uren de VS 3,7 miljard dollar gekost hebben.[36][37]

👁 Image
Het gezonken fregat IRIS Dena.

Het Iraanse marineschip IRIS Dena (een Jamaran-klasse fregat) werd in internationale wateren in de Indische Oceaan door een Amerikaanse onderzeeboot tot zinken gebracht nabij de kust van Sri Lanka. Volgens de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth was het voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat de VS een vijandelijk schip heeft doen zinken met een torpedo.

De VS en Israël vielen voor het eerst expliciet oliefaciliteiten aan, waaronder raffinaderijen (Tondgouyan en Shahran in Teheran) en opslagplaatsen in Teheran en Karaj. Dit richtte zich op militaire brandstofvoorziening, maar verergerde de energiecrisis in Iran.

De VS vernietigde 16 Iraanse mijnenleggers nabij de Straat van Hormuz om het leggen van zeemijnen te voorkomen. Iran viel meerdere schepen aan in de Perzische Golf (o.a. tankers nabij Iraakse kust en Ras al-Khaimah); het scheepvaartverkeer door de Perzische Golf komt nagenoeg stil te liggen. Twintig opvarenden werden gered na een aanval op het Thaise schip Mayuree Naree, maar drie bemanningsleden worden nog vermist. Het Internationaal Energieagentschap sprak 400 miljoen vaten olie uit de noodreserve aan om prijzen te stabiliseren na eerdere pieken.

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zei dat meer dan 15.000 “vijandelijke doelen” waren geraakt, wat neerkomt op meer dan 1.000 per dag sinds het begin van de oorlog op 28 februari.[38] Analisten verklaren het hoge aantal doelwitten door het gebruik van AI-ondersteunde doelwitselectie, zoals die eerder werd toegepast in de Gazastrook.[39]

De VS vielen militaire doelwitten aan op het Iraanse olie-eiland Kharg. De olie-opslagplaatsen en -installaties werden echter ontzien.[40]

Bij een luchtaanval werd Ali Larijani gedood. Na Opperste Leider Mojtaba Khamenei gold Larijani als de machtigste man van Iran. [41]

Na aanvallen door Israël op de installaties van het Iraanse South Pars-gasveld, en Iraanse tegenreacties de volgende ochtend in naburige Golfstaten, piekte de gasprijs rond €70 euro per megawattuur op de Nederlandse gasbeurs Title Transfer Facility, tegenover €30 voor de oorlog,[42] een nieuwe fase in de energiecrisis van 2026.

Op de eerste dag van de aanvallen meldde de Rode Halve Maan dat er in Iran 201 burgers waren gedood en 747 gewond geraakt.[43]

Na vergeldingsaanvallen van Iran vielen er nog meer slachtoffers. Magen David Adom meldde dat de aanvallen 89 gewonden hadden achtergelaten, waarvan drie direct en de rest indirect. Bij een latere aanval in Tel Aviv werd één dode gemeld en 20 verwonden, van wie één ernstig. Vier mensen werden in Syrië gedood.[44] In de VAE werden vier gewonden en één dode gemeld.[45][46][47] Twee studenten werden gedood bij een aanval in Teheran.[48]

Op 3 maart werd door de Iraanse Rode halve maan een dodental van 787 doden in Iran bekend gemaakt (geciteerd door Reuters en CBS) en 1.045 (volgens andere Iraanse bronnen zoals Tasnim, gerapporteerd door Al Jazeera).

Referenties
  1. [https://thefinancialexpress.com.bd/world/more-than-2000-killed-across-middle-east-as-iran-war-enters-day-14 The Financial Express d.d. 13 maart 2026: 'More than 2,000 killed' across Middle East as Iran war enters Day 14 ]
  2. (en) Shalev, Tal,"Israel names operation against Iran "Roaring Lion"", CNN, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  3. (en) Israel names operation against Iran 'Lion's Roar'.Iran International(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  4. @,Operation Epic Fury(28 februari 2026)– via X.
  5. Pentagon names Iran mission 'Operation Epic Fury'.Iran International.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  6. (en) Iranian state TV announces death of Iran's Supreme Leader Ali Khamenei.Middle East Eye.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  7. Iran's Conflict With Israel and the United States.Council on Foreign Relations.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  8. Parool.nl d.d. 15 januari 2026: Trump belooft ‘hulp’ aan demonstranten Iran, maar voorlopig blijft het bij woorden
  9. (en) Ravid, Barak,U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva.Axios(14 februari 2026).Geraadpleegd op 14 februari 2026.
  10. (en) Lara Seligman, Michael R. Gordon,Alexander Ward and Shelby Holliday,"U.S. Gathers the Most Air Power in the Mideast Since the 2003 Iraq Invasion", The Wall Street Journal, 19 februari 2026. [ Gearchiveerd] op 19 februari 2026.Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  11. Sanger, David E.,"For Trump, the Iran Attack Is the Ultimate War of Choice", The New York Times, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  12. (en) Magid, Jacob,"Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'", Times of Israel, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  13. (en) "How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran", BBC News, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  14. Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds.Arms Control Association(28 februari 2026).
  15. (en) "What we know about the US-Israeli attack on Iran and Tehran's retaliation", CNN, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  16. (en) "Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi", The New York Times, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  17. 1 2 (en) US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way.BBC News(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  18. (en) Shalev, Tal,Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN.CNN(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  19. (en) Fabian, Emanuel,"IDF says 200 jets involved in Air Force's largest-ever attack sortie", The Times of Israel, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  20. (en) Liebermann, Oren,Israel launches strike against Iran, declares state of emergency across country.CNN(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  21. (en) "Update from Eric Schmitt", The New York Times, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  22. Israel says months of planning led to surprise Iran strikes.Iran International.Volant Media UK Ltd(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  23. (en) "Update from Erika Solomon", The New York Times, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  24. (en) Lendon, Brad,Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says.CNN(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  25. NetBlocks (@netblocks@mastodon.social).Mastodon(28 februari 2026).
  26. نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد.Iran International(28 februari 2026).
  27. (en) "Death toll in Israeli strike on southern Iran school hits 148", Al Jazeera, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  28. (en) El Chamaa, Mohamad,"U.S. military investigating reports of fatal strike on Iranian girls’ school", The Washington Post, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.“The semiofficial Mehr News Agency reported that at least 63 students were killed and another 60 were injured, adding that 170 pupils were at the school at the time of the attack. There was no independent confirmation of that report.”
  29. (fa) بقائی: حمله به دانش‌آموزان مدرسه در میناب یک جنایت آشکار است.IRNA.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  30. (fa) (1 maart 2026).اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی.Gearchiveerd op 1 maart 2026. Persbericht. Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  31. (en) Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says.BBC News(1 maart 2026).Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  32. (en) Habibiazad, Ghoncheh,Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says.BBC News(1 maart 2026).Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  33. (en) Khamenei's relatives killed in the attacks too.BBC News(1 maart 2026).Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  34. (en) Magdy, Sam,Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports.Associated Press(1 maart 2026).Geraadpleegd op 1 maart 2026.
  35. US and Israel launch strikes on Iran, targeting its leadership.Reuters(28 februari 2026).
  36. Oorlog in Iran kost Amerika tot 1 miljard dollar per dag: hoe lang kan en wil het land dat nog betalen?.vrtnws.be(9 maart 2026).
  37. (en) $3.7 Billion: Estimated Cost of Epic Fury’s First 100 Hours.CSIS(5 maart 2026).Gearchiveerd op 5 maart 2026.
  38. (en) WATCH: Hesgeth says more than 15,000 enemy targets have been hit in Iran conflict.pbs.org(13 maart 2026).
  39. Duizend bomdoelen in 24 uur met één prompt: AI-aanval op Iran roept ethische vragen op.ad.nl(12 maart 2026m=).Gearchiveerd op 13 maart 2026.
  40. Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog.nos.nl(14 maaer 2026).
  41. RD.nl d.d. 18 maart 2026: Iraans kopstuk Ali Larijani koos uiteindelijk voor fundamentalisme
  42. Europese gasprijs schiet omhoog na Israëlisch-Amerikaanse en Iraanse aanvallen op kritieke infrastructuur | VRT NWS Nieuws.VRTNWS(18 maart 2026).Geraadpleegd op 19 maart 2026.
  43. (it) Nicastro, Andrea,"Iran, le ultime notizie in diretta | Attacco di Usa e Israele: «Probabile che Khamenei sia morto». Teheran risponde: raffiche di missili su Israele e sulle basi Usa nel Golfo. Poi un sms: «Lasciate la capitale»", Corriere della Sera, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  44. "Four people killed in Syria after an Iranian missile falls on building, state media reports", Reuters, 28 februari 2026.
  45. (en) Da Silva, Chantal,1 dead in Abu Dhabi, UAE says, as states intercept Iranian missiles.NBC News(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  46. Ali, Taz,"US and Israel attack Iran as Trump says 'major combat operations' under way – live", The Guardian.
  47. Mohamed, Edna,US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations'.Al Jazeera English(28 februari 2026).Geraadpleegd op 28 februari 2026.
  48. "Israel strikes two schools in Iran, killing more than 50 people", Al Jazeera, 28 februari 2026.Geraadpleegd op 28 februari 2026.
Zie de categorie Iranoorlog 2026 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.