| furlan—lenghe furlane 👁 Modifica el valor a Wikidata | |
| Locutors | 600.000 👁 Modifica el valor a Wikidata |
|---|---|
| Classificacion lingüistica | |
| Estatut oficial | |
| Oficial de | Friol-Venècia Júlia (lenga sos tutela) |
| Acadèmia | Osservatori Regjonâl de Lenghe e de Culture Furlanis |
| Estatut de conservacion | |
|
Classada coma lenga menaçada (DE) per l''Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond
| |
| Còdis lingüistics | |
| ISO 639-2 | fur 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| ISO 639-3 | fur 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| Ethnologue | fur 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| Glottolog | friu1240 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| Linguasphere | 51-AAA-m 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| UNESCO | 353 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| IETF | fur 👁 Modifica el valor a Wikidata |
| Endangered | 3400 👁 Modifica el valor a Wikidata |
Mòstra Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'òme en friolan:
Ducj i oms a nassin libars e compagns sicu dignitât e derits. A àn sintiment e cussience e scugne che a si cjatin un cun chel altri sicu fradis. | |
| Mapa | |
| 👁 Image | |
Lo friolan o friolés[1] (autonim: furlan [furˈlãn]ⓘ) es una lenga romanica de la familha indoeuropèa. Se parla dins la region istorica de Friol (en friolan Friûl), que coïncidís aperaquí amb a la region administrativa de Friol-Venècia Júlia (vèrs las vilas d'Udine, Pordenone e Gorizia).
Amb lo ladin e lo romanch, es classat dins lo grop retoromanic.
Un poèta conegut es lo cineasta Pieri Pauli Pasolini, qu’una causida de sos poèmas foguèt traducha en occitan per Pèire Bèc.[2]
Bibliografia
[modificar | modificar lo còdi]- Paola Benincà, Laura Vanelli, Linguistica friulana, Unipress, Padova, 2005.
- Franc Fari (ed.), Manuâl di lenghistiche furlane, Forum, Udine, 2005.
- Giuseppe Francescato, Dialettologia friulana, Società Filologica Friulana, Udine,1966.
- Giovanni Frau, I dialetti del Friuli, Società Filologica Friulana, Udine, 1984.
- Sabine Heinemann, Studi di linguistica friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 2007.
- Carla Marcato, Friuli-Venezia Giulia, Laterza, Roma - Bari, 2001.
- Piera Rizzolati, Elementi di linguistica friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 1981.
- Paolo Roseano, La pronuncia del friulano standard: proposte, problemi, prospettive, Ce Fastu?, LXXXVI (2010), n. 1, p. 7-34.
- Paolo Roseano, Suddivisione dialettale del friulano. In: S. Heinemann, L. Melchior (eds.), Manuale di linguistica friulana. De Gruyter Mouton, Berlin, 2015, pp. 155-186.
- Federico Vicario (ed.), Lezioni di lingua e cultura friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 2005.
- Federico Vicario, Lezioni di linguistica friulana, Forum, Udine, 2005.
Referéncias
[modificar | modificar lo còdi]- ↑ Toscano, Reinat.Diccionari de lenga d'òc d’après lo parlar niçard. Auba Novèla.
- ↑ Pier Paolo Pasolini, La nòva joventut: poe͏̈sias friolanas (1941-1974) causidas e reviradas per Pèire Bec. Tolosa: Institut d'Estudis Occitans, 1987.
Recuperada de « https://oc.wikipedia.org/w/index.php?title=Friolan&oldid=2483582 »