VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/3R9/3R10

⇱ 3R9/3R10 – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
3R9, 3R10
Państwo

👁 Image
 
ZSRR

Typ

SRBM

Długość

3R9 – 9,1 m
3R10 – 10,6 m

Średnica

0,415 m

Rozpiętość

1 m

Masa startowa

3R9 – 2175 kg
3R10 – 2287 kg

Napęd

jednostopniowy na paliwo stałe

Zasięg

3R9 – 12–44,5 km
3R10 – 10–32,2 km

Głowica

3R9 – 3N15
3R10 – 3N14

👁 Image
Szczegóły silnika rakiet 3R9 i 3R10. Dysze pierwszej komory spalania oraz dysze obrotów rakiety

Rakiety 3R9 i 3R10 – radzieckie taktyczne pociski balistyczne napędzane paliwem stałym, służące do przenoszenia głowic z ładunkiem konwencjonalnym lub jądrowym, przeznaczone do niszczenia siły żywej, środków ogniowych, stanowisk dowodzenia, zgrupowań sprzętu technicznego, używane od lat 60. XX wieku z samobieżnych wyrzutni.

Opis konstrukcji

[edytuj | edytuj kod]

Rakiety typu 3R9 i 3R10 (oznaczenia nadane przez GRAU) były przeznaczone do startu z samobieżnej gąsienicowej wyrzutni 2P16, która wchodziła w skład zestawu 2K6 Łuna. Napęd stanowił silnik rakietowy na paliwo stałe. Składał się on z dwóch komór ułożonych jedna za drugą. W każdej z komór znajdowały się trzy ładunki prochowe w kształcie elipsy z kanałem ogniowym w środku. Pomiędzy komorami był umieszczony dodatkowy ładunek prochowy z dyszami wylotowymi ułożonymi w poprzek osi rakiety, który powodował nadanie prędkości obrotowej w pierwszej fazie lotu. Dysze wylotowe pierwszej komory spalania były lekko odchylone na zewnątrz aby uniknąć uszkodzenia następnych komór przez wylatujące gazy prochowe. Zapłon powodowały dwa elektryczne zapłonniki umieszczone w pierwszej komorze. Ogień przenoszący się kanałami wewnątrz rakiety powodował jednoczesny zapłon środkowego i tylnego ładunku prochowego. Rakieta była stabilizowana w locie czterema brzechwami, które nadawały jej ruch obrotowy.

Ze względu na specyficzną budowę, niektóre źródła podają błędnie, że była to rakieta dwustopniowa. Do ćwiczeń obsługi wykorzystywano rakiety szkolne pozbawione ładunków prochowych i wybuchowych. Są one często eksponowane w muzeach razem z wyrzutniami 2P16. Rakiety 3R9 i 3R10 posiadały ten sam silnik. Różniły się głowicami, które można było zamieniać w zależności od potrzeb.

Dane techniczne silnika

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Silnik rakiet 3R9 i 3R10
  • Średnica 415 mm
  • Rozpiętość brzechw 1000 mm
  • Prędkość maksymalna – 767 m/s (3R10)
  • Aktywna część toru lotu 2000 m (3R10)
  • Czas pracy silnika 4,3 s
  • Waga ładunku prochowego 840 kg

W rakiecie 3R9 zastosowano głowicę bojową odłamkowo-burzacą 3N15. Jako materiał wybuchowy użyty został heksogen. Głowica posiadała dwa zapalniki uderzeniowe, które uzbrajały się w czasie lotu rakiety. Pierwszy zapalnik umieszczony w przedniej części głowicy uzbrajał się pod wpływem ciśnienia powietrza na membranę i ruchu obrotowego głowicy. Miał trzy nastawy. Mógł eksplodować natychmiast, przy bezpośrednim zetknięciu się z celem, lub z krótką albo długą zwłoką. Drugi zapalnik był umieszczony w dnie głowicy, uzbrajał się na skutek przyspieszenia i ruchu obrotowego głowicy. Posiadał zwłokę, która była dłuższa od najdłuższej zwłoki zapalnika w przedniej części głowicy. W kodzie NATO rakieta wraz z wyrzutnią 2P16 otrzymała oznaczenie FROG-3.

👁 Image
Głowica 3N15

Dane techniczne pocisku 3R9

[edytuj | edytuj kod]
  • Donośność rakiety od 12 (min.) do 44,6 km (maks.)[1].
  • Długość – 9 100 mm
  • Masa startowa – 2 175 kg
  • Masa głowicy – 3N15 358 kg
  • Średnica głowicy – 410 mm

Rakieta 3R10 była wersją rozwojową rakiet systemu 2K1 Mars. W założeniach konstrukcyjnych głowica atomowa zastosowana w tej rakiecie miała posiadać średnicę taką samą, jak silnik. Okazało się to niemożliwe do wykonania. Z tego powodu skonstruowano nadkalibrową głowicę jądrową 3N14. Ze względu na ciężar i zmienioną aerodynamikę głowicy, rakieta 3R10 miała gorsze osiągi w stosunku do rakiety 3R9. Głowica 3N14 miała moc 10 kT. Zapalnik głowicy powodował naziemny lub powietrzny wybuch jądrowy. Rodzaj wybuchu i jego wysokość ustawiało się pokrętłami umieszczonymi w obudowie głowicy. Głowica była wrażliwa na niskie temperatury, w związku z tym była zabezpieczana aż do startu pokrowcem z podgrzewaniem elektrycznym, który zapewniał jej optymalną temperaturę.

W kodzie NATO rakieta wraz z wyrzutnią 2P16 otrzymała oznaczenie FROG-5.

👁 Image
Głowica 3N14

Dane techniczne pocisku 3R10

[edytuj | edytuj kod]
  • Donośność rakiety od 10 do 32,2 km
  • Długość – 10 600 mm
  • Masa startowa – 2 287 kg
  • Masa głowicy – 503 kg
  • Średnica głowicy – 540 mm

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Robert Rochowicz. Rakiety operacyjne i taktyczne w Siłach Zbrojnych PRL. „Poligon”. 1/2018. XX (62), s. 58, styczeń-marzec 2018. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1895-3344.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Ш. В. НИКОЛАЕВИЧ: ЭНЦИКЛОПЕДИЯ РЕАКТИВНОЙ АРТИЛЛЕРИИ. Минск: 2004. ISBN 985-6532-87-6. (ros.).
  • T. Burakowski A. Sala: Rakiety bojowe. MON, 1974.
SRBM
Chiny
CSS-8
CSS-X-7
CSS-6
Francja
Pluton(inne języki)
Hadès(inne języki)
Indie
Prithivi-I
Prithivi-II
Dhanush
Prithivi-III
Agni-I
Iran
Mushak-120
Mushak-160
Fateh-110
M-7
Scud-B
Scud-C
Izrael
Lance
Jerycho-1
LORA
Korea Płd.
Hyunmoo
Korea Płn.
Scud-B
Scud-C
Huasong-5
Huasong-6
Niemcy
V-2
Pakistan
Hatf-I
Hatf-II/IIA
Hatf-III
Shaheen-I
Związek Radziecki
R-1
R-5M
R-11
R-12
R-17 Elbrus
9K79 Toczka
Rosja
9K79 Toczka
Iskander
Stany Zjednoczone
Redstone
Lance
Pershing I
GMLRS
ATACMS
MRBM
Arabia Saudyjska
Dong Feng-3
(również CSS-5 ?)
Chiny
CSS-2
CSS-5
DF-25
Francja
S1(inne języki)
Iran
Shahab 3
Shahab IV
Sedżil-2
Izrael
Jerycho-2
Korea Płn.
Rodong-1
Rodong-2
Pakistan
Gauri-I
Gauri-II
Shaheen-II
Gauri-III
Związek Radziecki
R-14
Stany Zjednoczone
Jupiter
Pershing II
Wielka Brytania
Blue Streak
IRBM
Chiny
CSS-3
Francja
S2(inne języki)
S3
Indie
Agni II
Agni II AT
Agni 3 TD
Iran
Shahab 5
Izrael
Jerycho-3
Korea Płn.
Taep’o-dong 1
Hwasong-12
Hwasong-16B
Związek Radziecki
Pionier
Stany Zjednoczone
Thor
ICBM
Chiny
CSS-4
CSS-X-10
DF-31A
Indie
Agni 3 A
Agni 3 B
Agni 3 C
Agni V
Iran
Shahab 6
Izrael
Jerycho-3
Korea Płn.
Taep’o-dong 2
Hwasong-14
Hwasong-15
Hwasong-17
Hwasong-18
Związek Radziecki
R-7
R-9A
R-16
RT-2
UR-200
R-36
R-36M Satan
RS-18A
RS-18B
RT-23
Topol
Rosja
RS-18B
RS-12M1 Topol-M
RS-12M2 Topol-M
RS-24 Jars
Stany Zjednoczone
Atlas
Titan I
Titan II
Minuteman I
Minuteman II
Minuteman III
Peacekeeper
Midgetman
Minuteman IV
SLBM
Chiny
Julang 1 (CSS-NX-3)
Julang 2 (CSS-NX-4)
Francja
M1(inne języki)
M2(inne języki)
M20(inne języki)
M4(inne języki)
M45(inne języki)
M51
Indie
Agni 3 SL
Sagarika
Związek Radziecki
R-11FM
R-13
R-15M
R-21
R-21A
R-27
R-27U
R-27K
R-15M
R-29
R-29D
R-29R
R-29RM
R-31
R-39
Rosja
R-29RM
R-29RMU Siniewa
R-30 Buława
Stany Zjednoczone
Polaris A1
Polaris A2
Polaris A3
Polaris B3
Poseidon C-3
Trident I C-4
Trident II D-5
Trident E-6
Wielka Brytania
Trident II D-5
Republika Korei
Hyunmoo 4-4