Aden (arab. عدن, Adan) – miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską (Morze Arabskie), ok. 170 km na wschód od cieśniny Bab al-Mandab.

Jest głównym ośrodkiem administracyjnym muhafazy Adenu^[1].

Liczba ludności Adenu w 2026 roku szacowana była na 1 194 160 osób^[2]. W 2004 miasto liczyło 588 938 mieszkańców (drugie pod względem liczby ludności miasto Jemenu, po Sanie)^[3]. W przeciągu 17 lat (od 1987 do 2004 roku^[4]) w Adenie odnotowano intensywny ponad 71% wzrost liczby mieszkańców^[a].

Główny port morski (przystanek tankowania statków^[5]) i lotniczy kraju^[4]. Jeden z największych ośrodków handlowych Jemenu^[5]. Ośrodek naukowy (Uniwersytet w Adenie) i przemysłowy: rafineria ropy naftowej, szkutnictwo, odparowywanie wody morskiej w celu pozyskania soli morskiej^[5].

Aden był wspominany w Księdze Ezechiela jako miejsce, które miało powiązania handlowe ze starożytnym miastem Tyr^[5]. Miasto stanowiło centrum handlowe pod kontrolą jemeńską, etiopską i arabską^[5]. W XVI wieku Turcy ustanowili się władcami Adenu^[5].

Podbój Egiptu przez Napoleona Bonaparte sprawił, że miastem zainteresowała się Wielka Brytania jako strategiczną bazą w komunikacji z Indiami^[5]. Na początku XIX wieku Brytyjczycy założyli tu garnizon, a w 1802 podpisali traktakt z sułtanem (władcą portu)^[5]. W latach 1839–1962 kolonia brytyjska^[5]. Po kilku latach walk, Aden stał się niepodległy 30 listopada 1967 jako część Ludowej Republiki Jemenu Południowego (od 1968 do 1990 stolica Jemenu Południowego)^[5].

W trakcie trwającej od 2015 roku wojny domowej Aden kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk. Na początku 2015 roku został ogłoszony „tymczasową stolicą” dla uznanego międzynarodowego rządu Jemenu po zajęciu(inne języki) Sany przez ruch Huti we wrześniu 2014 roku^[6]. W marcu 2015 roku wybuchła bitwa o Aden(inne języki) pomiędzy Huti a Radą Przywództwa Prezydenckiego(inne języki). Pomimo ucieczki prezydenta Abd Rabbuha Mansura Hadiego z Adenu, siły rządowe z powodzeniem odbiły miasto i wyparły Huti z okolicznych terenów^[7]. W styczniu 2018 roku kontrolę nad Adenem przejęła(inne języki) Południowa Rada Tymczasowa(inne języki)^[8][9].

W grudniu 2025 roku rozpoczęła się ofensywa(inne języki) wspieranej przez Zjednoczone Emiraty Arabskie Południowej Rady Tymczasowej, która objęła rozległe obszary w południowym i wschodnim Jemenie. W pierwszych dniach 2026 roku wspierana przez Arabię ​​Saudyjską i międzynarodowo uznawana za legalny rząd Jemenu Rada Przywództwa Prezydenckiego rozpoczęła kontrofensywę, która przy wsparciu saudyjskich ataków lotniczych odzyskała znaczną część terytorium we wschodnim Jemenie^{[10][11][12][13]}. 7 stycznia 2026 roku siły rządowe wspierane przez Arabię ​​Saudyjską zdobyły miasto^[14]. Nad budynkami państwowymi w mieście wywieszone zostały po raz pierwszy od wielu lat flagi Jemenu, w miejsce używanych przez separatystów flag Jemenu Południowego^[15].

Współczesne miasto Aden składa się z trzech części: dzielnicy handlowej, dzielnicy biznesowej (Tawahi) oraz dzielnicy portowej^[5].

• 👁 Dżibuti
  Dżibuti, Dżibuti
• 👁 Stany Zjednoczone
  Baltimore, Stany Zjednoczone

• Aden (kolonia)
• Protektorat Adeński