VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Adolf_Fryderyk

⇱ Adolf Fryderyk – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
👁 Image
Ten artykuł dotyczy króla Szwecji. Zobacz też: inni władcy o tych imionach.
Adolf Fryderyk
Adolf Fredrik
👁 Ilustracja

Portret Adolfa Fryderyka, autorstwa Antoine Pesne, 1743
👁 Wizerunek herbu
Salus publica salus mea
Dobro kraju moim dobrem
Król Szwecji
Okres

od 25 marca 1751
do 12 lutego 1771

Koronacja

26 listopada 1751

Poprzednik

Fryderyk Heski

Następca

Gustaw III

Dane biograficzne
Dynastia

Oldenburgowie (linia Holstein-Gottorp)

Data i miejsce urodzenia

14 maja 1710
Szlezwik

Data i miejsce śmierci

12 lutego 1771
Sztokholm

Miejsce spoczynku

Kościół Riddarholmen

Ojciec

Chrystian August (książę Eutin)

Matka

Albertyna Fryderyka von Baden-Durlach

Żona

Ludwika Ulryka Hohenzollern
od 1744
do 1771

Dzieci

Gustaw,
Karol,
Fryderyk Adolf,
Zofia Albertyna

Odznaczenia
👁 Order Królewski Serafinów (Szwecja)
👁 Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja)
👁 Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Miecza (Szwecja)
👁 Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie)
👁 Order św. Andrzeja (Imperium Rosyjskie)
👁 Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie)
👁 Order Orła Czarnego (Prusy)
👁 Order Słonia (Dania)
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons

Adolf Fryderyk szw. Adolf Fredrik (ur. 14 maja 1710 w Szlezwiku, zm. 12 lutego 1771 w Sztokholmie) – król Szwecji od 1751.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z niemieckiego rodu Holstein-Gottorp. W latach 1727–1750 był księciem-biskupem Lubeki i opiekunem małoletniego księcia holsztyńskiego Karola Piotra Ulryka (późniejszego cara Rosji Piotra III). W 1743 przez stronnictwo kapeluszy został wybrany następcą tronu szwedzkiego. W czasie jego panowania praktycznie pełnia władzy spoczęła w rękach riksdagu. W 1755 próbował z pomocą żony (siostry Fryderyka Wielkiego) wzmocnić swą pozycję, lecz omal nie stracił przy tym zupełnie władzy. W 1766 władzę przejęła partia czapek, usiłująca sprowadzić rolę króla do minimum. W 1769 na szczęście dla króla władzę odzyskała bardziej umiarkowana partia kapeluszy.

Rozpoczął budowę kościoła Adolfa Fryderyka w Sztokholmie.

Król zmarł 12 lutego 1771 na atak serca, którego doznał po dość obfitym posiłku. Skonsumował wtedy kolejno homara, kawior, wędzone śledzie, kiszoną kapustę, zupę kapuścianą, szampana i czternaście porcji swego ulubionego deseru – semli – słodkich bułek zamoczonych w gorącym mleku. W ostatnich chwilach życia w ramionach trzymał go minister Axel von Fersen.

Adolf Fryderyk jest dziś pamiętany głównie dlatego, że to jego dziełem było zniesienie cenzury w Szwecji (1766).

Potomstwo

[edytuj | edytuj kod]

Jego potomstwo z małżeństwa z Ludwiką Ulryką Hohenzollern (córką króla PrusFryderyka Wilhelma I):

  • Gustaw III (1746–1792), król Szwecji w latach 1771–1792
  • Karol XIII (1748–1818), król Szwecji w latach 1809–1818
  • Fryderyk Adolf (1750–1803), książę Östergötland
  • Zofia Albertyna (1753–1829), księżniczka Szwecji i od 1814 księżniczka Norwegii

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g Shering Rosenhane: Svea-rikes konunga-längd. Sztokholm: A.J. Nordström, 1789, s. 80. (szw.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Praca zbiorowa: Svenskt biografiskt handlexikon, Wydawnictwo "Albert Bonniers Förlag", Sztokholm 1906, T. I. ss. 9–10. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]
  • Praca zbiorowa: Nordisk familjebok, Wydawnictwo "Nordisk familjeboks förlags aktiebolag", Sztokholm 1876, T.1. ss. 157–160. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Englingerowie
Stenkilowie
Swerkerydzi i Erykidzi
Folkungowie
dynastia meklemburska
okres
unii kalmarskiej
Wazowie
Wittelsbachowie
dynastia heska
Oldenburgowie
Bernadotte
Księstwo Finlandii
panowanie szwedzkie
(1249–1581)
(księstwo od 1284)
Erykidzi
Folkungowie

Dynastia
Meklemburska
okres
unii kalmarskiej
Wazowie
Wielkie Księstwo Finlandii
panowanie szwedzkie
(1581–1809)
Wazowie
Wittelsbachowie
Dynastia Heska
Oldenburgowie
Wielkie Księstwo Finlandii
panowanie rosyjskie
(1809–1917)

Romanowowie
Królestwo Finlandii
(1917–1919)
władze tymczasowe
Dynastia Heska