Ten artykuł dotyczy króla Szwecji. Zobacz też: inni władcy o tych imionach.
| 👁 Ilustracja Portret Adolfa Fryderyka, autorstwa Antoine Pesne, 1743 | |||
| 👁 Wizerunek herbu | |||
| Salus publica salus mea Dobro kraju moim dobrem | |||
| Król Szwecji | |||
| Okres | |||
|---|---|---|---|
| Koronacja | |||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Dane biograficzne | |||
| Dynastia | |||
| Data i miejsce urodzenia | |||
| Data i miejsce śmierci | |||
| Miejsce spoczynku | |||
| Ojciec | |||
| Matka | |||
| Żona |
Ludwika Ulryka Hohenzollern | ||
| Dzieci | |||
| Odznaczenia | |||
| 👁 Order Królewski Serafinów (Szwecja) 👁 Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) 👁 Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Miecza (Szwecja) 👁 Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) 👁 Order św. Andrzeja (Imperium Rosyjskie) 👁 Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) 👁 Order Orła Czarnego (Prusy) 👁 Order Słonia (Dania) | |||
| |||
Adolf Fryderyk szw. Adolf Fredrik (ur. 14 maja 1710 w Szlezwiku, zm. 12 lutego 1771 w Sztokholmie) – król Szwecji od 1751.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodził z niemieckiego rodu Holstein-Gottorp. W latach 1727–1750 był księciem-biskupem Lubeki i opiekunem małoletniego księcia holsztyńskiego Karola Piotra Ulryka (późniejszego cara Rosji Piotra III). W 1743 przez stronnictwo kapeluszy został wybrany następcą tronu szwedzkiego. W czasie jego panowania praktycznie pełnia władzy spoczęła w rękach riksdagu. W 1755 próbował z pomocą żony (siostry Fryderyka Wielkiego) wzmocnić swą pozycję, lecz omal nie stracił przy tym zupełnie władzy. W 1766 władzę przejęła partia czapek, usiłująca sprowadzić rolę króla do minimum. W 1769 na szczęście dla króla władzę odzyskała bardziej umiarkowana partia kapeluszy.
Rozpoczął budowę kościoła Adolfa Fryderyka w Sztokholmie.
Król zmarł 12 lutego 1771 na atak serca, którego doznał po dość obfitym posiłku. Skonsumował wtedy kolejno homara, kawior, wędzone śledzie, kiszoną kapustę, zupę kapuścianą, szampana i czternaście porcji swego ulubionego deseru – semli – słodkich bułek zamoczonych w gorącym mleku. W ostatnich chwilach życia w ramionach trzymał go minister Axel von Fersen.
Adolf Fryderyk jest dziś pamiętany głównie dlatego, że to jego dziełem było zniesienie cenzury w Szwecji (1766).
Potomstwo
[edytuj | edytuj kod]Jego potomstwo z małżeństwa z Ludwiką Ulryką Hohenzollern (córką króla Prus – Fryderyka Wilhelma I):
- Gustaw III (1746–1792), król Szwecji w latach 1771–1792
- Karol XIII (1748–1818), król Szwecji w latach 1809–1818
- Fryderyk Adolf (1750–1803), książę Östergötland
- Zofia Albertyna (1753–1829), księżniczka Szwecji i od 1814 księżniczka Norwegii
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- 2. Wielki Mistrz Orderu Serafinów (odznaczony w 1748)[1]
- 2. Wielki Mistrz Orderu Gwiazdy Polarnej[1]
- 2. Wielki Mistrz Orderu Miecza[1]
- Order Świętej Anny (1735, Holsztyn)[1]
- Order Świętego Andrzeja (1742, Rosja)[1]
- Order Świętego Aleksandra (1742, Rosja)[1]
- Order Orła Czarnego (1744, Prusy)
- Order Słonia (1752, Dania)[1]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Praca zbiorowa: Svenskt biografiskt handlexikon, Wydawnictwo "Albert Bonniers Förlag", Sztokholm 1906, T. I. ss. 9–10. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]
- Praca zbiorowa: Nordisk familjebok, Wydawnictwo "Nordisk familjeboks förlags aktiebolag", Sztokholm 1876, T.1. ss. 157–160. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Biografia na stronie historiesajten.se (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]
| Księstwo Finlandii panowanie szwedzkie (1249–1581) (księstwo od 1284) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wielkie Księstwo Finlandii panowanie szwedzkie (1581–1809) |
| ||||||||
| Wielkie Księstwo Finlandii panowanie rosyjskie (1809–1917) |
| ||||||||
| Królestwo Finlandii (1917–1919) |
|
- 1919 – zniesienie monarchii, ustanowienie Republiki Finlandii.
- Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja)
- Odznaczeni Orderem Miecza
- Odznaczeni Orderem Świętej Anny
- Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie)
- Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie)
- Odznaczeni Orderem Orła Czarnego
- Odznaczeni Orderem Słonia
- Urodzeni w 1710
- Władcy Szwecji
- Zmarli w 1771
- Władcy Finlandii
