| 👁 Ilustracja | |||
| Data i miejsce urodzenia |
22 lipca 1923 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 grudnia 2021 | ||
| Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych | |||
| Okres |
od 6 stycznia 1995 | ||
| Przynależność polityczna | |||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych | |||
| Okres |
od 3 stycznia 1985 | ||
| Przynależność polityczna |
Partia Republikańska | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Przewodniczący Komitetu Krajowego Partii Republikańskiej | |||
| Okres |
od 15 stycznia 1971 | ||
| Poprzednik |
Rogers Morton | ||
| Następca | |||
| 👁 podpis | |||
| Odznaczenia | |||
| 👁 Congressional Gold Medal 👁 Medal Sił Lądowych za Wybitną Służbę (Stany Zjednoczone) 👁 Brązowa Gwiazda (Stany Zjednoczone) 👁 Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) 👁 Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) 👁 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP 👁 Order Wolności (Kosowo) | |||
| |||
Nagranie z 29 kwietnia 1988 r.
Bob Dole, właśc. Robert Joseph Dole (ur. 22 lipca 1923 w Russell w stanie Kansas, zm. 5 grudnia 2021 w Waszyngtonie w Dystrykcie Kolumbia[1]) – amerykański polityk Partii Republikańskiej, członek Izby Reprezentantów (1961–1969), senator (1969–1996), Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych (1985–1987 i 1995–1996), lider mniejszości Senatu (1987–1995). W latach 1971–1973 przewodniczący Komitetu Krajowego Partii Republikańskiej.
Kandydat Partii Republikańskiej na prezydenta w 1996 oraz kandydat na wiceprezydenta w 1976.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Młodość i wykształcenie
[edytuj | edytuj kod]Urodził się i spędził większość ze swego dzieciństwa w Russell w stanie Kansas. Pracował m.in. w aptece.
Studiował medycynę na Uniwersytecie Kansas, przerwał studia wstępując do armii. Studia prawnicze ukończył na Uniwersytecie Washburn w 1952[1].
W 1942 wstąpił do armii, gdzie został porucznikiem w jednostkach górskich. W kwietniu 1945 walczył z wojskami niemieckiego Wehrmachtu w północnych Włoszech, gdzie został poważnie ranny podczas próby udzielenia pomocy innemu żołnierzowi. Jego prawa ręka została częściowo sparaliżowana, groziła jej amputacja[2][1].
Kariera polityczna
[edytuj | edytuj kod]W latach 1951–1953 zasiadał w Izbie Reprezentantów stanu Kansas, następnie przez 4 kadencje pełnił funkcję prokuratora okręgowego hrabstwa Russel[1].
Izba Reprezentantów
[edytuj | edytuj kod]W 1961 został wybrany do Izby Reprezentantów jako kandydat Partii Republikańskiej z 6. okręgu. Po likwidacji okręgu 6 kandydował z okręgu 1, uzyskując reelekcję trzykrotnie. W Izbie zasiadał od 3 stycznia 1961 do 3 stycznia 1969[3][4][5].
Senat
[edytuj | edytuj kod]Senatorem Stanów Zjednoczonych wybrano go po raz pierwszy w 1968, uzyskiwał reelekcję w 1974, 1980, 1986 i 1992[1]. Po uzyskaniu prezydenckiej nominacji w 1996 zrzekł się mandatu. W latach 1971–1973 był przewodniczącym Komitetu Narodowego Partii Republikańskiej.
Jako senator pełnił m.in. funkcje:
- Przewodniczący Komitetu ds. Finansów (1981–1985)
- Lider większości (1985–1987 i 1995–1996)
- Lider mniejszości (1987–1995)
Kandydat na wiceprezydenta (1976)
[edytuj | edytuj kod]Osobny artykuł: Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1976 roku.
Ubiegający się o reelekcję prezydent Gerald Ford mianował Dole'a kandydatem na wiceprezydenta. Uzyskali 48% głosów w głosowaniu powszechnym oraz 240 głosów elektorskich i przegrali wybory[1][5] z demokratycznym duetem Jimmy Carter i Walter Mondale.
Kandydat na prezydenta (1996)
[edytuj | edytuj kod]Osobny artykuł: Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1996 roku.
W 1980 oraz 1988 bezskutecznie ubiegał się o prezydencką nominację Partii Republikańskiej[1]. Kandydatem republikanów na prezydenta został w 1996 , pokonując w prawyborach m.in. senatora Phila Grahama(inne języki), gubernatora Lamara Alexandra i Pata Buchanana. Kandydatem na wiceprezydenta został kongresmen z Nowego Jorku Jack Kemp. Rywalami Dole’a i Kempa z ramienia demokratów byli urzędujący prezydent Bill Clinton i Al Gore[1][5].
Duet Dole Kemp otrzymał 40,7% głosów w głosowaniu powszechnym oraz 159 głosów elektorskich i przegrał wybory.
Po polityce
[edytuj | edytuj kod]Pracował w kancelarii prawniczej w Waszyngtonie, występował w mediach jako komentator polityczny[1]. Popierał kandydatury prezydenckie Mitt'a Romney'a oraz Marco Rubio. W 2019 Kongres w uznaniu zasług awansował go do stopnia pułkownika[2].
W 2021 ogłosił, że choruje na raka płuc[2]. Zmarł 5 grudnia 2021 w wieku 98 lat[6].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Medal Kongresu (2018)[7][8]
- Medal Sił Lądowych za Wybitną Służbę (1997)[9]
- Purpurowe Serce (dwukrotnie)[2]
- Medal Brązowej Gwiazdy[2]
- Prezydencki Medal Wolności (1997)[9]
- Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, 2019)[10]
- Order Wolności(inne języki) (Kosowo, 2004)[11]
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W 1948 ożenił się z Phyllis Holden, terapeutką w szpitalu w Michigan. Ich córka Robyn urodziła się w 1954. Rozwiedli się w 1972[2].
W 1975 poślubił Elizabeth Dole, senator (2003–2009), sekretarz transportu (1983–1987) oraz sekretarz pracy (1989–1990)[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i Bob Dole | Biography, Politics, Running Mate, & Facts | Britannica, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2025-12-24] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-10] (ang.).
- ↑ a b c d e f g Bob Dole: From WW2 casualty to top Republican [online], 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24] (ang.).
- ↑ DOLE, Robert Joseph (Bob) | US House of Representatives: History, Art & Archives [online], history.house.gov [dostęp 2025-12-24] (ang.).
- ↑ Nie żyje Bob Dole, amerykański senator i kandydat na prezydenta [online], wiadomosci.onet.pl, 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24].
- ↑ a b c Career Summary Senator Bob Dole [online] [dostęp 2025-12-24].
- ↑ Katharine Q.K.Q. Seelye, Bob Dole, Old Soldier and Stalwart of the Senate, Dies at 98, „The New York Times”, 5 grudnia 2021, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-12-05] (ang.).
- ↑ Bob Dole Honored | house.gov [online], www.house.gov [dostęp 2024-06-19].
- ↑ DavidD. Medina, Former longtime Kansas Sen. Bob Dole, 98, dies [online], KSHB 41 Kansas City News, 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24] (ang.).
- ↑ a b » Senior Statesman [online], doleinstitute.org [dostęp 2025-12-24].
- ↑ Robert Dole uhonorowany za "wyjątkowy wkład w przemiany w Polsce". tvn24.pl, 2019-12-13. [dostęp 2019-12-24].
- ↑ EVIDENCA E TË DEKORUARVE NGA PRESIDENTI IBRAHIM RUGOVA (2002 – 2006) [online], president-ksgov.net (alb.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
|
- Członkowie Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych z Kansas
- Kandydaci Partii Republikańskiej na wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych
- Liderzy większości Senatu Stanów Zjednoczonych
- Senatorzy z Kansas
- Amerykańscy prawnicy
- Odznaczeni Brązową Gwiazdą
- Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
- Odznaczeni Prezydenckim Medalem Obywatelskim
- Odznaczeni Purpurowym Sercem
- Odznaczeni Orderem Wolności (Kosowo)
- Uczestnicy II wojny światowej
- Kandydaci Partii Republikańskiej na prezydenta Stanów Zjednoczonych
- Urodzeni w 1923
- Zmarli w 2021
- Odznaczeni Złotym Medalem Kongresu
