VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bob_Dole

⇱ Bob Dole – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Robert Joseph Dole
👁 Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 lipca 1923
Russell

Data i miejsce śmierci

5 grudnia 2021
Waszyngton

Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych
Okres

od 6 stycznia 1995
do 11 czerwca 1996

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Poprzednik

George J. Mitchell

Następca

Trent Lott

Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych
Okres

od 3 stycznia 1985
do 3 stycznia 1987

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Poprzednik

Howard Baker

Następca

Robert Byrd

Przewodniczący Komitetu Krajowego Partii Republikańskiej
Okres

od 15 stycznia 1971
do 19 stycznia 1973

Poprzednik

Rogers Morton

Następca

George H. W. Bush

👁 podpis
Odznaczenia
👁 Congressional Gold Medal

👁 Medal Sił Lądowych za Wybitną Służbę (Stany Zjednoczone)
👁 Brązowa Gwiazda (Stany Zjednoczone)
👁 Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)
👁 Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone)
👁 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
👁 Order Wolności (Kosowo)
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons
Dole omawia dziedzictwo doświadczonych reporterów senackich
Nagranie z 29 kwietnia 1988 r.
Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy.

Bob Dole, właśc. Robert Joseph Dole (ur. 22 lipca 1923 w Russell w stanie Kansas, zm. 5 grudnia 2021 w Waszyngtonie w Dystrykcie Kolumbia[1]) – amerykański polityk Partii Republikańskiej, członek Izby Reprezentantów (1961–1969), senator (1969–1996), Lider większości Senatu Stanów Zjednoczonych (1985–1987 i 1995–1996), lider mniejszości Senatu (1987–1995). W latach 1971–1973 przewodniczący Komitetu Krajowego Partii Republikańskiej.

Kandydat Partii Republikańskiej na prezydenta w 1996 oraz kandydat na wiceprezydenta w 1976.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i spędził większość ze swego dzieciństwa w Russell w stanie Kansas. Pracował m.in. w aptece.

Studiował medycynę na Uniwersytecie Kansas, przerwał studia wstępując do armii. Studia prawnicze ukończył na Uniwersytecie Washburn w 1952[1].

W 1942 wstąpił do armii, gdzie został porucznikiem w jednostkach górskich. W kwietniu 1945 walczył z wojskami niemieckiego Wehrmachtu w północnych Włoszech, gdzie został poważnie ranny podczas próby udzielenia pomocy innemu żołnierzowi. Jego prawa ręka została częściowo sparaliżowana, groziła jej amputacja[2][1].

Kariera polityczna

[edytuj | edytuj kod]

W latach 1951–1953 zasiadał w Izbie Reprezentantów stanu Kansas, następnie przez 4 kadencje pełnił funkcję prokuratora okręgowego hrabstwa Russel[1].

Izba Reprezentantów

[edytuj | edytuj kod]

W 1961 został wybrany do Izby Reprezentantów jako kandydat Partii Republikańskiej z 6. okręgu. Po likwidacji okręgu 6 kandydował z okręgu 1, uzyskując reelekcję trzykrotnie. W Izbie zasiadał od 3 stycznia 1961 do 3 stycznia 1969[3][4][5].

Senatorem Stanów Zjednoczonych wybrano go po raz pierwszy w 1968, uzyskiwał reelekcję w 1974, 1980, 1986 i 1992[1]. Po uzyskaniu prezydenckiej nominacji w 1996 zrzekł się mandatu. W latach 1971–1973 był przewodniczącym Komitetu Narodowego Partii Republikańskiej.

Jako senator pełnił m.in. funkcje:

  • Przewodniczący Komitetu ds. Finansów (1981–1985)
  • Lider większości (1985–1987 i 1995–1996)
  • Lider mniejszości (1987–1995)
Kandydat na wiceprezydenta (1976)
[edytuj | edytuj kod]

Ubiegający się o reelekcję prezydent Gerald Ford mianował Dole'a kandydatem na wiceprezydenta. Uzyskali 48% głosów w głosowaniu powszechnym oraz 240 głosów elektorskich i przegrali wybory[1][5] z demokratycznym duetem Jimmy Carter i Walter Mondale.

Kandydat na prezydenta (1996)
[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Bob Dole na 60. obchodach Dnia Weterana

W 1980 oraz 1988 bezskutecznie ubiegał się o prezydencką nominację Partii Republikańskiej[1]. Kandydatem republikanów na prezydenta został w 1996 , pokonując w prawyborach m.in. senatora Phila Grahama(inne języki), gubernatora Lamara Alexandra i Pata Buchanana. Kandydatem na wiceprezydenta został kongresmen z Nowego Jorku Jack Kemp. Rywalami Dole’a i Kempa z ramienia demokratów byli urzędujący prezydent Bill Clinton i Al Gore[1][5].

Duet Dole Kemp otrzymał 40,7% głosów w głosowaniu powszechnym oraz 159 głosów elektorskich i przegrał wybory.

Po polityce

[edytuj | edytuj kod]

Pracował w kancelarii prawniczej w Waszyngtonie, występował w mediach jako komentator polityczny[1]. Popierał kandydatury prezydenckie Mitt'a Romney'a oraz Marco Rubio. W 2019 Kongres w uznaniu zasług awansował go do stopnia pułkownika[2].

W 2021 ogłosił, że choruje na raka płuc[2]. Zmarł 5 grudnia 2021 w wieku 98 lat[6].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

W 1948 ożenił się z Phyllis Holden, terapeutką w szpitalu w Michigan. Ich córka Robyn urodziła się w 1954. Rozwiedli się w 1972[2].

W 1975 poślubił Elizabeth Dole, senator (2003–2009), sekretarz transportu (1983–1987) oraz sekretarz pracy (1989–1990)[2].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g h i Bob Dole | Biography, Politics, Running Mate, & Facts | Britannica, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2025-12-24] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-10] (ang.).
  2. a b c d e f g Bob Dole: From WW2 casualty to top Republican [online], 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24] (ang.).
  3. DOLE, Robert Joseph (Bob) | US House of Representatives: History, Art & Archives [online], history.house.gov [dostęp 2025-12-24] (ang.).
  4. Nie żyje Bob Dole, amerykański senator i kandydat na prezydenta [online], wiadomosci.onet.pl, 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24].
  5. a b c Career Summary Senator Bob Dole [online] [dostęp 2025-12-24].
  6. Katharine Q.K.Q. Seelye Katharine Q.K.Q., Bob Dole, Old Soldier and Stalwart of the Senate, Dies at 98, „The New York Times”, 5 grudnia 2021, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-12-05] (ang.).
  7. Bob Dole Honored | house.gov [online], www.house.gov [dostęp 2024-06-19].
  8. DavidD. Medina DavidD., Former longtime Kansas Sen. Bob Dole, 98, dies [online], KSHB 41 Kansas City News, 5 grudnia 2021 [dostęp 2025-12-24] (ang.).
  9. a b » Senior Statesman [online], doleinstitute.org [dostęp 2025-12-24].
  10. Robert Dole uhonorowany za "wyjątkowy wkład w przemiany w Polsce". tvn24.pl, 2019-12-13. [dostęp 2019-12-24].
  11. EVIDENCA E TË DEKORUARVE NGA PRESIDENTI IBRAHIM RUGOVA (2002 – 2006) [online], president-ksgov.net (alb.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
  • Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
  1. a b c d e f g h i j k l m n przegrany w wyborach
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q zwycięzca w wyborach
  3. a b c d zwycięzca później przegrany w wyborach
  1. a b c d e f g h i j k l przegrany w wyborach
  2. a b c d e f g h i j k l zwycięzca w wyborach
  3. a b c d zwycięzca później przegrany w wyborach
  4. zwycięzca później przegrany a następnie ponownie wygrany w wyborach