The British United Provident Association Limited (Bupa) – brytyjska międzynarodowa grupa oferująca usługi z zakresu opieki zdrowotnej i ubezpieczeń zdrowotnych, założona w 1947 roku, z siedzibą w Londynie. Obsługuje około 43 milionów klientów w 190 krajach, w tym w Polsce. Przedsiębiorstwo nie posiada akcjonariuszy, a wypracowane zyski są reinwestowane w działalność na rynku usług medycznych.

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1947 roku jako stowarzyszenie British United Provident Association^[1]. Rozwijało się na skutek fuzji z mniejszymi stowarzyszeniami zapomogowymi (ang. provident associations)^[1].

W 1971 roku na Malcie otwarto pierwszą zagraniczną placówkę Bupa, co rozpoczęło działalność przedsiębiorstwa poza granicami Wielkiej Brytanii^[2]. W 1976 roku uruchomiono oddział w Hongkongu. Spółka zależna w Hongkongu objęła ubezpieczeniem zdrowotnym ponad 150 tysięcy osób prywatnych i ponad 1500 przedsiębiorstw^[3].

Pod koniec 1988 roku Bupa nabyła pakiet większościowy akcji Sanitas(inne języki), jednej z największych hiszpańskich firm ubezpieczeń zdrowotnych^[4]. Przejęcie sfinalizowano w 1989 roku, włączając rynek iberyjski do obszaru działalności grupy^[5].

W 1996 roku Bupa uruchomiła działalność ubezpieczeniową w Irlandii – po liberalizacji tamtejszego rynku na mocy ustawy Health Insurance Act z 1994 roku^[6] – oraz rozpoczęła oferowanie ubezpieczeń zdrowotnych w Tajlandii we współpracy z firmą Blue Cross Blue Shield Association(inne języki)^[7].

W 2005 roku Bupa była podmiotem o największym udziale rynkowym w brytyjskim sektorze prywatnych ubezpieczeń medycznych^[8].

W 2007 roku Bupa sprzedała sieć 25 prywatnych szpitali w Wielkiej Brytanii funduszowi private equity Cinven za 1,44 mld funtów. Przejęty podmiot przemianowano na Spire Healthcare(inne języki)^[9].

W 2008 roku Bupa Australia połączyła się z MBF Australia Limited, tworząc drugiego pod względem wielkości prywatnego ubezpieczyciela zdrowotnego w Australii. Fuzję zatwierdził australijski urząd antymonopolowy ACCC(inne języki)^[10]. W 2011 roku marki MBF, HBA i Mutual Community zostały scalone pod wspólną nazwą Bupa.

W 2012 roku spółka nabyła od funduszu private equity MidEuropa największą prywatną sieć medyczną w Polsce, Lux Med, za 400 milionów euro^[11][12].

W lutym 2014 roku Bupa – działając przez spółkę zależną Bupa Sanitas – przejęła 56% udziałów w chilijskiej Cruz Blanca Salud, drugiej co do wielkości prywatnej firmie ubezpieczeń zdrowotnych w Chile, posiadającej 21% udziału w rynku^[13]. W styczniu 2016 roku spółka zakończyła wezwanie na akcje, osiągając 99,78% udziałów, a Cruz Blanca Salud przemianowano na Bupa Chile^[14].

W grudniu 2016 roku Bupa przejęła brazylijską firmę ubezpieczeń zdrowotnych Care Plus, założoną w 1992 roku, obsługującą ponad 400 przedsiębiorstw i około 100 tysięcy klientów w segmencie premium na rynku korporacyjnym w São Paulo^[15].

Bupa oferuje produkty w ramach prywatnych ubezpieczeń medycznych (PMI)^[8]. W 2025 roku przedsiębiorstwo obsługiwało 47,1 miliona klientów w segmencie ubezpieczeń zdrowotnych. Udział grupy w rynku ubezpieczeń zdrowotnych w Australii wyniósł 25,56% w czwartym kwartale 2025 roku.

Przedsiębiorstwo zarządza własną siecią placówek świadczących usługi medyczne. W 2025 roku prowadziło 28 szpitali, 520 klinik i centrów medycznych, a także 914 centrów stomatologicznych. Grupa prowadzi również 52 centra zdrowia psychicznego pod marką Mindplace w sześciu krajach. Bupa działa w sektorze opieki nad osobami starszymi, zapewniając w 2025 roku opiekę 24 tysiącom pensjonariuszy.

W ramach powiązań kapitałowych Bupa posiada 43,25% udziałów w spółce stowarzyszonej Bupa Arabia oraz 49% udziałów w spółce Highway to Health (GeoBlue) w Stanach Zjednoczonych.

Przedsiębiorstwo zredukowało emisję gazów cieplarnianych o 62% w porównaniu z poziomem z 2019 roku.

Bupa Global to oddział grupy specjalizujący się w międzynarodowych ubezpieczeniach zdrowotnych (IPMI) dla pracowników zagranicznych, klientów korporacyjnych i osób podróżujących. Na koniec 2021 roku obsługiwał ponad 510 tysięcy klientów IPMI, jednak w kolejnych latach liczba ta spadła w wyniku restrukturyzacji oddziału^[16].

Bupa oferuje cyfrową platformę zdrowotną Blua, umożliwiającą dostęp do wideokonsultacji lekarskich, recept online, zdalnego monitorowania stanu zdrowia oraz programów wsparcia zdrowia psychicznego^[17] – w tym doradztwa i terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Platforma działa w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Australii, Polsce i Ameryce Łacińskiej.

W 2025 roku przychody grupy Bupa wyniosły 18,2 miliarda funtów szterlingów. Zysk podstawowy przed opodatkowaniem za ten sam okres ukształtował się na poziomie 1,009 miliarda funtów, natomiast zysk ustawowy przed opodatkowaniem wyniósł 970 milionów funtów. Wartość inwestycji finansowych grupy w 2025 roku wyniosła 7,5 miliarda funtów.

Całkowite zadłużenie przedsiębiorstwa z tytułu pożyczek na dzień 31 grudnia 2025 roku wynosiło 1,595 miliarda funtów. Rating długu senioralnego Bupa według agencji Moody’s wynosi A3, a według agencji Fitch – A-.

• Robert L. Carter, Peter Falush: The British Insurance Industry Since 1900: The Era of Transformation. s. 53-54. ISBN 0-230-21964-0.
• Full Year 2025 results presentation [online], Bupa (ang.).