VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Fenmetrazyna

⇱ Fenmetrazyna – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Fenmetrazyna
👁 Image
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
3-metylo-2-fenylomorfolina
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

C11H15NO

Masa molowa

177,24 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

134-49-6
1707-14-8 (chlorowodorek)

PubChem

4762

DrugBank

DB00830

SMILES
CC1C(OCCN1)C2=CC=CC=C2
InChI
InChI=1S/C11H15NO/c1-9-11(13-8-7-12-9)10-5-3-2-4-6-10/h2-6,9,11-12H,7-8H2,1H3
InChIKey
OOBHFESNSZDWIU-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
Rozpuszczalnośćwodzie
poniżej 5 mg/l[1]
Temperatura topnienia

139 °C[1]

logP

1,7[1]

Niebezpieczeństwa
Globalnie zharmonizowany system
klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
Wiarygodne źródła oznakowania tej substancji
według kryteriów GHS są niedostępne.
Numer RTECS

QE6475000

Dawka śmiertelna

LD50 125 mg/kg (mysz, doustnie)

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
Legalność w Polsce

substancja psychotropowa grupy II-P

Farmakokinetyka
Działanie

stymulujące

Okres półtrwania

16–31 h

Metabolizm

wątrobowy

👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons

Fenmetrazyna (łac. phenmetrazinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna morfoliny i amfetaminy, wykazująca silne działanie anorektyczne.

Związek opatentowany w 1952 r. przez niemiecką firmę farmaceutyczną Boehringer-Ingelheim, natomiast wprowadzony do lecznictwa w 1954 r. pod nazwą handlową Preludin. Podobnie jak inne preparaty o podobnym profilu działania (m.in. fentermina, chlorfentermina, fenfluramina, deksfenfluramina, fendimetrazyna, mazindol), wykazuje wiele efektów niepożądanych, m.in. silne skoki ciśnienia tętniczego krwi, częstoskurcz zatokowy, pobudzenie OUN, uzależnienie. Dawniej szeroko stosowany w farmakoterapii otyłości, obecnie bez znaczenia w lecznictwie. W Polsce stosowany był do połowy lat 70. XX wieku.

Bywa używana jako narkotyk[2]. Wykazuje podobne działanie do amfetaminy. Działa silnie pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy, usuwa uczucie zmęczenia i senności; z tego powodu jest wykorzystywana m.in. przez osoby wykonujące pracę w nocy lub wymagającą wielogodzinnej koncentracji[3].

Fenmetrazyna a prawo

edytuj
Tę sekcję należy dopracować:
od 2025-06 → treść artykułu należy opracować w taki sposób, aby nie była polonocentryczna,
od 2025-06 → poszerzyć o istotne informacje.

Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

W Polsce

edytuj

Zgodnie z zarządzeniem prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 20 czerwca 1997 r. i artykułem 48 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 i Nr 137, poz. 639) jest w Polsce oficjalnie uznawana za środek dopingowy z grupy stymulantów, przez co jej stosowanie przez sportowców jest zabronione[4].

Przypisy

edytuj
  1. a b c Phenmetrazine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00830 (ang.).
  2. Zalewska-Ćwikła M., Kowalczuk K., Łukaszuk C., Prawdy i mity na temat uzależnień młodzieży, „W drodze do brzegu życia. T. 11”, Uniwersytet Medyczny. Wydział Nauk o Zdrowiu, Białystok 2013, pp. 755– 764.
  3. Zaburzenia związane z używaniem innych niż alkohol substancji psychoaktywnych, [w:] BożenaB. Gulla BożenaB., Gniew, agresja i przemoc w wybranych zaburzeniach psychopatologicznych, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, 2020, ISBN 978-83-958240-5-0 [dostęp 2025-05-22] (pol.).
  4. Zatwierdzenie listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe. [online], Prawo.pl [dostęp 2025-05-22] (pol.).

Bibliografia

edytuj
  • PiotrP. Kubikowski PiotrP., WojciechW. Kostowski WojciechW., Farmakologia. Podstawy farmakoterapii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1979.* Poradnik Terapeutyczny, PiotrP. Kubikowski (red.), wyd. 2, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1969.