VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Lochstedt

⇱ Lochstedt – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lochstedt
👁 Ilustracja

Zamek Lochstedt od strony zalewu, początek XX w.
Państwo

👁 Image
 
Prusy Wschodnie

Miejscowość

Pawłowo

Typ budynku

zamek

Styl architektoniczny

gotyk

Inwestor

Zakon krzyżacki

Rozpoczęcie budowy

ok. 1270

Zniszczono

1945

Pierwszy właściciel

Zakon krzyżacki

Plan budynku
👁 Plan budynku
54°42′25,33″N 19°57′04,64″E/54,707036 19,951289
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons

Lochstedt – dawny zamek krzyżacki na północnym odcinku mierzei Zalewu Wiślanego, w pobliżu miasta Rybaki, przy szosie na Piławę. Obecnie na terenie obwodu królewieckiego Federacji Rosyjskiej.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa pruska zapisana jako Laucstiete. Ostatnia forma nazwy niemieckiej w pierwszej połowie XX w.: Lochstädt. Gotycki zamek został założony około 1270 r. na mierzei, nad cieśniną między Zalewem Wiślanym (Zatoka Rybacka) i morzem, dla zabezpieczenia żeglugi, jednak warunki żeglugowe szybko się pogorszyły wskutek napływu piasku. Był siedzibą zakonnego prokuratora, a następnie mistrza bursztyniarskiego (de: Bernsteinmeister). Ostatnie lata życia spędził tu w odosobnieniu po abdykacji wielki mistrz Henryk von Plauen. Około 1511 r. zamek był zrujnowany. Od 1525 r. był siedzibą książęcego starostwa. Obok zamku w 1626 r. król Gustaw Adolf założył obóz wojsk szwedzkich, które pozostały praktycznie do 1636 r. W 1664 r. zamek znów był zrujnowany. Po upadku kaplicy parafialnej św. Wojciecha w Tenkitten w 1669 r., do kaplicy zamkowej przeniesiono nabożeństwa i odtąd pełniła funkcję ewangelickiej świątyni parafialnej. W latach 1701–1702 została rozebrana wieża zamkowa i dwa skrzydła, cegły przeznaczono na rozbudowę twierdzy w Piławie. Od tego czasu pozostało tylko skrzydło zachodnie i południowe zamku, poddane gruntownej konserwacji w 1937 r. Znajdowały się tam cenne przykłady gotyckiej kamiennej plastyki architektonicznej. Podczas walk w kwietniu – maju 1945 r. zabudowania uległy zniszczeniu do fundamentów. Z zasypanych dwukondygnacyjnych piwnic skrzydła południowego po wojnie wydobyto szereg zabezpieczonych dokumentów, m.in. dzieła Krystiana Donelaitisa. Także tutaj bezskutecznie poszukiwano zaginionej Bursztynowej Komnaty (1989).

W 1906 r. w pobliżu zamku wybudowano nadmorskie sanatorium dziecięce.

Obecnie jest to teren osiedla Pawłowo (ros. Павлово), w granicach administracyjnych miasta Bałtyjsk.

Architektura

[edytuj | edytuj kod]

Zamek składał się pierwotnie ze skrzydeł tworzących czworobok z wewnętrznym dziedzińcem i z wieżą w narożniku północno-wschodnim oraz z położonego na wschód przedzamcza. W skrzydle południowym na piętrze znajdował się refektarz i kaplica ze sklepieniem krzyżowym, tworzącym w przęśle wschodnim iluzję wielobocznego zamknięcia. Na piętrze skrzydła zachodniego znajdowały się trzy komnaty prokuratora. W tych pomieszczeniach odkryto malowidła ścienne z końca XIV w., uznane za najwspanialszy przykład dekoracji krzyżackiego wnętrza, z wyobrażeniami religijnymi i świeckimi, służącymi gloryfikacji zakonu.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Oskar Schlicht, Das Westliche Samland, H. 1., Fischchausen, Sankt Adalbert, Lochstädt, Dresden, Kolbe und Schlicht, 1919.
  • Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952.
  • Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966).
  • Walter Dignath, Herbert Ziesmann, Die Kirchen des Samlandes. Eine Dokumentation, Leer, Rautenberg, 1987, ISBN 3-7921-0355-9.
  • Tadeusz Jurkowlaniec, Gotycka rzeźba architektoniczna w Prusach, Wrocław, Ossolineum, 1989, ISBN 83-04-02935-9.
  • Juri Iwanow, Königsberg und Umgebung, Dülmen, Laumann-Verl., 1994, ISBN 3-87466-185-7.
  • Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2.
  • Malarstwo gotyckie w Polsce, cz. 1, Synteza, pod red. Adama S. Labudy i Krystyny Secomskiej, Warszawa, DiG, 2004, ISBN 83-7181-348-1.
  • Prusy Wschodnie – dokumentacja historycznej prowincji. Zbiory fotograficzne dawnego Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu = Ostpreussen -Dokumentation einer historischen Provinz. Die photographische Sammlung des Provinzialdenkmalamtes in Königsberg, oprac. i red. bazy danych Jan Przypkowski, Warszawa, Instytut Sztuki PAN, [2006], ISBN 83-89101-44-0.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]