Voozh

Magadan (ros. Магадан) – stolica obwodu magadańskiego w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, port nad Morzem Ochockim; 92 tys. mieszkańców (2020)^[2].

Klimat i geografia

[edytuj | edytuj kod]

Klimat Magadanu jest subarktyczny. W styczniu temperatura spada do –40 °C, natomiast w lipcu notuje się temperatury od 12 do 16 °C.

Magadan położony jest nad Morzem Ochockim w Górach Kołymskich pokrytych tajgą oraz tundrą.

Średnia temperatura i opady dla Magadan
Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Cze	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Roczna
Rekordy maksymalnej temperatury [°C]	2.4	1.4	5.8	9.7	16.8	24.4	26.0	24.8	18.2	12.3	6.6	3.6	26,0
Średnie temperatury w dzień [°C]	-13.8	-12.7	-7.9	-1.5	5.0	11.3	14.8	15.0	10.3	1.7	-7.2	-12.4	0,2
Średnie dobowe temperatury [°C]	-16.0	-15.4	-11.2	-4.5	2.3	8.3	12.3	12.4	7.6	-0.8	-9.5	-14.6	−2,4
Średnie temperatury w nocy [°C]	-18.2	-18.0	-14.4	-7.4	-0.5	5.3	9.7	9.8	5.0	-3.2	-11.9	-16.7	−5,0
Rekordy minimalnej temperatury [°C]	-30.5	-32.5	-28.7	-21.7	-10.2	-3.0	4.0	1.2	-5.1	-19.4	-26.9	-30.2	−32,5
Opady [mm]	15.7	13.0	16.8	32.1	36.6	46.5	73.1	97.8	84.5	75.5	58.1	25.1	574,8
Źródło: Магадан - meteolabs.ru {{{accessdate}}}

Historia

[edytuj | edytuj kod]

W roku 1928 na miejscu obecnego miasta została założona pierwsza osada o nazwie Nagajewo. Intensywna rozbudowa zaczęła się w 1933 roku w wyniku decyzji wysokiego funkcjonariusza OGPU Eduarda Berzina, założyciela Dalstroju – organizacji będącej w strukturach NKWD, która powstała by zająć się eksploatacją zasobów mineralnych Kołymy – początkowo głównie złota (1940 – 80 ton), a w czasie wojny również cyny i innych cennych przemysłowo metali: wolframu, kobaltu, uranu^[3] – używając więźniów jako siły roboczej. Ekstensywna polityka wydobywcza stała się główną siłą napędową rozwoju miasta (od 1939 roku noszącego nazwę Magadan), czyniąc z niego centrum tranzytowe zarówno więźniów, jak i towarów.

Na przełomie 1940 i 1941 roku transporty przywiozły do Magadanu około 12 000 Polaków, w większości jeńców wojennych i ich rodzin. Z nich zaledwie 583 osoby zostały uwolnione w 1942 w ramach akcji rekrutacyjnej II Korpusu generała Andersa.

Na wzgórzu Krutaja nad Magadanem 12 lipca 1996 roku wzniesiony został pomnik Maska Boleści poświęcony pamięci ofiar obozów pracy przymusowej na Kołymie.

Demografia

[edytuj | edytuj kod]

Demografia Magadanu w latach 1939–2020
Rok	Populacja	Zmiana
1939	27 000	–
1972	102 000	👁 Image 75 000
1989	151 600	👁 Image 49 600
2004	99 800	👁 Image 51 800
2006	107 500	👁 Image 7700
2008	114 800	👁 Image 7300
2010	95 925	👁 Image 18 875
2020	92 052	👁 Image 3873