Ten artykuł dotyczy Przemian Owidiusza. Zobacz też: Metamorfozy (utwór Apulejusza), Metamorfozy (album).
| 👁 Ilustracja Metamorfozy wyd. 1556 | |||
| Autor | |||
|---|---|---|---|
| Typ utworu | |||
| Data powstania |
2–8 n.e. | ||
| Wydanie oryginalne | |||
| Język | |||
| Pierwsze wydanie polskie | |||
| Data wydania polskiego |
1638 | ||
| Przekład |
Walerian Otfinowski | ||
| |||
| |||
| |||
Metamorfozy (także Przemiany, łac. Metamorphoseon Libri XV) – złożony z piętnastu ksiąg poemat epicki, napisany przez rzymskiego poetę Owidiusza, przedstawiający przy pomocy wątków mitologii greckiej i rzymskiej stworzenie i historię świata. Owidiusz opowiada lub wspomina 250 mitów zawierających motyw przemiany.
Utwór miał na celu stworzenie oryginalnej, rzymskiej wersji kosmogonii i był tworzony pod mecenatem Oktawiana Augusta między 2 a 8 rokiem naszej ery.
Treść
edytujDzieło to opowiada o powstaniu świata, zwierząt, roślin i ciał niebieskich. Księgi I–V przedstawiają najstarsze mity – od chaosu przez potop, cztery wieki ludzkości, pożar świata do czasów tebańskich. Księgi VI–X obejmują mity dotyczące Herkulesa. Od księgi XI zaczynają się mity trojańskie, italskie i rzymskie. Owidiusz wzorował się na pisarzach greckich: Kallimachu, Eratostenesie, Nikanderze z Kolofonu, Parteniosie z Nikai oraz rzymskich: Katullusie, Cynnie, Macerze.
Wydania polskie
edytujPrzekłady staropolskie:
- „Księgi Methamophoseon, to jest Przemian” tłum. Walerian Otfinowski, podczaszy ziemi sandomierskiej, wyd. Kraków 1638,
- Metamorphoseon, to jest Przeobrażenia ksiąg piętnaście, JakubJ. Żebrowski (tłum.), Kraków 1636.
- P. Owidiusza Nazona Metamorphoseon, to jest, Przeobrazenia, kśiąg piętnaśćie, przekłádánia in verse J. Zebrowskiego. 1821
- Bruno Kiciński, Poezye Brunona hrabi Kicińskiego, Warszawa 1845, tom VII P. Owidjusza Nazona „Przemiany” poema w XV pieśniach z przypisami objaśniającemi, przekładania Brunona hrabi Kicińskiego.
Współczesne tłumaczenie pt.
- Metamorfozy, StanisławS. Stabryła (tłum.), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Biblioteki Narodowej, 1995.
Zobacz też
edytujBibliografia
edytuj- „Przeobrażenia” Jakuba Żebrowskiego i „Przemiany” Waleriana Otwinowskiego. Dwa staropolskie przekłady „Metamorfoz” Owidiusza. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1990. OCLC 749591748.
Linki zewnętrzne
edytuj- Wydania dzieła w bibliotece Polona
- VIAF: 3433152140031011100007, 301102439, 4448154387420530970000, 26159474046427660942
- LCCN: n80033500
- GND: 4123895-3
- LIBRIS: 0xbfl9fj0h9dvnp
- BnF: 120083304
- SUDOC: 027338207, 028199731
- NLA: 35777233
- BNE: XX2039012
- Open Library: OL15292640W
- PLWABN: 9810652039805606
- NUKAT: n2010168116
- J9U: 987007592884805171
- ΕΒΕ: 181930
- LIH: LNB:V*93496;=BR, LNB:V*93494;=BP
- GIA: 901000110
