VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Nidarosdomen

⇱ Nidarosdomen – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Katedra Nidaros
katedra (od 1152)
👁 Ilustracja

Fasada katedry (2016)
Państwo

👁 Image
 
Norwegia

Miejscowość

Trondheim

Wyznanie

luteranizm

Kościół

Kościół Norwegii

Diecezja

Diecezja Nidaros

Historia
Data zakończenia budowy

1070–1300

Poprzednie wyznanie

katolickie

Dane świątyni
Świątynia
• materiał bud.


steatyt

👁 Ziemia
63°25′37″N 10°23′45″E/63,426944 10,395833
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Katedra Nidaros (Nidarosdomen)gotycka katedra wybudowana w 1152 r. w Trondheim.

Katedra nosząca do dziś starą nazwę Trondheim wzorowana była na angielskiej katedrze w Canterbury. Ta największa w całej Skandynawii świątynia jest miejscem pochówku króla Norwegii Olafa II. Wprowadził on w swym kraju chrześcijaństwo i przez wiele lat po jego śmierci jego grób był miejscem pielgrzymek. To sprawiło, że czterdzieści lat po pogrzebie zaczęto budować katedrę. Srebrna trumna Olafa nie zachowała się, gdyż w 1537 wywieziono ją do Danii i przetopiono na monety[1].

Historia

edytuj

W 1153 świątynia stała się katedrą katolickiej archidiecezji Nidaros. Była nią aż do ucieczki z miasta ostatniego katolickiego arcybiskupa Olava Engelbrektssona w 1537, kiedy to rozpowszechnił się protestantyzm.

W katedrze przechowywane są norweskie regalia. Z wieży katedry można podziwiać widok całej okolicy[2]. Nieopodal znajduje się Pałac arcybiskupów w Trondheim wzniesiony w XIII w. Katedra jest tradycyjnym miejscem pochówku rodzin królewskich, a od 1814 stanowi miejsce koronacji wszystkich kolejnych monarchów Norwegii[1].

Prace nad katedrą rozpoczęły się około 1070, a zakończyły dopiero około 1300. Na przestrzeni lat katedra była wielokrotnie niszczona przez pożary. Obecny wygląd zawdzięcza rozpoczętej w 1869 odbudowie, początkowo według projektu architekta Heinricha Ernst Schirmera, a dokończona przez innego Christiana Christie. Odbudowa została oficjalnie zakończona w 2000 roku[3].

Architektura

edytuj

Rzeźby

edytuj
Rzeźby na fasadzie Nidarosdomen
👁 Image
Zobacz multimedia związane z tematem: Rzeźby Nidarosdomen

Korpus budowli z szarego steatytu wieńczy dach kryty zieloną miedzią i strzelista wieża. Okrągłe okna i ornamenty, tak zwane „psie zęby”, pochodzą z XII w. i były wykonane przez angielskich kamieniarzy z Lincoln. Ślady wpływu gotyku angielskiego nosi także wczesnogotyckie prezbiterium z ostro podwyższonymi łukami, maswerkami i łukami przyporowymi. Nawa główna powstała na początku XIII w. zgodnie z założeniami architektury wczesnego gotyku. Podczas pożaru w 1719 uległa jednak całkowitemu zniszczeniu, a odbudowana później kopia to przykład neogotyku. Na frontowej ścianie katedry znajduje się 57 rzeźb apostołów i świętych.

W kulturze masowej

edytuj

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b OddO. Brochmann OddO., StephanS. Tschudi-Madsen StephanS., OlaO. Storsletten OlaO., Nidarosdomen [online], Store norske leksikon, 27 sierpnia 2021 [dostęp 2021-12-18] (norw. bokmål).
  2. Nidaros Cathedral [online], visitnorway.com [dostęp 2021-12-18] (ang.).
  3. Nidarosdomen | Verdens nordligste gotiske katedral [online], Historiske Trondheim [dostęp 2021-12-18] (norw. bokmål).
  4. ChrisCh. Campion ChrisCh., In the face of death, „The Observer”, 20 lutego 2005, ISSN 0029-7712 [dostęp 2024-11-19] (ang.).

Linki zewnętrzne

edytuj