| |||||||||||
| |||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C12H17NO | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
191,27 g/mol | ||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||
| PubChem | |||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||
| Legalność w Polsce | |||||||||||
| |||||||||||
Pentedron – organiczny związek chemiczny z grupy katynonów, stosowany jako stymulant, jeden z tzw. dopalaczy, od lipca 2015 roku znajdujący się w grupie I-P ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Właściwości i otrzymywanie
edytujJego chlorowodorek ma postać jednoskośnych kryształów lub białego proszku. Pentedron może być otrzymany poprzez bromowanie walerofenonu. Produkt pośredni, α-bromowalerofenon, ulega następnie kondensacji z metyloaminą[1].
Farmakologia
edytujMa działanie empatogenne i psychostymulujące, jest inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy, serotoniny i noradrenaliny. Objawy po zażyciu mogą obejmować przyśpieszenie i spłycenie oddechu, wzrost ciśnienia tętniczego, rozszerzenie źrenic i hipertermię. Pojawić się mogą również stany euforii, jak i lękowe, zwiększenie pewności siebie i koncentracji, niepokój i halucynacje. Odstawieniu pentedronu mogą towarzyszyć zmęczenie, bezsenność, poczucie rozbicia czy rozdrażnienia, zmniejszenie koncentracji i silne stany lękowe mogące prowadzić do depresji czy psychoz[2].
Znane są przypadki śmierci po zażyciu pentedronu. W 2014 roku opisano przypadek mężczyzny, który zmarł w wyniku niewydolności wielonarządowej, a w jego krwi wykryto pentedron i UR-144 (w stężeniach odpowiednio 290 ng/ml i 4,0 ng/ml)[3]. W 2015 roku opisano przypadek śmierci po zażyciu pentedronu i α-pirolidynopentiofenonu[4]. W 2016 roku opisano kolejne trzy przypadki, przy czym w jednym z nich, pentedron był jedyną wykrytą substancją mogącą prowadzić do zgonu (tym samym autorzy uznali, że oznaczona zawartość pentedronu we krwi wynosząca 340 ng/ml może odpowiadać dawce śmiertelnej)[2].
Legalność
edytujZwiązek ten zaczął występować na polskim rynku ok. 2010 roku (składnik tzw. „soli do kąpieli”)[2], a od lipca 2015 roku znajduje się w wykazie substancji psychotropowych w grupie I-P[5]. Jest nielegalny również m.in. w Czechach, Niemczech, Stanach Zjednoczonych oraz Chinach (od października 2015), które do tego czasu uchodziły za głównego producenta tej substancji.
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d Pentedrone Critical Review Report, 38th Meeting of the Expert Committee on Drug Dependence, Geneva: World Health Organization, listopad 2016 [dostęp 2017-03-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-22] (ang.).
- ↑ a b c JoannaJ. Margasińska-Olejak i inni, Zatrucia śmiertelne pentedronem – opisy przypadków, „Przegląd Lekarski”, 9, 2016, s. 675–677.
- ↑ MałgorzataM. Korczyńska i inni, Złożone ostre zatrucie pentedronem i UR-144, [w:] XXXI Konferencja Toksykologów Sądowych. Materiały konferencyjne, Ciechocinek 2014, s. 39–40 [dostęp 2017-03-21].
- ↑ MarzenaM. Sykutera, MagdalenaM. Cychowska, ElżbietaE. Bloch-Bogusławska, A Fatal Case of Pentedrone and α-Pyrrolidinovalerophenone Poisoning, „Journal of Analytical Toxicology”, 39 (4), 2015, s. 324–329, DOI: 10.1093/jat/bkv011, PMID: 25737339.
- ↑ Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r. poz. 875.
- Szablon cytowania używa pól opisowych
- Szablon cytowania zamienił nazwę czasopisma
- Właściwość P231 taka sama jak wpisana lokalnie
- Właściwość P234 pobrana lokalnie
- Właściwość P235 pobrana lokalnie
- Odnośnik do Commons pobrany z Wikidanych (Związek chemiczny infobox)
- Właściwość P662 taka sama jak wpisana lokalnie
- Brak właściwości P715 w Wikidanych
- Substancje chemiczne o nieznanej klasyfikacji zagrożeń
