Prusice (niem. Prausnitz^[3]) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prusice. Lokalny ośrodek handlowo-usługowy regionu rolniczego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 2164 mieszkańców^[1] (619. miejsce w kraju).

W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) miejscowość wymieniona jest jako Prusnicza^[4].

Nazwę miejscowości w zlatynizowanych staropolskich formach "Pruzicz"^[5] oraz "opidio Prusicz"^[6] wymienia spisany ok. 1300 roku średniowieczny łaciński utwór opisujący żywot świętej Jadwigi Vita Sanctae Hedwigis. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Prausnitium^[7].

Polską nazwę miejscowości w formie Pruśnica w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa^[8]. W 1896 roku polską nazwę Prusice oraz niemiecką Prausnitz wymienia śląski pisarz Konstanty Damrot. Podaje on także starsze nazwy z łacińskich dokumentów z 1253 Prusicz oraz z 1288 Prusnicz^[9].

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku notuje nazwę miasta pod polskimi nazwami Prusice oraz niemiecką Prausnitz^[10].

Po II wojnie światowej dla stacji kolejowej w Prusicach przejściowo używano nazwy Prusznica^[11].

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1136 r, następnie w 1253 Prusice są wymieniane jako osada targowa. W 1254 Henryk III wrocławski buduje tu zamek. Osada prawa miejskie otrzymała w 1287 r. Henryk II Pobożny rozbudował zamek, który został przebudowany w XVI w. W XIV w. miasto zostaje otoczone ceglanymi murami miejskimi, na początku tego wieku miasto przeszło z księstwa głogowskiego do oleśnickiego. W 1432 zostało spalone przez husytów, w 1492 przeszło pod panowanie korony czeskiej. Ludność dziesiątkowały wojny m.in. trzydziestoletnia i siedmioletnia, nawiedzały je epidemie i pożary. W XVIII w. stały się znacznym ośrodkiem przędzalniczym^[12]. W czasie II wojny światowej podobóz obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. Prusice utraciły prawa miejskie w 1951 r.^[13], a odzyskały je w 2000 r.^[14] W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Piramida wieku mieszkańców Prusic w 2014 roku^[15].
👁 Image

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są^[16]:

• miasto
• kościół par. pw. św. Jakuba Starszego, gotycki z 1492 r. - XV w., XIX w.; jednonawowy, murowany z kaplicą grobową Hatzfelda z XVII w. z bogatymi stiukami barokowymi i licznymi epitafiami z XVI i XVII w.
• kościół ewangelicki, obecnie rzym.-kat. pomocniczy pw. św. Józefa, z l. 1910-11
• cmentarz parafialny, z drugiej poł. XIX w.
• ratusz, renesansowy z ok. 1600 r. - XVI w., XVIII w.

inne zabytki:

• fragmenty gotyckich murów miejskich i zamkowych.

• Kościół ewangelicki w Prusicach
• Prusice (stacja kolejowa)

• Czesław Cetwiński, 1987. Zabytki architektury w województwie wrocławskim. Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu.

• Gmina Prusice
• Prusice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 78.