| |||||||||||||||||||
| 👁 Ilustracja | |||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
ZnSe | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
144.37 g/mol | ||||||||||||||||||
| Wygląd |
żółto-czerwone sześcienne kryształy[1] | ||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Selenek cynku, ZnSe – nieorganiczny związek chemiczny z grupy selenków, sól kwasu selenowodorowego(inne języki) i cynku na II stopniu utlenienia.
Budowa cząsteczki
[edytuj | edytuj kod]Krystalizuje zarówno w układzie regularnym (struktura sfalerytu)[4][5], jak i w układzie heksagonalnym (struktura wurcytu)[5][6].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Występuje w przyrodzie w postaci minerału – stilleitu(inne języki) (o strukturze sfalerytu, grupa przestrzenna F43m)[7][8].
Otrzymywanie
[edytuj | edytuj kod]Powstaje w reakcji z selenowodoru z cynkiem lub podgrzewaniu z tlenkiem cynku[9]:
- H
2Se + Zn → ZnSe + H
2 - H
2Se + ZnO → ZnSe + H
2O
Może być otrzymywany w reakcji roztworu siarczanu cynku z selenowodorem[10]:
ZnSO
4 + H
2Se → ZnSe + H
2SO
4
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Właściwości fizyczne
[edytuj | edytuj kod]Półprzewodnik, o przerwie energetycznej 2,67 eV[2].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]ZnSe znajduje zastosowanie w diodach LED i laserach emitujących światło w kolorze niebieskim[11][12][13]. Jest wykorzystywany do produkcji elementów optycznych, m.in. soczewek i pryzmatów w spektroskopach IR[14][15], a także szyb w ogniwach fotowoltaicznych[15].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Haynes 2014 ↓, s. 4-100.
- ↑ a b Semiconductors, [w:] MasamichiM. Mizutori, RokuroR. Yamada, Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, John Wiley & Sons, Ltd, 15 czerwca 2000, s. 364, DOI: 10.1002/14356007.a23_537, ISBN 978-3-527-30673-2 [dostęp 2024-12-06] (ang.).
- ↑ Haynes 2014 ↓, s. 10-243.
- ↑ Haynes 2014 ↓, s. 4-151.
- ↑ a b GeorgG. Brauer, Handbook of Preparative Inorganic Chemistry V1, wyd. 2nd ed, Burlington: Elsevier Science, 1963, s. 1078, ISBN 978-0-323-16127-5 [dostęp 2024-12-07] (ang.).
- ↑ MinghaiM. Chen, LianL. Gao, Synthesis and characterization of wurtzite ZnSe one-dimensional nanocrystals through molecular precursor decomposition by solvothermal method, „Materials Chemistry and Physics”, 91 (2), 2005, s. 437–441, DOI: 10.1016/j.matchemphys.2004.12.005, ISSN 0254-0584 [dostęp 2024-12-07].
- ↑ PaulP. Ramdohr, The Ore Minerals and Their Intergrowths, Elsevier, 24 września 2013, s. 517, ISBN 978-1-4832-8091-2 [dostęp 2024-12-07] (ang.).
- ↑ BernhardB. Pracejus, The Ore Minerals Under the Microscope: An Optical Guide, Elsevier, 25 czerwca 2015, s. 258, ISBN 978-0-444-62737-7 [dostęp 2024-12-07] (ang.).
- ↑ PradyotP. Patnaik, Handbook of inorganic chemicals, McGraw-Hill handbooks, New York, NY: McGraw-Hill, 2003, ISBN 978-0-07-049439-8 [dostęp 2024-11-11] (ang.).
- ↑ GeorgG. Brauer, Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, Academic Press, 1965, s. 1078, ISBN 978-0-12-126601-1 [dostęp 2025-09-15] (ang.).
- ↑ MasayukiM. Imaizumi i inni, Blue Light Emitting Laser Diodes Based on ZnSe/ZnCdSe Structure Grown by Gas Source Molecular Beam Epitaxy, „Japanese Journal of Applied Physics”, 33 (1A), 1994, L13, DOI: 10.1143/JJAP.33.L13, ISSN 0021-4922 [dostęp 2024-12-06].
- ↑ A.N. Krasnov, Yu. N.Y.N. Purtov, Yu. F.Y.F. Vaksman, V.V. Serdyuk, ZnSe blue-light-emitting diode, „Journal of Crystal Growth”, 125 (1), 1992, s. 373–374, DOI: 10.1016/0022-0248(92)90350-R, ISSN 0022-0248 [dostęp 2024-12-06].
- ↑ T.V. Butkhuzi, A.N. Georgobiani, B.T. Eltazarov, T.G. Khulordava, M.B. Kotljarevsky, Blue light emitting diodes on the base of ZnSe single crystals, „Journal of Crystal Growth”, 117 (1), 1992, s. 1055–1058, DOI: 10.1016/0022-0248(92)90912-3, ISSN 0022-0248 [dostęp 2024-12-06].
- ↑ Zinc Selenide ZnSe Optical Material | Crystran [online], www.crystran.com [dostęp 2024-12-06].
- ↑ a b A.A. Khurram, FaisalF. Jabar, M. Mumtaz, Nawazish A.N.A. Khan, M. NasirM.N. Mehmood, Effect of light, medium and heavy ion irradiations on the structural and electrical properties of ZnSe thin films, „Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms”, 313, 2013, s. 40–44, DOI: 10.1016/j.nimb.2013.08.008, ISSN 0168-583X [dostęp 2024-12-06].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- William M.W.M. Haynes, CRC Handbook of Chemistry and Physics, CRC Press, 4 czerwca 2014, ISBN 978-1-4822-0868-9 [dostęp 2024-11-11] (ang.).
- Szablon cytowania używa pól opisowych
- Właściwość P231 taka sama jak wpisana lokalnie
- Brak właściwości P234 pobranej lokalnie
- Brak właściwości P235 pobranej lokalnie
- Odnośnik do Commons pobrany z Wikidanych (Związek chemiczny infobox)
- Właściwość P662 inna niż wpisana lokalnie
- Brak właściwości P715 w Wikidanych
- Substancje chemiczne wymagające uzupełnienia oznakowania zagrożeń
- Artykuły z propozycjami tłumaczeń
