| Spiriferida | |||
| Waagen, 1883 | |||
| 👁 Ilustracja Przedstawiciel rzędu: Mucrospirifer mucronatus | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd |
Spiriferida | ||
| |||
| |||
Spiriferida – wymarły rząd ramienionogów żyjących od późnego ordowiku po trias[1].
Cechuje się spiralnym brachidium ułożonym w stronę boczną (lateralnie) lub tylno-boczną (postero-lateralnie), muszlą nieperforowaną (ang. impunctate) o obu skorupkach mocno wypukłych i często pokrytych radialnymi żebrami[2] i brakiem jugum[1]. Area wyraźna, ale występuje tylko na skorupce brzusznej[2]. Skorupki kalcytowe[3].
Dawniej uważano, że wszystkie ramienionogi posiadające wapienny szkielet lofoforu (brachidium) w postaci spiralium są blisko spokrewnione i zaliczano je do rzędu Spiriferida[4], natomiast według nowszych danych wapienny szkielet lofoforu powstał kilka razy niezależnie, co odzwierciedla podział dawnego rzędu Spiriferida [s.l.] na rzędy Spiriferida [s.s.], Spiriferinida, Atrypida i Athyridida[5].
Rząd kosmopolityczny, liczny w paleozoiku, w triasie rzadki[2][6]. Skamieniałości różnych gatunków spiriferidów mają znaczenie w datowaniu skał paleozoicznych i są skamieniałościami przewodnimi[7].
Przypisy
edytuj- ↑ a b J.L. Carter, J.G. Johnson, R. Gourvennec, HouH. Hong-fei, Spiriferida, [w:] R.L. Kaesler (red.), Treatise on Invertebrate Paleontology, Part H, Brachiopoda, Revised. Volume 5: Rhynchonelliformea (part), Boulder, Colorado–Lawrence, Kansas: Geological Society of America and University of Kansas Press, 2006, s. 1659–1876.
- ↑ a b c Lehmann i Hillmer 1991 ↓, s. 299.
- ↑ Lehmann i Hillmer 1991 ↓, s. 294.
- ↑ FranciszekF. Bieda, Paleozoologia. Tom I: Część ogólna, Zwierzęta bezkręgowe, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1966.
- ↑ Sandra J.S.J. Carlson, The Evolution of Brachiopoda, „Annual Review of Earth and Planetary Sciences”, 44 (1), 2016, s. 409–438, DOI: 10.1146/annurev-earth-060115-012348, ISSN 0084-6597 [dostęp 2024-02-01] (ang.).
- ↑ Orłowski i Szulczewski 1990 ↓ (duża liczebność w paleozoiku)
- ↑ Lehmann i Hillmer 1991 ↓, s. 299–301.
Bibliografia
edytuj- Ulrich Lehmann, Gero Hillmer: Bezkręgowce kopalne. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1991. ISBN 83-220-0285-8. OCLC 749352605.
- Stanisław Orłowski, Michał Szulczewski: Geologia historyczna. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1990. ISBN 83-220-0304-8. OCLC 749360105.