Wolfsburg (do 1945 znane jako Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben, pol. Miasto Samochodów KdF koło Fallersleben) – miasto na prawach powiatu, leżące w środkowych Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, na wschód od Hanoweru i na północ od Brunszwiku.

Miejscowość powstała w III Rzeszy jako duże narodowosocjalistyczne miasto robotnicze, przeznaczone dla pracowników powstających tam zakładów przemysłu motoryzacyjnego, znanych dziś pod marką Volkswagen. Miejscowość wzięła swą obecną nazwę od średniowiecznego Zamku Wolfsburg, leżącego od 1961 roku na obszarze miasta.

Miasto Wolfsburg zostało zaprojektowane i zbudowane w czasach niemieckiego narodowego socjalizmu jako element ruchu Kraft durch Freude (w skrócie KdF; pol. Siła poprzez radość), organizowanego przez Niemiecki Front Pracy. Miasto nazwane mianem Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben miało pełnić rolę dużego miasta przemysłowego, służącego pracownikom lokalnych zakładów państwowego przemysłu samochodowego (znanych dziś pod nazwą Volkswagen), także organizowanego w ramach idei ruchu KdF. Głównym produktem fabryki miał być samochód dla ludu o nazwie KdF-Wagen, będący protoplastą przyszłego modelu Volkswagen Garbus.

Fabryka samochodów w Wolfsburgu została przez nazistów tak zaplanowana, by mogła się błyskawicznie przestawić na produkcję zbrojeniową, w tym także samego Garbusa w wersji wojskowej, jako tzw. Kübelwagen. Po II wojnie światowej, leżące w brytyjskiej strefie okupacyjnej miasto, nazwane w międzyczasie jako Stadt des KdF Wagens – Wolfsburg, przyjął z dniem 25 maja 1945 roku oficjalną nazwę Wolfsburg.

Produkcja Garbusów ruszyła po wojnie, pod kontrolą Brytyjczyków. Na początku lat 70. miasto Wolfsburg zostało dotknięte kryzysem bezrobocia, wynikającym z wybuchu konfliktu paliwowego na Bliskim Wschodzie

Z czasem miasto powiększyło się o dodatkowe tereny m.in. zamku Wolfsburg oraz sąsiednich miejscowości, w postaci miasta Fallersleben i Vorsfelde, stając się po raz pierwszy miastem o stutysięcznej populacji.

W czasie II wojny światowej w Wolfsburgu pracowały tysiące polskich pracowników przymusowych (niem. Zwangsarbeiter). Wielu z nich jest pochowanych na cmentarzu w Wolfsburgu.

W okolicach miasta KdF znajdowało się przedszkole i żłobek przyzakładowy dla dzieci pracownic przymusowych (śmiertelność dzieci i niemowlaków sięgała tu 90%). Na cmentarzu dla dzieci przeważają nazwiska (często tylko imiona) o polskim brzmieniu.

Po wojnie pierwszymi Polakami byli tu dipisi niezgadzający się na powrót do Polski pod rządami komunistycznymi. Niektórzy z nich znaleźli zatrudnienie w znajdującej się pod zarządem Brytyjczyków fabryce samochodów.

Miasto jest siedzibą klubu piłkarskiego VfL Wolfsburg. Jego męska drużyna piłkarska wygrała Bundesligę w 2009 roku, Puchar Niemiec w 2015 roku i Superpuchar Niemiec w 2015 roku. Kobieca drużyna piłkarska odniosła jeszcze większe sukcesy, zdobywając sześć tytułów mistrzyń Bundesligi i siedem tytułów Pucharu Niemiec oraz dwukrotnie Ligę Mistrzyń UEFA kobiet.

W mieście zlokalizowany jest także klub hokejowy o nazwie Grizzly Adams Wolfsburg, który od 2007 roku zajmuje czołowe miejsce w pierwszej lidze Deutsche Eishockey Liga, zajmując w niej także drugie miejsce w latach 2011, 2016 i 2017.

W Wolfsburgu odbywa się także turniej tenisowy o nazwie Volkswagen Challenger, organizowany rokrocznie od 1993 roku

Miasto leży na trasie kolei dużych prędkości ICE (Hanower – Berlin), przy autostradzie A39 i nad ważną drogą wodną Mittellandkanal – Kanałem Śródlądowym umożliwiającym bezpośrednie połączenie miasta z systemem wodnym Łaby i Odry.

• Zamek Wolfsburg – średniowieczna siedziba rodu szlacheckiego von Bartensleben, wzmiankowana jako warownia już w 1302 roku.
• Muzeum Volkswagena w Wolfsburgu – obiekt zawierający wszystkie historyczne egzemplarze każdej marki koncernu Volkswagen; można także w tym miejscu odebrać osobiście wcześniej zamówiony samochód lub wziąć udział w różnych imprezach rozrywkowych, czy kulturalnych.
• Park Rozrywki Autostadt – 42-hektarowy park rozrywki, powstały w 2000 roku na terenie Muzeum Volkswagena
• Centrum nauki phaeno
• Planetarium w Wolfsburgu
• Muzeum Sztuki w Wolfsburgu (Kunstmuseum Wolfsburg)

• 👁 Polska
  Polska: Bielsko-Biała
• 👁 Chiny
  Chiny (ChRL): Changchun, Jiading
• 👁 Niemcy
  Saksonia-Anhalt: Halberstadt
• 👁 Wielka Brytania
  Wielka Brytania: Luton
• 👁 Francja
  Francja: Marignane
• 👁 Włochy
  Włochy: prowincja Pesaro e Urbino
• 👁 Bośnia i Hercegowina
  Bośnia i Hercegowina: Sarajewo
• 👁 Rosja
  Rosja: Togliatti
• 👁 Japonia
  Japonia: Toyohashi

• Wie es weiterging
• Entbindungsheim
• Dokumentation. kloster-ettal.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-11-09)].
• Nach einem Erlass vom Sommer 1943 zur „Behandlung schwangerer ausländischer Arbeiterinnen und der im Reich von ausländischen Arbeiterinnen geborenen Kinder” seien, so Hohnsbein, etwa „im Raum Braunschweig/Wolfsburg/ Gifhorn annähernd 1000 Säuglinge von ‘Ostarbeiterinnen’ umgekommen”. Als „rassisch minderwertig” eingestuft, starben sie, von ihren Müttern getrennt, systematisch unterversorgt in Barackenlagern.

• Oficjalna strona miasta