VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zahoczewie

⇱ Zahoczewie – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zahoczewie
wieś
👁 Ilustracja
Państwo

👁 Image
 
Polska

Województwo

👁 Image
 
podkarpackie

Powiat

leski

Gmina

Baligród

Liczba ludności (2021)

293[2][3]

Strefa numeracyjna

13

Kod pocztowy

38-604[4]

Tablice rejestracyjne

RLS

SIMC

0344538[5]

👁 Ziemia
49°23′11″N 22°16′00″E/49,386389 22,266667
[1]
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons

Zahoczewiewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród[5][6]. Ma status sołectwa[7].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Hoczewka, dopływ Sanu.

Części wsi

[edytuj | edytuj kod]
Integralne części wsi[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0344544 Podskała część wsi

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała przed XV wiekiem. Wraz z Hoczwią była ona własnością przodków Jaczka. Władysław II Jagiełło 14 listopada 1407 r. za zasługi i udział w wyprawach z dwoma kopiami i dwoma łucznikami potwierdził własność Jaczka (Jaczco) i jego pasierba Dymitra (Dimitrius)[8]. Dymitr był synem zmarłego właściciela Hoczwi Jerzego (Georgii). Wieś określana jako prawa wołoskiego, w drugiej połowie XV wieku położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego[9]. Od 1435 właścicielem Zahoczewia był Piotr ze Zboisk. Należały do niego również: Wolica, Zboiska, Bełchówka, i Bukowsko. Do roku 1532 wieś stanowiła własność Piotra Herburta, podkomorzego lwowskiego. Około roku 1539 wieś była w posiadaniu Mikołaja Herburta Odnowskiego.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Zahoczewie byli Rafał Osuchowski i współwłaściciele[10]. Do roku 1939 we wsi znajdował się dwór, którego właścicielem był Roman Witoszyński.

XX wiek

[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową wieś liczyła 700 mieszkańców[11], a społeczeństwo wielokulturowe współżyło w ze sobą w zgodzie. Liczne były rodziny mieszane pod względem narodowościowym. Ruchy nacjonalistyczne aktywne w czasie poprzedzającym II wojnę światową w europie doprowadziły do uformowania się nacjonalistów ukraińskich, których dążeniem było utworzenie niezależnego państwa ukraińskiego. Powstał OUN-B, której zbrojna formacja UPA dokonywała licznych aktów terroru chcąc skłonić ludność cywilną do opowiedzenia się za utworzeniem państwa ukraińskiego na terenie obecnych Bieszczadów i południa Polski. W 1939 nacjonaliści ukraińscy spalili w Zahoczewiu dom Pawła Olszanickiego oraz Stanisława Lorenca[12]. Żona Stanisława Lorenca spłonęła żywcem w zabudowaniach gospodarskich. Zabili również Antoniego Łopuszańskiego[13]. W czasie wojny i bezpośrednio po wojnie zbrojne oddziały UPA były bardzo aktywne. Dokonywały licznych napadów i pacyfikacji wsi. 1 sierpnia 1945 roku napadły na posterunek milicji mieszczący się w dworze. Dokonywały mordów na współpracujących z nowymi władzami mieszkańcach. Powiesili 12 stycznia 1945 roku Ukraińca Dymitra Gomółkę i Polaka Stefana Barańskiego [IPN Rz 298/51[14]] (błędnie w literaturze podawanego jako Borowskiego)[15]. Okres II wojny światowej spowodował również liczne straty wśród występującej tutaj mniejszości żydowskiej. W okresie powojennym nastąpiły liczne przesiedlenia ludności narodowości ukraińskiej na tereny obecnej Ukrainy oraz w ramach akcji Wisła na tereny odzyskane. Do wsi w miejsce przesiedlonych przybyli nowi osadnicy.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 156629.
  2. Wieś Zahoczewie w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-12-04], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  3. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-12-04].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1579 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  6. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200).
  7. Strona gminy, sołtysi
  8. Polona [online], polona.pl [dostęp 2023-01-01].
  9. Grzegorz Jawor, Osady prawa wołoskiego i ich mieszkańcy na Rusi Czerwonej w późnym średniowieczu, Lublin 2000, s. 212, 223.
  10. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 251.
  11. Historia – Oficjalna strona Gminy Baligród [online], baligrod.pl [dostęp 2024-04-26] (pol.).
  12. F. Oberc, Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej nr 7, Sanok – Zagórz – Lesko: 1939-1944, 2007, Sanok.
  13. F. Schuchart, Wspomnienia, rękopis, odpis w zbiorach Archiwum Ziemi Sanockiej.
  14. Instytut PamięciI.P. Narodowej Instytut PamięciI.P., IPN Rz 298/51 [online].
  15. G. Motyka, Tak było w Bieszczadach. Walki polsko-ukraińskie 1943–1948, Warszawa 1999.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]