VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zegrze

⇱ Zegrze – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zegrze
Zegrze Północne
wieś
👁 Ilustracja

Zegrze zimą - widok ogólny
Państwo

👁 Image
 
Polska

Województwo

👁 Image
 
mazowieckie

Powiat

legionowski

Gmina

Serock

Liczba ludności (2021)

893[2][3]

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-131[4]

SIMC

0008467[5]

👁 Ziemia
52°27′39″N 21°02′05″E/52,460833 21,034722
[1]
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons
👁 Image
Hasło w Wikisłowniku
👁 Image
Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Zegrze

Zegrze (nazwa oboczna: Zegrze Północne[1]) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock położona nad Jeziorem Zegrzyńskim[5][6] 27 km od centrum Warszawy i 16 km od jej granic.

Zegrze uzyskało lokację miejską przed 1400 rokiem, zdegradowane przed 1540 rokiem[7]. Do 1954 istniała gmina Zegrze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Z Zegrzem sąsiadują Nieporęt, Jadwisin oraz Zegrze Południowe.

Przez Zegrze przebiega droga krajowa nr 61, na całym odcinku, w granicach miejscowości, dwujezdniowa.

W Zegrzu funkcjonuje Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Wieś targowa położona nad Narwią (w wyniku budowy w 1963 r. zapory w Dębem istnieje obecnie Jezioro Zegrzyńskie), istniejąca już w XII wieku, a wzmiankowana na piśmie w XIV w. Do XVII w. nazywana Zgierz, co było staropolskim określeniem brodu. Początkowo własność Strumiłło-Zgierskich, od połowy XVII wieku należała do rodu Krasińskich, w 1862 przeszła na rzecz Radziwiłłów. Później odkupiona przez rząd rosyjski celem wzniesienia twierdzy uzupełniającej od północy umocnienia Warszawskiego Rejonu Fortecznego: Twierdzy Modlin i Twierdzy Warszawa.

W czasie II wojny światowej w ramach prowadzonej przez okupanta niemieckiego akcji zagłady Żydów mieszkańców pochodzenia żydowskiego deportowano do getta w Legionowie[8].

Po wojnie 13 czerwca 1963 roku oficjalnie otwarto plażę w Zegrzu i stał się to punkt docelowy weekendowych wyjazdów warszawiaków. W miejscowości znajduje się pałac myśliwski z XIX wieku (obecnie Hotel Pałac Zegrzyński) oraz kasyno. Cennym, acz niewykorzystanym turystycznie zabytkiem są forty twierdzy: Umocnienie Duże oraz Umocnienie Małe, zwane także fortami "Ordon" i "Karlinek".

Obecnie Umocnienie Duże zostało przejęte przez Narodowy Bank Polski jako miejsce pod budowę skarbca, gdzie złożone mają być rezerwy NBP oraz zlokalizowany Centralny Ośrodek Komputerowy.

W Zegrzu znajduje się Parafia wojskowa św. Gabriela Archanioła w Zegrzu.

Przynależność administracyjna

[edytuj | edytuj kod]
Przynależność administracyjna poszczególnych części skupiska zegrzyńskiego
Przynależność administracyjna
Miejscowość

współczesna

Składowe Ludn. 1921 1921 1933 1943 1952 1954 1970 1973
Zegrze-Park, folwark 57 gmina Zegrze

powiat pułtuski województwo warsz.

gromada Zagroby

gmina Nieporęt

powiat warszawski

województwo warszawskie

gromada Zegrze

gmina Nieporęt

dystrykt warszawski

GG

gromada Zegrze

gmina Nieporęt powiat nowodworski województwo warszawskie

gromada Wieliszew

powiat nowodworski województwo warszawskie

gromada Serock

powiat nowodworski województwo warszawskie

sołectwo Zegrze Północne

gmina Serock powiat nowodworski województwo warszawskie

Zegrze, os. wojsk.,

cz. północna

237
Zegrze Południowe Zegrze, os. wojsk.,

cz. południowa

172 gmina Nieporęt

powiat warszawski województwo warszawskie

gromada Nieporęt

powiat nowodworski województwo warszawskie

sołectwo Zegrze Południowe

gmina Nieporęt powiat nowodworski województwo warszawskie

Zagroby, wieś 223
Rybaki, wieś 197

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 160806.
  2. Wieś Zegrze w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-11-10], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  3. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2024-11-10].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1602 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 86-87.
  8. Getto w Legionowie. sztetl.org.pl. [dostęp 2022-08-03].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]