Ziarniniak (niepoprawne: ziarniak; łac. granuloma) – zgrupowanie epitelioidalnych makrofagów oraz innych komórek zapalnych i należących do układu odpornościowego, a także macierzy pozakomórkowej^[1], zwykle otoczone przez mankiet limfocytów.

Ziarniniaki są małymi grudkami występującymi na przykład w chorobie Leśniowskiego-Crohna, gruźlicy, trądzie, sarkoidozie, berylozie, kile, chorobie kociego pazura oraz ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń i zespole Churga-Strauss (powiązanych chorobach autoimmunizacyjnych).

• ziarniniak grzybiasty
• ziarniniak obrączkowaty
• ziarniniak pachwinowy
• ziarniniak nasienny