VOOZH about

URL: https://tl.wikipedia.org/wiki/Urbano

⇱ Pook na urbano - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya


Pumunta sa nilalaman
Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Urbano)
👁 Image
Ang Malawakang Pook ng Tokyo na may humigit-kumulang 38 milyong residente, ay ang pinakamataong pook na urbano sa mundo.

Ang isang pook na urbano (Ingles: urban area) o aglomerasyong urbano (Ingles: urban agglomeration) ay isang pantaong pook na may mataas na kapal ng populasyon (population density) at impraestruktura ng built environment (kapaligirang puno ng mga estrukturang pantao). Sa pook na ito, maraming tao ang namumuhay at naghahanapbuhay nang malapitan, at karaniwang magkakalapit ang mga gusali. Nilikha ang mga pook na urbano sa pamamagitan ng urbanisasyon, at ini-uuri ng morpolohiyang urbano ang mga ito bilang mga lungsod, bayan, conurbation, at naik. Sa larangan ng urbanismo, ang gayong salita ay kabaligtaran ng "pook na rural" tulad ng mga nayon kung saan naroroon ang maliliit na mga kabahayan at mga kabukiran. Sa larangan naman ng sosyolohiyang urbano o antropolohiyang urbano, ito ay kabaligtaran ng kalikasan. Ang paglikha ng mga pook na nauna sa mga pook na urbano sa panahon ng rebolusyong urbano ay humantong sa paglikha ng kabihasnang pantao na may makabagong pagpaplano ng urbano. Kasabay ng ibang mga gawaing pantao tulad ng paggamit ng mga likas na yaman, humahantong ito sa epektong pantao sa kapaligiran.

Tumaas ang populasyong urbano ng mundo mula 746 milyon noong sa 3.9 bilyon sa loob ng mga nakalipas na dekada.[1] Noong 2009, nilagpasan ng kabuuang bilang ng mga mamamayang nakatira sa mga pook na urbano (3.42 bilyon) ang kabuuang bilang ng mga nakatira sa mga pook na rural (3.41 bilyon) at magmula noon nagiging mas urbano ang mundo kaysa rural.[2] Ito ang kauna-unahang pagkakataon na ang karamihan sa populasyon ng mundo ay nakatira sa mga kalungsuran.[3] Noong 2014 mayroong 7.2 bilyong katao sa Daigdig,[4] 3.9 na bilyon sa kanila ay nasa mga pook na urbano. Sa mga panahong iyon, ipinalalagay ng Population Division ng Kagawaran ng Ugnayang Ekonomiko at Panlipunan ng Mga Nagkakaisang Bansa na lalaki ang populasyong urbano ng mundo sa 6.4 bilyon pagsapit ng 2050, 37% ng paglaking iyon ay magmumula sa tatlong mga bansa: Tsina, Indiya at Niherya.[1]

Ang mga pook na urbano ay nilikha at pinaunlad pa sa pamamagitan ng proseso ng urbanisasyon. Sinusukat ang mga pook na urbano para sa samot-saring mga layunin, tulad ng maiging pagsusuri sa kapal ng populasyon (population density) at paglawak na urbano (urban sprawl).

Di-tulad ng isang pook na urbano, ang isang kalakhang pook ay kinabibilangan ng hindi lamang ang pook na urbano, kung hindi ng mga karatig lungsod pati ang lupang rural sa pagitan nito na sosyo-ekonomikong nakaugnay sa pusod urbano na lungsod, karaniwan sa pamamagitan ng mga ugnayang empleo sa pamamagitan ng pangkaraniwang paglalakbay o pag-kokomyute kalakip ng pusod urbano na lungsod bilang pangunahing pamilihan ng paggawa.

👁 Image
Sukat ng urbanong lupa sa kilometro kuwadrado noong 2010[5]
👁 Image
Mga pook na urbanong may populasyong hindi bababa sa isang milyong katao noong 2006

Tinutukoy ng mga bansang Europeo ang mga urbanisadong pook batay sa uring-urbano na paggamit ng lupa, na hindi pumapahintulot sa anumang mga puwang higit sa 200 metro (220 yarda), at gumagamit ng larawang satelayt sa halip ng mga senso upang matukoy ang mga hangganan ng pook na urbano. Sa mga bansang hindi pa gaanong umuunlad, bilang dagdag sa mga kahilingan na paggamit ng lupa at densidad, minsang ginagamit bilang isang kahilingan ang malaking mayorya ng populasyon (karaniwan 75%) ay hindi nabubuhay sa agrikultura o pangingisda.

Ang Kalakhang Maynila na may populasyon na 16.3 milyong katao ay ang pinakamataong kalakhang pook sa Pilipinas at ang panlabing-isang pinakamatao sa mundo. Ngunit ang Malawakang Maynila, ang malawakang pook na urbano nito, ay panlimang pinakamatao sa mundo na may 20,654,307 katao noong 2010.[6] Ang iba pang mga kalakhang pook na tinukoy ng Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad (NEDA) ay ang Kalakhang Cebu at ang Kalakhang Dabaw.[7]

Sang-ayon sa Batas Republika Blg. 9009, upang maging isang lungsod, dapat na naisakatuparan ng isang pamayanan o tinitirhang pook ang dalawang mga panuntunan na ito:

  • may pampook na pinagkakitaan na hindi bababa sa ₱ 100 milyon (batay sa halaga ng pisong umiiral noong 2000) para sa huling dalawang mga magkakasunod ba taon, na may katibayan ng Kagawaran ng Pananalapi, AT
  • may populasyon na hindi bababa sa 150,000 katao, na may katibayan ng Pangasiwaan ng Estadístika ng Pilipinas (PSA); O isang magkaratig na teritoryo ng 100 kilometro kuwadrado, na may katibayan ng Kawanihan ng Pamamahala sa mga Lupa, at ang pagiging magkaratig ay hindi kinakailangan para sa mga pook na nasa dalawa o higit pang mga pulo.
Ranggo Pangalan Rehiyon Pop. Ranggo Pangalan Rehiyon Pop.
👁 Lungsod Quezon

Lungsod Quezon
👁 Maynila

Maynila
1Lungsod QuezonNCR2,936,11611ParañaqueNCR665,822 👁 Lungsod ng Dabaw

Lungsod ng Dabaw
👁 Caloocan

Caloocan
2MaynilaNCR1,780,14812DasmariñasRehiyong IV-A659,019
3Lungsod ng DabawRehiyong XI1,632,99113ValenzuelaNCR620,422
4CaloocanNCR1,583,97814BacoorRehiyong IV-A600,609
5Lungsod ng CebuRehiyong VII922,61115Heneral SantosRehiyong XII594,446
6Lungsod ng ZamboangaRehiyong IX861,79916Las PiñasNCR588,894
7TaguigNCR804,91517MakatiNCR582,602
8AntipoloRehiyong IV-A776,38618San Jose del MonteRehiyong III574,089
9PasigNCR755,30019BacolodNIR561,875
10Cagayan de OroRehiyong X675,95020MuntinlupaNCR504,509

May malalaking mga lungsod ang Alemnaya. May 11 kinikilalang mga kalakhang pook sa Alemanya – at mula noong 2006, natukoy ang 34 na mga lungsod na maaaring maging isang Regiopolis.

Ang pinakamalaking conurbation ay ang rehiyong Rhine-Ruhr (11milyon magmula noong 2008), kasama ang Düsseldorf (ang kabisera ng estado ng Hilagang Renania-Westfalia), Cologne, Bonn, Dortmund, Essen, Duisburg, at Bochum.[8]

Pinakamalalaking mga aglomerasyong urbano sa Alemanya
Ranggo Estado Pop. Ranggo Estado Pop.
👁 Rhine-Ruhr

Rhine-Ruhr
👁 Berlin

Berlin
1Rhine-RuhrHilagang Renania-Westfalia11,084,36611ChemnitzSahonya883,743 👁 Rhein–Main

Rhein–Main
👁 Stuttgart

Stuttgart
2BerlinBerlin4,469,44912HanoverIbabang Sahonya792,433
3Rhein–MainHesse3,105,83213DresdenSahonya783,977
4StuttgartBaden-Württemberg2,996,44014SaarSaarland763,815
5MunichBavaria2,336,16915BremenEstado ng Bremen664,588
6HamburgHamburg2,320,57516AachenHilagang Renania-Westfalia650,960
7Rhine-NeckarBaden-Württemberg1,400,53317KarlsruheBaden-Württemberg608,834
8NurembergBavaria1,217,72218AugsburgBavaria536,759
9LeipzigSahonya1,027,66919Freiburg im BreisgauBaden-Württemberg330,213
10BielefeldHilagang Renania-Westfalia926,76120KasselHesse328,558

Lubhang urbanisado ang Arhentina.[9] Ang sampung mga pinakamalaking kalakhang pook ay bumubuo sa kalahati ng populasyon, at mas-kaunti sa isa sa sampung tao ang nakatira sa mga pook na rural. Humigit-kumulang 3 milyong katao ay nakatira sa lungsod ng Buenos Aires, at may kabuuan namang humigit-kumulang 15 milyon sa kalakhang pook na Malawakang Buenos Aires, kaya ito ay isa sa pinakamalaking mga pook ma urbano sa mundo, na may pinagsamang populasyon ng 18 milyon na katao.[10]

Mayroong humigit-kumulang 1.5 milyong katao na nakatira sa pook na urbano ng Córdoba, habang bawat isa sa mga sumusunod: ang Rosario, Mendoza at Tucumán, ay may humigit-kumulang 1.2 milyong katao.[10] May hindi bababa sa 500,000 katao naman ang La Plata, Mar del Plata, Salta at Santa Fe[10][11]

Di-pantay ang pamamahagi ng populasyon sa mga lalawigan: humigit-kumulang 60% ay nakatira sa rehiyon ng Pampa (21% ng kabuuang lawak), kabilang ang 20 milyong katao sa Lalawigan ng Buenos Aires; ang Lalawigan ng Córdoba, Lalawigan ng Santa Fe at ang Awtonomong Lungsod ng Buenos Aires ay may 3 milyong katao bawat isa sa kanila. Bawat isa sa mga sumusunod na piting lalawigan ay may higit sa isang milyong katao: Mendoza, Tucumán, Entre Ríos, Salta, Chaco, Corrientes at Misiones. Ang Tucumán ay ang may pinakamataas na densidad na may 60 kada kilometro kuwadrado (160/mikuw), ang tanging lalawigan ng Arhentina na mas-makapal pa sa karaniwan sa mundo ang densidad, habang ang katimugang lalawigan ng Santa Cruz ay may humigit-kumulang na 1 katao kada kilometro kuwadrado (2.6/mikuw).

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Argentina
(Pagtataya ng INDEC sa kalakhang pook noong 2015)[12]
Ranggo Lalawigan Pop. Ranggo Lalawigan Pop.
👁 Buenos Aires

Buenos Aires
👁 Córdoba

Córdoba
1Buenos Aires(Nagsasariling lungsod)13,834,00011ResistenciaChaco409,000 👁 Rosario

Rosario
👁 Mendoza

Mendoza
2CórdobaCórdoba1,519,00012Santiago del EsteroSantiago del Estero406,000
3RosarioSanta Fe1,429,00013CorrientesCorrientes383,000
4MendozaMendoza1,082,00014PosadasMisiones355,000
5TucumánTucumán868,00015San Salvador de JujuyJujuy338,000
6La PlataBuenos Aires836,00016NeuquénNeuquén309,000
7Mar del PlataBuenos Aires633,00017Bahía BlancaBuenos Aires307,000
8SaltaSalta625,00018ParanáEntre Ríos274,000
9Santa FeSanta Fe530,00019FormosaFormosa258,000
10San JuanSan Juan513,00020San LuisSan Luis218,000

Ang mga pook na urbano sa Australya ay tinutukoy bilang "mga sentrong urbano" (urban centers), at tinukoy bilang mga kumpol ng populasyon ng 1,000 o higit pang mga katao, at may kapal o densidad ng populasyon na hindi bababa sa 200/km2 (518/mikuw)[13] Isa ang Asutralya sa mga pinakaurbanisadong bansa sa mundo, na may higit sa 50% ng populasyon na tumitira sa tatlong pinakamalaking mga sentrong urbano ng bansa.

Pinakamalalaking mga matataong pook sa Australia
Ranggo Estado Pop. Ranggo Estado Pop.
👁 Sydney

Sydney
👁 Melbourne

Melbourne
1SydneyNSW5,230,33011GeelongVic268,277 👁 Brisbane

Brisbane
👁 Perth

Perth
2MelbourneVic4,936,34912HobartTas232,606
3BrisbaneQld2,462,63713TownsvilleQld180,820
4PerthWA2,059,48414CairnsQld152,729
5AdelaideSA1,345,77715DarwinNT148,564
6Gold CoastTweed HeadsQld/NSW679,12716ToowoombaQld136,861
7NewcastleMaitlandNSW486,70417BallaratVic105,471
8CanberraQueanbeyanACT/NSW457,56318BendigoVic99,122
9Sunshine CoastQld333,43619Albury–WodongaNSW/Vic93,603
10WollongongNSW302,73920LauncestonTas87,382

Ayon sa IBGE (Surian ng Heograpiya at Estadistika ng Brazil) ang mga pook na urbano ay tinitipon ng 84.35% ng populasyon, habang nananatiling pinakamataong rehiyon ang timog-silangan na may higit sa 80 milyong katao.[15]

Ang mga pinakamalaking kalakhang pook sa Brasil ay São Paulo, Rio de Janeiro, at Belo Horizonte— lahat ay pawang nasa timog-silangang rehiyon— na may 20, 12, at 5milyong katao bawat isa.[18] Karamihan sa mga kabisera ng estado ay mga pinakamalaking lungsod sa kani-kanilang mga estado, maliban sa Vitória, kabisera ng Espírito Santo, at Florianópolis, kabisera ng Santa Catarina. Mayroon din na di-kabiserang mga kalakhang pook sa mga estado ng São Paulo (Campinas, Santos at ang Lambak ng Paraíba), Minas Gerais (Lambak na Asero), Rio Grande do Sul (Lambak ng Sinos) at Santa Catarina (Lambak ng Itajaí).[19]

Pinakamalalaking mga aglomerasyong urbano sa Brazil
Ranggo Estado Pop. Ranggo Estado Pop.
👁 São Paulo

São Paulo
👁 Rio de Janeiro

Rio de Janeiro
1São PauloSão Paulo21,314,71611BelémPará2,157,180 👁 Belo Horizonte

Belo Horizonte
👁 Recife

Recife
2Rio de JaneiroRio de Janeiro12,389,77512ManausAmazonas2,130,264
3Belo HorizonteMinas Gerais5,142,26013CampinasSão Paulo2,105,600
4RecifePernambuco4,021,64114VitóriaEspírito Santo1,837,047
5BrasíliaFederal District3,986,42515Baixada SantistaSão Paulo1,702,343
6Porto AlegreRio Grande do Sul3,894,23216São José dos CamposSão Paulo1,572,943
7SalvadorBahia3,863,15417São LuísMaranhão1,421,569
8FortalezaCeará3,594,92418NatalRio Grande do Norte1,349,743
9CuritibaParaná3,387,98519MaceióAlagoas1,231,965
10GoiâniaGoiás2,347,55720João PessoaParaíba1,168,941

Ayon sa Statistics Canada, ang isang pook na urbano sa Canada ay isang pook na may populasyon ng di-bababa sa 1,000 katao at ang kapal ng populasyon ay 400 mga tao kada kilometro kuwadrado (1,000/mikuw) o higit pa.[23] Kapag ang dalawa o higit pang mga pook na urbano ay nasa loob ng 2km (1.2mi) ng bawat isa sa pamamagitan ng daan, sinasama sila sa iisang pook na urbano, hangga't maaari ay hindi nila natatamaan ang mga hangganan ng census metropolitan area o census agglomeration.[24]

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Canada
Ranggo Lalawigan Pop. Ranggo Lalawigan Pop.
👁 Toronto

Toronto
👁 Montreal

Montreal
1TorontoOntario2,731,57111Lungsod ng QuébecQuebec531,902 👁 Calgary

Calgary
👁 Ottawa

Ottawa
2MontrealQuebec1,704,69412SurreyBritish Columbia517,887
3CalgaryAlberta1,239,22013LavalQuebec422,993
4OttawaOntario934,24314Halifax Regional MunicipalityNova Scotia403,131
5EdmontonAlberta932,54615LondonOntario383,822
6MississaugaOntario721,59916MarkhamOntario328,966
7WinnipegManitoba705,24417VaughanOntario306,233
8VancouverBritish Columbia631,48618GatineauQuebec276,245
9BramptonOntario593,63819SaskatoonSaskatchewan246,376
10HamiltonOntario536,91720LongueuilQuebec239,700

Noong senso ng Canada (2011), binago ng Statistics Canada sa "sentro ng populasyon" ang katawagan;[26] pinili ito upang maayon ito nang husto na ang urbano bersus rural ay hindi isnag mahigpit na dibisyon. Sa halip, ito ay isang continuum (isang patuloy na serye na hindi naman magkaiba ang mga elemento ngunit may pagka-di-magkauri ang mga kalabisan) kung saan na maaring umiiral ang ilang di-magkauring mga padrong pampamayanan (settlement pattern). Halimbawa, maaaring angkop ang isang komunidad sa isang estriktong kahulugan na pang-estadistika ng isang pook na urbano, subalit maaaring isipin na hindi ito "urbano" dahil sa maliit na populasyon nito, o gumaganap ito sa larangang panlipunan at ekonomiko bilang naik (suburb) ng isa pang pook na urbano sa halip na bilang nagsasariling entidad na urbano, o ito ay liblib sa ibang mga pamayanang urbano batay sa heograpiya. Dahil diyan, inilunsad ng bagong kahulugan ang tatlong di-magkauring mga uri ng sentro ng populasyon: maliit (populasyon 1,000 hanggang 29,999), katamtaman (populasyon 30,000 hanggang 99,999) at malaki (populasyon 100,000 o higit pa).[26] Sa kabila ng pagbabago sa terminolohiya, nananatili pa rin ang kahulugang demograpiko ng isang pook na urbano sa isang sentro ng populasyon: ang isang pamayanang hindi bababa sa 1,000 katao ang populasyon at 400 tao sa bawat kilometro kuwadrado ang kapal ng populasyon.

Sa Colombia, ang pinakamalaking kalakhang pook ay yaong sa Bogotá, na may humigit-kumulang na 9.8 milyong katao at kinabibilangan ng mga munisipalidad tulad ng Cota, La Calera, Chía, Soacha, Usaquen, Suba,, at iba pa. Isa ito sa pinakamahalagang mga lungsod sa Latinong Amerika, lalo na sa negosyo, sining, at kalinangan. Isa nang International City of the Book ang Bogotá na may mga magagandang pook tulad ng Monserrate, Torre Colpatria, Liwasang Bolivar, BD Bacatá, Corferias, at Universidad Nacional.[27][28]

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Colombia
Ranggo Pangalan Department Pop. Ranggo Pangalan Department Pop.
👁 Bogotá

Bogotá
👁 Medellín

Medellín
1BogotáBogotá7,963,37911Santa MartaMagdalena474,520 👁 Cali

Cali
👁 Barranquilla

Barranquilla
2MedellínAntioquia2,457,68012VillavicencioMeta471,383
3CaliValle del Cauca2,358,30213BelloAntioquia458,196
4BarranquillaAtlántico1,219,38214PereiraRisaralda398,719
5CartagenaBolívar971,59215ValleduparCesar395,860
6CúcutaNorte de Santander634,27616BuenaventuraValle del Cauca373,717
7SoledadAtlántico631,59917PastoNariño371,045
8IbaguéTolima528,21418ManizalesCaldas369,981
9BucaramangaSantander521,85719MonteríaCórdoba346,873
10SoachaCundinamarca516,43520NeivaHuila324,375

Estados Unidos

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sa Estados Unidos, mayroong dalawang mga kategorya ng pook na urbano. Tinutukoy ng katawagang urbanisadong pook ("urbanized area") ang isang pook na urbano na may populasyong di-bababa sa 50,000 katao. Ang mga pook na urbanong mas-mababa sa 50,000 katao ang populasyon ay tinatawag na mga "kumpol na urbano" ("urban clusters"). Unang tinukoy ang mga urbanisadong pook sa Estados Unidos noong senso ng 1950, habang dinagdag ang mga kumpol na urbano noong senso ng 2000. Mayroong 1,371 mga urbanisadong pook at kumpol na urbano na may higit sa 10,000 katao ang bansa.

Tinutukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos ang isang pook na urbano bilang "mga core census block group o bloke na may kapal na populasyon na di-bababa sa 1,000 katao sa bawat milya kuwadrado (386 sa bawat kilometro kuwadrado) at mga nakapaligid na mga bloke ng senso na may kabuuang densidad na di-bababa sa 500 katao sa bawat milya kuwadrado (193 sa bawat kilometro kuwadrado)".[30]

Ang pinakamalaking pook na urbano sa Estados Unidos ay ang kalakhang pook ng New York. Ang populasyon ng pusod nito na Lungsod ng New York ay humihigit sa 8.5 milyong katao, ang pang-estadistika na kalakhang pook nito ay may higit sa 20 milyong katao, at ang pinaghalong pang-estadistika na pook nito ay may higit sa 23 milyong katao. Ang sumunod na anim na pinakamalaking mga pook na urbano sa Estados Unidos ay ang Los Angeles, Chicago, Miami, Philadelphia, San Francisco, Houston, at Atlanta.[31] May 82% ng populasyon ng Estados Unidos ay nakatira sa loob ng mga hangganan ng isang urbanisadong pook magmula noong Disyembre 2010.[32] Kapag pinagsama, ang mga pook na ito ay sumasaklaw sa humigit-kumulang 2% ng lawak ng lupa ng Estados Unidos. Maraming mga Amerikano ay nakatira sa mga aglomerasyon ng mga lungsod, naik, at bayan na kalapit sa pinakamalaking lungsod ng isang kalakhang pook.

Ang konsepto ng mga urbanisadong pook tulad ng tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos ay malimit na ginagamit bilang mas-tumpak na pagtataya sa tunay na laki ng isnag lungsod, sapagkat sa iba't-ibang mga lungsod at estado malimit na hindi magkaparehas ang mga linya sa pagitan ng mga hangganan ng lungsod at ang urbanisadong pook ng lungsod na iyon. Halimbawa, ang lungsod ng Greenville, South Carolina ay may panlungsod na populasyon ng higit sa 64,000 katao at urbanisadong pook na populasyon ng higit sa 800,000 katao, habang may higit sa 285,000 katao ang panlungsod na populasyon ng Greensboro, North Carolina at urbanisadong pook na populasyon ng humigit-kumulang 400,000 katao. Nagngangahulugan ito na "mas-malaki" ang Greenville para sa ilang hangad at layunin, ngunit hindi sa iba tulad ng pagbubuwis at mga lokal na halalan.

Pangunahing mga sentro ng populasyon (tingnan ang kompletong talaan)
Ranggo Pusod na (mga) lungsod Populasyon ng kalakhang pook Pang-estadistika na Kalakhang Pook Rehiyon[33]
👁 New York

Lungsod ng New York

👁 Los Angeles

Los Angeles

👁 Chicago

Chicago

👁 Dallas

Dallas

👁 Dallas

Houston
1 Lungsod ng New York 19,979,477 New York–Newark–Jersey City, NY–NJ–PA MSA Hilagang-silangan
2 Los Angeles 13,291,486 Los Angeles–Long Beach–Anaheim, CA MSA Kanluran
3 Chicago 9,498,716 Chicago–Joliet–Naperville, IL–IN–WI MSA Gitnang-kanluran
4 Dallas–Fort Worth 7,539,711 Dallas–Fort Worth–Arlington, TX MSA Timog
5 Houston 6,997,384 Houston–The Woodlands–Sugar Land MSA Timog
6 Washington, D.C. 6,249,950 Washington, D.C.–VA–MD–WV MSA Timog
7 Miami 6,198,782 Miami–Fort Lauderdale–West Palm Beach, FL MSA Timog
8 Philadelphia 6,096,372 Philadelphia–Camden–Wilmington, PA–NJ–DE–MD MSA Hilagang-silangan
9 Atlanta 5,949,951 Atlanta–Sandy Springs–Roswell, GA MSA Timog
10 Boston 4,875,390 Boston–Cambridge–Quincy, MA–NH MSA Hilagang-silangan
11 Phoenix 4,857,962 Phoenix–Mesa–Chandler, AZ MSA Kanluran
12 San Francisco 4,729,484 San Francisco–Oakland–Fremont, CA MSA Kanluran
13 Riverside–San Bernardino 4,662,361 Riverside–San Bernardino–Ontario, CA MSA Kanluran
14 Detroit 4,326,442 Detroit–Warren–Dearborn, MI MSA Gitnang-kanluran
15 Seattle 3,939,363 Seattle–Tacoma–Bellevue, WA MSA Kanluran
16 Minneapolis–St. Paul 3,629,190 Minneapolis–St. Paul–Bloomington, MN–WI MSA Gitnang-kanluran
17 San Diego 3,343,364 San Diego–Carlsbad–San Marcos, CA MSA Kanluran
18 Tampa–St. Petersburg 3,142,663 Tampa–St. Petersburg–Clearwater, FL MSA Timog
19 Denver 2,932,415 Denver–Aurora–Lakewood, CO MSA Kanluran
20 St. Louis 2,805,465 St. Louis, MO-IL MSA Gitnang-kanluran
Batay sa mga pagtataya ng populasyong MSA (Pang-estadistika na Kalakhang Pook) para sa taong 2018 mula sa Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos

Sa bansang Hapon, tinutukoy ang mga urbanisadong pook bilang mga magkaratig na lugar ng mga matataong distrito o densely inhabited districts (DIDs) gamit ang mga distritong pang-enumerasyon sa senso bilang mga yunit na may hinihinging densidad na 4,000 naninirahan kada kilometro kuwadrado (10,000/mikuw).

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Hapon
Pagtataya ng populasyon noong Oktubre 1, 2018
Ranggo Pangalan Prepektura Pop. Ranggo Pangalan Prepektura Pop.
👁 Tokyo

Tokyo
👁 Yokohama

Yokohama
1TokyoTokyo13,843,40311HiroshimaHiroshima1,199,252 👁 Osaka

Osaka
👁 Nagoya

Nagoya
2YokohamaKanagawa3,740,17212SendaiMiyagi1,199,252
3OsakaOsaka2,725,00613ChibaFukuoka945,595
4NagoyaAichi2,320,36114KitakyushuChiba977,247
5SapporoHokkaidō1,966,41615SakaiOsaka831,017
6FukuokaHyōgo1,579,45016NiigataNiigata800,582
7KobeKyōto1,527,40717HamamatsuShizuoka794,025
8KawasakiFukuoka1,516,48318KumamotoKumamoto739,556
9KyotoKanagawa1,468,98019SagamiharaKanagawa723,012
10SaitamaSaitama1,295,60720ShizuokaShizuoka695,416

Para sa senso ng India (2011), ang kahulugan ng isang pook na urbano ay isang lugar na may populasyon na di-bababa sa 5,000 katao, may kapal ng populasyon na 400 mga tao kada kilometro kuwadrado (1,000/mikuw) o higit pa, at karagdagang 75% ng nagtatrabahong populasyon ng kalalakihan na nagtatrabaho sa mga gawaing hindi pang-agrikultura. Agad na itinuturing mga pook na urbano ang mga lugar na pinamamahalaan ng isang korporasyong pangmunisipyo, lupon ng cantonment, o komite ng notified town area.[34]

Tinukoy rin ng senso ng India noong 2011 ang salitang "urban agglomeration" bilang isang pinaghalong pook na urbano na binubuo ng isang pusod na bayan o core town kasama ang mga "outgrowth" nito (mga karatig na naik).[35]

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa India
Ranggo Pangalan Estado/Teritoryong unyon Pop. Ranggo Pangalan Estado/Teritoryong unyon Pop.
👁 Mumbai

Mumbai
👁 Delhi

Delhi
1MumbaiMaharashtra12,478,44711KanpurUttar Pradesh2,920,067 👁 Bangalore

Bangalore
👁 Hyderabad

Hyderabad
2DelhiDelhi11,007,83512LucknowUttar Pradesh2,901,474
3BangaloreKarnataka8,425,97013NagpurMaharashtra2,405,421
4HyderabadTelangana6,809,97014IndoreMadhya Pradesh1,960 521
5AhmedabadGujarat5,570,58515ThaneMaharashtra1,818,872
6ChennaiTamil Nadu4,681,08716BhopalMadhya Pradesh1,795,648
7KolkataWest Bengal4,486,67917VisakhapatnamAndhra Pradesh1,730,320
8SuratGujarat4,462,00218Pimpri-ChinchwadMaharashtra1,729,359
9PuneMaharashtra3,115,43119PatnaBihar1,683,200
10JaipurRajasthan3,073,35020LudhianaPunjab1,613,878

Nagkakaisang Kaharian

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Office for National Statistics ng Nagkakaisang Kaharian (UK) ay nakagagawa ng mga resulta ng senso para sa mga pook na urbano mula noong 1951, at mula noong 1981 kapag batay sa saklaw ng hindi mababaligtad o mapapanumbalik na urbanong pagunlad tulad ng tinukoy sa mga mapa ng Ordnance Survey. Ang depinisyon ay isang saklaw ng hindi bababa sa 20 ektarya at sa 1,500 katao batay sa senso. Ang mga hiwalay na pook ay nakaugnay kung ang puwang ay hindi hihigit sa 200 metro (220 yarda). Kasama ang mga tampok sa transportasyon.[37] Ang UK ay may limang mga pook na urbanong may populasyon na higit sa isang milyon at may 69 pang mga pook na urbano na may higit sa sandaang-libo na katao na populasyon.

Pinakamalalaking kalunsuran ng Nagkakaisang Kaharian
Lahatambilang ng 2011[38]</ref>[39]
Lagay Kalunsuran Pop. Pangunahing pook Lagay Kalunsuran Pop. Pangunahing pook
👁 Kalunsuran ng Kalakhang Londres

Kalunsuran ng Kalakhang Londres

👁 Kalunsuran ng Kalakhang Manchester

Kalunsuran ng Kalakhang Manchester

1Kalunsuran ng Kalakhang Londres9,787,426Londres11Kalunsuran ng Bristol617,280Bristol 👁 Kalunsuran ng Kanlurang Midlands

Kalunsuran ng Kanlurang Midlands

👁 Kalunsuran ng Kanlurang Yorkshire

Kalunsuran ng Kanlurang Yorkshire

2Kalunsuran ng Kalakhang Manchester2,553,379Manchester12Kalunsuran ng Belfast579,127Belfast
3Kalunsuran ng Kanlurang Midlands2,440,986Birmingham13Kalunsuran ng Leicester508,986Leicester
4Kalunsuran ng Kanlurang Yorkshire1,777,934Leeds14Edimburgo482,005Edimburgo
5Kalakhang Glasgow1,209,143Glasgow15Brighton/Worthing/Littlehampton474,485Brighton
6Kalunsuran ng Liverpool1,189,386Liverpool16Kalunsuran ng Timog Silangang Dorset466,266Bournemouth
7Kalakhang Timog Hampshire1,060,326Southampton17Kalunsuran Cardiff447,287Cardiff
8Tyneside774,891Newcastle18Teesside376,663Middlesbrough
9Kalunsuran ng Nottingham729,977Nottingham19Kalunsuran ng Potteries372,775Stoke-on-Trent
10Kalunsuran ng Sheffield685,368Sheffield20Kalunsuran ng Coventry/Bedworth359,262Coventry

Ang Nederland ay ang pantatlumpung bansa na may pinakamakapal na populasyon sa buong mundo, na may 404.6 na katao sa bawat isang kilometro kuwadrado (1,048/milyang kuwadrado)—o 497 na katao sa bawat isang kilometro kuwadrado (1,287/milyang kuwadrado) kapag lawak ng lupa lamang ang ibinilang. Ang Randstad ay ang pinakamalaking conurbation ng Nederland na matatagpuan sa kanluran nito, at kinabibilangan ng apat na pinakamalaking mga lungsod ng bansa: Amsterdam, Rotterdam, The Hague, at Utrecht. Ang Randstad ay may populasyon ng 7milyong katao at ang pang-anim na pinakamalaking kalakhang pook sa Europa.

Pinakamalalaking mga munisipalidad sa Netherlands
Ranggo Lalawigan Pop. Ranggo Lalawigan Pop.
👁 Amsterdam

Amsterdam
👁 Rotterdam

Rotterdam
1AmsterdamHilagang Holland863,20211ApeldoornGelderland162,456 👁 The Hague

The Hague
👁 Utrecht

Utrecht
2RotterdamTimog Holland644,52712HaarlemHilagang Holland161,213
3The HagueTimog Holland537,98813ArnhemGelderland159,277
4UtrechtUtrecht352,79514EnschedeOverijssel158,961
5EindhovenHilagang Brabant231,46915AmersfoortUtrecht156,294
6GroningenGroningen231,35416ZaanstadHilagang Holland155,799
7TilburgHilagang Brabant217,34217's-HertogenboschHilagang Brabant154,231
8AlmereFlevoland207,81918HaarlemmermeerHilagang Holland154,223
9BredaHilagang Brabant184,06919ZwolleOverijssel127,492
10NijmegenGelderland176,70720ZoetermeerTimog Holland124,947

Tinutukoy ng Statistics New Zealand ang mga pook na urbano sa New Zealand, na malaya mula sa anumang mga subdibisyong administratibo at walang ligal na batayan.[41] May tatlong mga klase ng pook na urbano: mga pangunahing pook na urbano ay ang 17 mga pook na urbano na may populasyong hindi bababa sa 30,000 katao; mga sekundaryang pook na urbano ay ang 14 na mga pook na urbano na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao pero mas-mababa sa 30,000, at menor na mga pook na urbano ay ang 103 mga pook na urbano na may populasyong hindi bababa sa 1,000 katao pero mas-mababa sa 10,000. Muling ini-uuri ang mga pook na urbano kasunod ng bawat senso sa bansa, kaya ang mga pagbabago sa populasyon sa pagitan ng mga senso ay hindi magpapabago sa klasipikasyon ng isang pook na urbano. Halimbawa, ang Rolleston (populasyon: 16,250 noong pagtataya 2018) ay ibinukod pa ring menor na pook na urbano dahil hindi pa umaabot sa antas-10,000 ang populasyon nito ay noong senso 2013.

Pinakamalalaking mga pook na urbano sa New Zealand
Pagtataya ng Statistics New Zealand June 2018 (mga hangganan ng NZSAC92)[42]
Ranggo Rehiyon Pop. Ranggo Rehiyon Pop.
👁 Auckland

Auckland
👁 Wellington

Wellington
1AucklandAuckland1,628,90011WhangareiNorthland58,800 👁 Christchurch

Christchurch
👁 Hamilton

Hamilton
2WellingtonWellington418,50012New PlymouthTaranaki58,300
3ChristchurchCanterbury404,50013InvercargillSouthland51,200
4HamiltonWaikato241,20014KapitiWellington42,700
5TaurangaLook ng Plenty141,60015WhanganuiManawatu-Wanganui40,900
6Napier-HastingsHawke's Bay134,50016GisborneGisborne37,200
7DunedinOtago122,00017BlenheimMarlborough31,600
8Palmerston NorthManawatu-Wanganui86,60018PukekoheAuckland31,400
9NelsonNelson67,50019TimaruCanterbury29,100
10RotoruaLook ng Plenty59,50020TaupoWaikato24,700

Tinutukoy ng Statistics Norway ang mga pook na urbano ("tettsteder") nang may pagkahalintulad sa ibang mga bansang Nordiko. Di-tulad ng Dinamarka at Suwesya, dapat mas-mababa sa 50 metro ang layo sa pagitan ng bawat isang gusali, maliban na lamang kung may mga liwasan, pook na industriya, ilog, at ibang mga hadlang na sumasagabal sa pagitan ng mga gusali. Kasama sa pook na urbano ang mga pangkat ng kabahayan na mas-mababa sa 400 metro ang layo sa pangunahing katawan ng isang pook na urbano.[43]

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Noruwega
Ranggo Pangalan Kondado Pop. Ranggo Pangalan Kondado Pop.
👁 Oslo

Oslo
👁 Bergen

Bergen
1OsloOslo1,000,46711MossØstfold46,618 👁 Stavanger/Sandnes

Stavanger/Sandnes
👁 Trondheim

Trondheim
2BergenHordaland255,46412HaugesundRogaland44,830
3Stavanger/SandnesRogaland222,69713SandefjordVestfold43,595
4TrondheimTrøndelag183,37814ArendalAust-Agder43,084
5DrammenBuskerud117,51015BodøNordland40,705
6Fredrikstad/SarpsborgØstfold111,26716TromsøTroms38,980
7Porsgrunn/SkienTelemark92,75317HamarHedmark27,324
8KristiansandVest-Agder61,53618HaldenØstfold25,300
9ÅlesundMøre og Romsdal52,16319LarvikVestfold24,208
10TønsbergVestfold51,57120AskøyHordaland23,194

Sa Pakistan, ang isang pook ay isang pangunahing lungsod at munisipalidad kapag mayroon iting higit sa 100,000 katao ayon sa mga resulta ng senso. Kasama ng mga lungsod ang mga katabing mga cantonment.

Lumaki ang urbanisasyon sa Pakistan mula nang naging malaya ito at may ilang iba't-ibang mga sanhi. Karamihan sa populasyon ng katimugang Pakistan ay nakatira sa kahabaan ng Ilog Indus. Pinakamataong lungsod ang Karachi.[44] Sa hilagang bahagi naman ng bansa, karamihan sa populasyon ay nakatira sa isang paarkong rehiyon na binubuo ng mga lungsod ng Lahore, Faisalabad, Rawalpindi, Islamabad, Gujranwala, Sialkot, Gujrat, Jhelum, Sargodha, Sheikhupura, Nowshera, Mardan at Peshawar. Noong 1990–2008, bumuo sa 36% ng populasyon ng Pakistan ang mga nakatira sa lungsod, kaya ito ang pinakaurbanisadong bansa sa Timog Asya. Dagdag pa ang 50% ng mga taga-Pakistan na naninirahan sa mga bayan na may 5,000 katao o higit pa.[45] Sang-ayon sa senso ng Pakistan (2017), ang Karachi ay ang pinakamataong lungsod sa bansa, at kasunod nito ang Lahore.

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Pakistan
Ayon sa Senso 2017[46]
Ranggo Pangalan Lalawigan Pop. Ranggo Pangalan Lalawigan Pop.
👁 Karachi

Karachi
👁 Lahore

Lahore
1KarachiSindh14,916,45611BahawalpurPunjab762,111 👁 Faisalabad

Faisalabad
👁 Rawalpindi

Rawalpindi
2LahorePunjab11,126,28512SargodhaPunjab659,862
3FaisalabadPunjab3,204,72613SialkotPunjab655,852
4RawalpindiPunjab2,098,23114SukkurSindh499,900
5GujranwalaPunjab2,027,00115LarkanaSindh490,508
6PeshawarKhyber Pakhtunkhwa1,970,04216SheikhupuraPunjab473,129
7MultanPunjab1,871,84317Rahim Yar KhanPunjab420,419
8HyderabadSindh1,734,30918JhangPunjab414,131
9IslamabadCapital Territory1,009,83219Dera Ghazi KhanPunjab399,064
10QuettaBalochistan1,001,20520GujratPunjab390,533

Katulad sa ibang mga bansang Nordiko, ang isang pook na urbano (taajama sa Finlandes) sa Pinlandiya ay dapat na mayroong isang gusali sa bawat 200 metro (660 talampakan) na pagitan at hindi kukulang sa 200 katao ang populasyon. Upang maituring na isang bayan o lungsod (kaupunki) para sa mga layuning pang-estadistika, hindi bababa sa 15,000 katao ang populasyon ng isang gayong pook na urbano. Hindi ito maaring ikalito sa pagtatalagang lungsod / bayan na ginagamit ng mga munisipalidad ng bansa.[47][48]

Ranggo Rehiyon Pop. Ranggo Rehiyon Pop.
👁 Helsinki

Helsinki
👁 Espoo

Espoo
1HelsinkiUusimaa643,27211PoriSatakunta84,587 👁 Tampere

Tampere
👁 Vantaa

Vantaa
2EspooUusimaa279,04412JoensuuNorth Karelia76,067
3TamperePirkanmaa231,85313LappeenrantaSouth Karelia72,909
4VantaaUusimaa223,02714HämeenlinnaTavastia Proper67,662
5OuluNorthern Ostrobothnia201,80115Vaasa Ostrobothnia67,392
6TurkuFinland Proper189,66916Rovaniemi Lapland62,420
7JyväskyläCentral Finland140,18817SeinäjokiSouthern Ostrobothnia62,676
8LahtiPäijänne Tavastia119,57318MikkeliSouthern Savonia54,261
9KuopioNorthern Savonia118,20919KotkaKymenlaakso53,539
10KouvolaKymenlaakso84,19620SaloFinland Proper52,984

Sa bansang Europeo na Polonya, ang opisyal na mga bilang ng populasyong "urbano" ay payak na tumutukoy sa mga pamayanan o lokalidad na may katayuan ng isang bayan (miasta). Ang populasyong "rural" ay ang lahat ng mga pook sa labas ng mga hangganan ng mga bayan. Ang pagtatanging ito ay maaaring magdulot ng mapanlinlang na impresyon sa ilang kaso, sapagkat maaaring nakakuha ang ilang mga lokalidad na may katayuang pangnayon lamang ng mas-malaki at mas-makapal na populasyon kaysa maraming mas-maliit na mga nayon.[49]

Ranggo Voivodeship Pop. Ranggo Voivodeship Pop.
👁 Varsovia

Varsovia
👁 Cracovia

Cracovia
1VarsoviaMasovian1,777,97211KatowiceSilesian294,510 👁 Łódź

Łódź
👁 Breslavia

Breslavia
2CracoviaLesser Poland771,06912GdyniaPomeranian246,309
3ŁódźŁódź685,28513Częstochowa Silesian222,292
4BreslaviaLower Silesian640,64814RadomMasovian213,029
5PoznańGreater Poland536,43815ToruńKuyavian-Pomeranian202,074
6GdańskPomeranian466,63116SosnowiecSilesian202,036
7SzczecinWest Pomeranian402,46517KielceŚwiętokrzyskie195,774
8BydgoszczKuyavian-Pomeranian350,17818RzeszówSubcarpathian191,564
9LublinLublin339,68219GliwiceSilesian179,806
10BiałystokPodlaskie297,45920ZabrzeSilesian173,374

Ang isang pook na urbano sa Pransiya (Pranses: aire urbaine) ay isang purók na sumasaklaw sa isang lugar ng pinalagong mga kabahayan at gusali (tinawag na "yunit na urbano" o unité urbaine[50] – malapít sa kahulugan ng isang pook na urbano ng Hilagang Amerika) at sa commuter belt nito (couronne). Masusumpungan ng mga Amerikano ang pagkawangis ng depinisyong INSEE ng pook na urbano[51] sa kanilang depinisyon ng isang kalakhang pook, at minsang ginagamit ng INSEE ang salitang aire métropolitaine[52] upang matukoy ang pinakamalaking mga aires urbaines ng bansa.

Ang pinakamalaking mga lungsod ng Pransiya ayon sa populasyong pook na urbano noong 2013 ay Paris (12,405,426), Lyon (2,237,676), Marseille (1,734,277), Toulouse (1,291,517), Bordeaux (1,178,335), Lille (1,175,828), Nice (1,004,826), Nantes (908,815), Strasbourg (773,447), at Rennes (700,675).[53]

Panorama ng buong palibot ng Paris na tanaw mula sa Toreng Eiffel (dumadaloy ang ilog mula hilagang-silangan papuntang timog-kanluran, kanan-pakaliwa)
Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Pransiya
Senso 2016
Ranggo Rehiyon Pop. Ranggo Rehiyon Pop.
👁 Paris

Paris
👁 Marseille

Marseille
1ParisÎle-de-France2,190,32711RennesBretagne216,268 👁 Lyon

Lyon
👁 Toulouse

Toulouse
2MarseilleProvence-Alpes-Côte d'Azur862,21112ReimsGrand Est183,113
3LyonAuvergne-Rhône-Alpes515,69513Saint-ÉtienneAuvergne-Rhône-Alpes171,924
4ToulouseOccitanie475,43814Le HavreNormandie170,352
5NiceProvence-Alpes-Côte d'Azur342,63715ToulonProvence-Alpes-Côte d'Azur169,634
6NantesPays de la Loire306,69416GrenobleAuvergne-Rhône-Alpes158,180
7MontpellierOccitanie281,61317DijonBourgogne-Franche-Comté155,090
8StrasbourgGrand Est279,28418AngersPays de la Loire151,229
9BordeauxNouvelle-Aquitaine252,04019NîmesOccitanie151,001
10LilleHauts-de-France232,44020VilleurbanneAuvergne-Rhône-Alpes149,019
Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Rusya
Rosstat (2025)[54]
Ranggo Pangalan Subdyek Pederal Pop. Ranggo Pangalan Subdyek Pederal Pop.
👁 Mosku

Mosku
👁 San Petersburgo

San Petersburgo
1MoskuMosku13,274,28511SamaraOblast ng Samara1,154,223 👁 Novosibirsk

Novosibirsk
👁 Yekaterinburg

Yekaterinburg
2San PetersburgoSan Petersburgo5,652,92212Rostov-na-DonuOblast ng Rostov1,143,123
3NovosibirskOblast ng Novosibirsk1,637,26613OmskOblast ng Omsk1,101,367
4YekaterinburgOblast ng Sverdlovsk1,548,18714VoronezhOblast ng Voronezh1,041,722
5KazanTatarstan1,329,82515PermKrai ng Perm1,027,518
6KrasnoyarskKrai ng Krasnoyarsk1,211,75616VolgogradOblast ng Volgograd1,012,219
7Nizhny NovgorodOblast ng Nizhny Novgorod1,198,24517SaratovOblast ng Saratov886,165
8ChelyabinskOblast ng Chelyabinsk1,176,77018TyumenOblast ng Tyumen872,077
9UfaBaskortostan1,166,09819TolyattiOblast ng Samara662,683
10KrasnodarKrai ng Krasnodar1,154,88520MakhachkalaDagestan625,322

Ang Singgapur ay isang pulo na lungsod-estado sa Timog-silangang Asya. Humigit-kumulang 5.6 na milyong katao ang nakatira at nagtatrabaho sa loob ng 700 kilometro kuwadrado (270 milya kuwadrado) na lawak nito, kaya pumapangalawa ito sa mga bansang may pinakamakapal na populasyon sa mundo, kasunod ng Monaco na isa pang lungsod-estado. Ang sentro nito ay ang Central Area sa timog-silangang bahagi ng bansang-pulo. Pinaliligiran ito ng mga pamayanang naik sa labas ng mga hangganan nito. Nakakonekta ang mga pamayanang ito sa Central Area at sa bawat isa sa pamamagitan ng magkakalapit na sistema ng mga daan, mga mabilisang daanan at mga linyang daambakal ng metro na binansagang MRT ng mga taga-Singgapur. Ang Singgapur ay may isang sentralisado at pinag-isang pamahalaan na may unikameral na lehislatura (binuwag ang Konsehong Panlungsod at ang Rural Board noong dekada-1960). Bagamat may mga sangguniang bayan at alkalde sa Singappur, sila ay nagsisilbing mga tagapamahala sa ari-arian na itinalaga para sa pagpapanatili ng pampublikong pabahay sa loob ng hangganan ng kani-kanilang mga kinasasakupan. Hindi sila kumakatawan sa mga lokal na awtoridad na may awtonomiyang lehislatibo o ehekutibo mula sa pambansang pamahalaan.[55]

Ang mga pook na urbano sa Suwesya (tätorter) ay mga binigyang-kahulugan na lokalidad hinggil sa estadistika, ganap na malaya mula sa mga subdibisyong administratibo ng bansa. May 1,956 na gayong mga lokalidad sa Suwesya, at bawat isa ay may populasyon na mula 200 katao hanggang 1,372,000 katao.[56]

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Suwesya
"Kommungruppsindelning 2017". Nakuha noong 2017-09-16. & "SCB befolkningsstatistik". Nakuha noong 2018-07-11.
Ranggo Pangalan Kondado Pop. Metro. Ranggo Pangalan Kondado Pop. Metro.
👁 Stockholm

Stockholm
👁 Göteborg

Göteborg
1StockholmStockholm952,0582,205,10511UmeåVästerbotten125,434137,800 👁 Malmö

Malmö
👁 Uppsala

Uppsala
2GöteborgVästra Götaland565,4961,015,97412LundSkåne121,893197,300
3MalmöSkåne334,987689,20613BoråsVästra Götaland111,354151,300
4UppsalaUppsala221,141257,20014HuddingeStockholm110,335136,000
5LinköpingÖstergötland158,953189,80015EskilstunaSödermanland105,014110,900
6ÖrebroÖrebro150,949196,70016NackaStockholm101,697114,800
7VästeråsVästmanland150,564169,20017GävleGävleborg100,825107,500
8HälsingborgSkåne143,671321,50018HalmstadHalland99,932119,300
9NorrköpingÖstergötland140,991149,60019SundsvallVästernorrland98,837115,300
10JönköpingJönköping137,863156,70020SödertäljeStockholm96,254158,300
Pinakamalalaking mga lungsod at township sa Taiwan
Ranggo Pangalan Dibisyon Pop.
👁 New Taipei

New Taipei
👁 Taichung

Taichung
1New TaipeiNew Taipei City4,000,164 👁 Kaohsiung

Kaohsiung
👁 Taipei

Taipei
2TaichungTaichung City2,809,004
3KaohsiungKaohsiung City2,773,229
4TaipeiTaipei City2,661,317
5TaoyuanTaoyuan City2,230,653
6TainanTainan City1,883,078
7HsinchuHsinchu City446,701
8KeelungKeelung City369,820
9ChiayiChiayi City268,474
10ChanghuaChanghua County232,505
Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Timog Aprika
2016 Community Survey [57], World Urbanization Prospects: The 2018 Revision [58]
Ranggo Pangalan Lalawigan Pop.
👁 Johannesburg

Johannesburg
👁 Cape Town

Cape Town
1JohannesburgGauteng9,167,045 👁 Durban

Durban
👁 Pretoria

Pretoria
2Cape TownWestern Cape4,004,793
3DurbanKwaZulu-Natal3,661,911
4PretoriaGauteng2,437,000
5Port ElizabethEastern Cape1,263,051
6VereenigingGauteng957,528
7SoshanguveGauteng841,000
8East London, Eastern CapeEastern Cape810,528
9BloemfonteinFree State759,693
10PietermaritzburgKwaZulu-Natal679,766

Ang pinakamalaking mga lungsod ng Timog Korea ay may awtonomong katayuan katumbas sa mga lalawigan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod, Seoul, ay iniuri bilang teukbyeolsi (Natatanging Lungsod), habang ang sumunod na anim na mga pinakamalaking lungsof ay iniuri bilang gwangyeoksi (Mga Kalakhang Lungsod). Ang ibang mga lungsod ay iniuri bilang si ("mga lungsod") at nasa hurisdiksiyon ng mga lalawigan, sa antas ng mga kondado.

Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa Timog Korea
Ranggo Pangalan Lalawigan Pop. Ranggo Pangalan Lalawigan Pop.
👁 Seoul

Seoul
👁 Busan

Busan
1SeoulSeoul9,904,31211YonginGyeonggi971,327 👁 Incheon

Incheon
👁 Daegu

Daegu
2BusanBusan3,448,73712SeongnamGyeonggi948,757
3IncheonIncheon2,890,45113BucheonGyeonggi843,794
4DaeguDaegu2,446,05214CheongjuHilagang Chungcheong833,276
5DaejeonDaejeon1,538,39415AnsanGyeonggi747,035
6GwangjuGwangju1,502,88116JeonjuHilagang Jeolla658,172
7SuwonGyeonggi1,194,31317CheonanTimog Chungcheong629,062
8UlsanUlsan1,166,61518NamyangjuGyeonggi629,061
9ChangwonTimog Gyeongsang1,059,24119HwaseongGyeonggi608,725
10GoyangGyeonggi990,07320AnyangGyeonggi585,177

Mula noong 2000, lumalaki ang mga lungsod ng China sa karaniwang reyt na 10% taun-taon. Tinatayang lalaki sa 292 milyong katao ang populasyong urbano ng Tsina pagsapit ng 2050,[1] kung kailang magiging tahanan ang mga lungsod nito ng pinagsamang populasyon na higit sa isang bilyong katao.[60] Tumaas ang antas ng urbanisasyon ng bansa sa 46.6% mula sa dating 17.4% sa pagitan ng 1978 at 2009.[61] May 150 hanggang 200milyong mga manggagawang migrante ay pansamantalang nagtatrabaho sa mga pangunahing lungsod, at pana-panahong bumabalik sa kani-kanilang mga tahanan sa kanayunan dala ang kanilang mga sahod.[62][63]

Sa kasalukuyan, ang Tsina ay may mas-maraming mga lungsod na may isang milyon o higit pang mga palagiang residente kaysa anumang bansa sa mundo, kasama ang tatlong mga pandaigdigang lungsod o global cities ng Beijing, Hong Kong, at Shanghai; pagsapit ng 2025, inaasahang magiging tahanan ng 221 mga lungsod na may higit sa isang milyong katao ang bansa.[60] Ang malaking "mga gumagalang populasyon" ng mga manggagawang migrante ay nagpapahirap sa pagsasagawa ng mga senso sa mga pook na urbano;[64] ang mga datos sa talahanayan sa ibaba ay kinabibilangan lamang ng pampalagiang mga residente.

Ranggo Pangalan Lalawigan Pop. Ranggo Pangalan Lalawigan Pop.
👁 Shanghai

Shanghai
👁 Beijing

Beijing
1Shanghai20,217,70011ChengduSichuan6,316,900 👁 Chongqing

Chongqing
👁 Guangzhou

Guangzhou
2Beijing16,446,90012NanjingJiangsu6,238,200
3Chongqing11,871,20013ShenyangLiaoning5,718,200
4GuangzhouGuangdong10,641,40014HangzhouZhejiang5,578,300
5ShenzhenGuangdong10,358,40015Xi'anShaanxi5,399,300
6Tianjin9,562,30016HarbinHeilongjiang5,178,000
7WuhanHubei7,541,50017SuzhouJiangsu4,083,900
8DongguanGuangdong7,271,30018QingdaoShandong3,990,900
9Hong Kong7,055,07119DalianLiaoning3,902,500
10FoshanGuangdong6,771,90020ZhengzhouHenan3,677,000

Sa bansang Vietnam, may anim na mga uri ng pook na urbano:

Ranggo Pangalan Lalawigan Pop. Ranggo Pangalan Lalawigan Pop.
👁 Hà Nội

Hà Nội
1Lungsod ng Hồ Chí MinhMunisipalidad8,146,30011Buôn Ma ThuộtĐắk Lắk340,000 👁 Hải Phòng

Hải Phòng
👁 Đà Nẵng

Đà Nẵng
2Hà NộiMunisipalidad7,216,00012HuếThừa Thiên–Huế333,715
3Hải PhòngMunisipalidad1,763,00013Thái NguyênThái Nguyên330,000
4Đà NẵngMunisipalidad1,328,00014Vũng TàuBà Rịa–Vũng Tàu327,000
5Cần ThơMunisipalidad1,248,00015Quy NhơnBình Định311,000
6Biên HòaĐồng Nai1,104,49516Long XuyênAn Giang280,300
7Nha TrangKhánh Hòa792,39717Việt TrìPhú Thọ277,539
8VinhNghệ An490,00018Bắc NinhBắc Ninh272,634
9Hải DươngHải Dương403,89319Thủ Dầu MộtBình Dương271,000
10Đà LạtLâm Đồng356,39320Thái BìnhThái Bình270,000

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. 1 2 3 "City population to reach 6.4bn by 2050". Herald Globe. Inarkibo mula sa orihinal noong 2014-07-14. Nakuha noong 11 July 2014.{{cite news}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) ()
  2. "United Nations Population Division – Department of Economic and Social Affairs".
  3. "Urban population growth". World Health Organization.
  4. "Current world population". United Nations, Department of Economic and Social Affairs. Inarkibo mula sa orihinal noong 2 July 2014. Nakuha noong 11 July 2014.{{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()
  5. "Urban land area (km²)". Our World in Data. Nakuha noong 6 Marso 2020.
  6. "World: metropolitan areas". World Gazetteer. Inarkibo mula sa orihinal noong 2007-09-30. Nakuha noong 2010-01-22.{{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()
  7. "Building Globally Competitive Metro Areas in the Philippines" (PDF). National Economic and Development Authority. 30 Agosto 2007. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 4 Oktubre 2013. Nakuha noong 6 Pebrero 2014.
  8. "Verdichtungsräume nach Fläche, Bevölkerung und Bevölkerungsdichte am 31.12.2017, im November 2018 wegen korrigierter Bevölkerung revidiert" (sa wikang Aleman). Statistisches Bundesamt. 2017. p.10. Inarkibo mula sa orihinal noong 31 Disyembre 2019. Nakuha noong 24 March 2019.
  9. "Field listing – Urbanization". The World Factbook. CIA. Inarkibo mula sa orihinal noong 2017-11-08. Nakuha noong 2019-07-30.
  10. 1 2 3 "Major Cities". Government of Argentina. Inarkibo mula sa orihinal noong 19 September 2009.{{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()
  11. "Ubicación de la ciudad de salta" (sa wikang Kastila). Directorate-General of Tourism, Municipality of the City of Salta. Inarkibo mula sa orihinal noong 2010-01-17.
  12. "Encuesta Permanente de Hogares" (PDF). Indec. 23 Agosto 2015. p.3.
  13. "1216.0 – Australian Standard Geographical Classification (ASGC), 2001". Australian Bureau of Statistics. Nakuha noong 2007-10-09.
  14. http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3218.0Main+Features12017-18?OpenDocument
  15. "IDBGE" (sa wikang Portuges). IBGE. 2011. Nakuha noong 2011-10-08.
  16. "RMSP supera 20 milhões de habitantes, calcula Seade – economia – geral – Estadão". Estadao.com.br. Nakuha noong June 6, 2014.
  17. "RMSP supera 20 milhões de habitantes, calcula Seade – economia – geral – Estadão". Estadao.com.br. Nakuha noong June 6, 2014.
  18. 2008 PNAD, IBGE. "População residente por situação, sexo e grupos de idade."
  19. "Principal Cities". Encarta. MSN. Inarkibo mula sa orihinal noong 29 October 2009. Nakuha noong 2008-06-10.{{cite encyclopedia}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()
  20. "Mais da metade da população vive em 294 arranjos formados por contiguidade urbana e por deslocamentos para trabalho e estudo" (sa wikang Portuges). Brazilian Institute of Geography and Statistics. Nakuha noong 16 March 2017.
  21. "Arranjos Populacionais e Concentrações Urbanas do Brasil" (PDF) (sa wikang Portuges). Brazilian Institute of Geography and Statistics. p.148. Nakuha noong 16 March 2017.
  22. "Estimativas da população residente no Brasil e Unidades da Federação com data de referência em 1º de julho de 2017" (PDF) (sa wikang Portuges). Brazilian Institute of Geography and Statistics. Nakuha noong 14 May 2018.
  23. "Urban area (UA)". Statistics Canada. 2009-11-20. Nakuha noong 2011-01-21.
  24. "More information on Urban area (UA)". Statistics Canada. 2009-11-20. Nakuha noong 2011-01-21.
  25. "Census Profile". 2.statcan.gc.ca. Nakuha noong 2016-02-08.
  26. 1 2 "From urban areas to population centres" Naka-arkibo 2012-12-13 sa Wayback Machine.. Statistics Canada, May 5, 2011.
  27. Duncan Smith. "World City Populations 1950 – 2030". Nakuha noong 18 December 2015.
  28. "Bright lights, big cities. Urbanisation and the rise of the megacity". economist.com. Nakuha noong 23 December 2015.
  29. "Estimaciones de Población 1985 - 2005 y Proyecciones de Población 2005 - 2020 Total Municipal por Área (estimate)". DANE. Nakuha noong 10 November 2016.
  30. "The Urban and Rural Classifications" (PDF). Geographic Areas Reference Manual. United States Census Bureau.
  31. United States Census Bureau 2010 Census Urban Area List "Archived copy". Inarkibo mula sa orihinal noong 2012-10-10. Nakuha noong 2013-05-16.{{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()CS1 maint: archived copy as title (link) 2010 Census Urban Area List. Retrieved May 7, 2013.
  32. Naka-arkibo 2018-12-25 sa Wayback Machine. – accessed January, 2012
  33. "Appendix A. Census 2000 Geographic Terms and Concepts – Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States" (PDF). U.S. Census Bureau. 2000. p.27. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong June 14, 2007. Nakuha noong February 25, 2017.
  34. "Provisional Population Totals Urban Agglomerations and Cities, Data Highlights" (PDF). Census of India 2011. 13 February 2012.
  35. "Urban Agglomeration". Arthapedia (sa wikang Ingles). India Economic Service. 10 April 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 12 Agosto 2021. Nakuha noong 31 Hulyo 2019.
  36. "Cities having population 1 lakh and above" (PDF). India Census 2011. 31 January 2012.
  37. KS01 Usual resident population: Census 2001, Key Statistics for urban areas
    For the OS definition of an Urban Area, see the notes tab on the Excel version.
  38. http://www.nomisweb.co.uk/articles/ref/builtupareas_userguidance.pdf
  39. http://www.citypopulation.de/UK-UA.html
  40. "CBS Statline". opendata.cbs.nl.
  41. "Urban area: Definition". Statistics New Zealand. Inarkibo mula sa orihinal noong 13 Nobyembre 2013. Nakuha noong 10 Disyembre 2014.{{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) ()
  42. "Subnational Population Estimates: At 30 June 2018 (provisional)". Statistics New Zealand. 23 October 2018. Nakuha noong 23 October 2018. For urban areas, "Subnational population estimates (UA, AU), by age and sex, at 30 June 1996, 2001, 2006-18 (2017 boundaries)". Statistics New Zealand. 23 October 2018. Nakuha noong 23 October 2018.
  43. "Population statistics. Population and land area in urban settlements, 1 January 2008". Statistics Norway. June 20, 2008. Nakuha noong 2009-04-17.
  44. "The Urban Frontier—Karachi". National Public Radio. 2 June 2008. Nakuha noong 2 July 2008.
  45. Jason Burke (17 August 2008). "Pakistan looks to life without the general". The Guardian. London. Nakuha noong 20 May 2010.
  46. https://www.citypopulation.de/Pakistan-100T.html
  47. "Locality – Concepts". Statistics Finland.
  48. "Alueluokkien kuvaukset". Ymparisto.
  49. "Polish official population figures".
  50. "Urban unit". Definitions, methods and quality (sa wikang Ingles). INSEE. October 31, 2016. Nakuha noong 2019-01-18.
  51. "Urban area". Definitions, methods and quality (sa wikang Ingles). INSEE. October 31, 2016. Nakuha noong 2019-01-18.
  52. "An administrative segmentation of French territory: 12 metropolitan areas, 29 large urban areas" (sa wikang Ingles). INSEE. January 18, 2011. Nakuha noong 2019-01-18.
  53. "Résultats de la recherche" [Search results]. INSEE.
  54. "Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года". rosstat.gov.ru (sa wikang Ruso). Nakuha noong 2025-11-05.
  55. "What are the functions and duties of a town council?". Singapore Legal Advice. Nakuha noong August 14, 2016.
  56. "Fortsatt stor ökning av befolkning i tätorter". Statistics Sweden. Inarkibo mula sa orihinal noong 2012-01-12. Nakuha noong 2011-06-24.{{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()
  57. "Community Survey 2016: Provinces at a Glance" (PDF). Statistics South Africa. Nakuha noong 29 April 2019.
  58. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2018). "World Urbanization Prospects: The 2018 Revision, Online Edition". Nakuha noong 28 April 2019.{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  59. "2015년 인구주택총조사 전수집계결과 보도자료" [2015 Population and Housing Census]. Statistics Korea.
  60. 1 2 "Preparing for China's urban billion". McKinsey Global Institute. Pebrero 2009. Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Disyembre 2012. Nakuha noong 12 Disyembre 2012.{{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) ()
  61. "China urbanization (PDF)" (PDF). World Bank Institute. 2011. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 15 Enero 2013. Nakuha noong 12 Disyembre 2012.{{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) ()
  62. Harney, Alexandra (3 February 2008). "Migrants are China's 'factories without smoke'". CNN. Nakuha noong 27 March 2009.
  63. Tschang, Chi-Chu (4 February 2009). "A Tough New Year for China's Migrant Workers". Business Week. Nakuha noong 27 March 2009.
  64. Francesco Sisci. "China's floating population a headache for census". The Straits Times. 22 September 2000.
  65. "Cities: largest (without surrounding suburban areas)". Geohive. Inarkibo mula sa orihinal noong 5 December 2016. Nakuha noong 13 September 2011. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) ()