| Nikolay Karamzin | |
|---|---|
| 👁 Image Karamzin portresi (Vasili Tropinin, 1818) | |
| Doğum | 12 Aralık 1766 Mihaylovka, Orenburg, Rus İmparatorluğu |
| Ölüm | 3 Haziran 1826 Sankt-Peterburg, Rusya İmparatorluğu |
| Meslek | Yazar, tarihçi, şair |
Nikolay Mihayloviç Karamzin (Rusça: Николай Михайлович Карамзин; 12 Aralık 1766 - 3 Haziran 1826), Rus yazar, şair, tarihçi ve eleştirmen. Rus Devlet Tarihi adlı 12 ciltlik çalışmasıyla tanınmıştır. Bu eseri Rusya'da çok eski devirlerde yaşamış olan kavimlerden Kimmerler, İskitler ve Sarmatlar ile başlar. Karamzin Rusya'daki tutucu akımın kurucusu olarak bilinmektedir. Çalışmalarının en önemli özelliği, günlük dil ile edebi dili birbirine yaklaştırmasıdır. Bu çalışmalarının öncülüğünde, edebiyatta dilde sadeleşmeye gidilmiştir. Rusça, eski Slavcanın ağdalı dilinden arındırılmış; uzun ve karmaşık tümcelerin yerini daha sade bir sözdizimi almıştır. Çağdaşı ve kendisi gibi Rusçaya büyük katkılar sağlamış Lomonosov'un aksine kısa ve kolayca anlaşılabilen tümceler yazma taraftarıdır.[1] Bunun yanında Rus dilinin kelime dağarcığını yeni sözcüklerle çeşitlendirmiştir. O dönemde edebi dil için kelime açısından yeniliğe ihtiyaç duyulmaktaydı. Bu yenilik ihtiyacını Karamzin karşılamıştır: Fransızcadan alınan birçok kelimeyi Rus diline kazandırarak Rus edebi dilini zenginleştirmeye oldukça önemli katkılar sağlamıştır. Sonuç olarak modern Rusçada dahi Karamzin'in günlük kullanıma kazandırdığı birçok kelime kullanılmaktadır.[2] Bunun yanında yabancı dillerdeki kelimeleri Rusça dilbilgisinin gereklerine uyarlayarak büyük bir reform gerçekleştirmiştir.[3] Bu kelimelere örnek olarak şunlar verilebilir: Serious: серьёзный (seryoznıy- ciddi), Moral: моральный (moralnıy- ahlaki), Aesthetic: эстетический (estetiçeskiy- estetik) Auditorium: аудитория (auditoriya- izleyici), Harmony: гармония (garmoniya- uyum) Enthusiasm: энтузиазм (entuziazm- coşku).[3][2]
Karamzin'in Rus diline bir başka katkısı ise 1797'de kaleme aldığı Aonids eseri ile birlikte alfabeye modern Rus alfabesinin en genç harfi olan Ё (yo) harfini dahil etmesidir.[2]
| 👁 Taslak simgesi | Bir Rus şair ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Serdar, İsmail (Aralık 2023). "Yüzyıl Rusya'sında Reform Hareketleri Ekseninde Dil Reformu". RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 87. 18. s. 9. 17 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi17 Mayıs 2024.
- ^ a b c Serdar 2023, s. 10.
- ^ a b "Н.М. Карамзин – реформатор русского литературного языка | СМИ Oboznik - личность, общество, армия, государство". www.oboznik.ru. 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2024.
- Rus şair taslakları
- 1766 doğumlular
- 1826'da ölenler
- St Petersburg Bilimler Akademisi'nin şeref üyeleri
- 18. yüzyıl tarihçileri
- 19. yüzyıl Rus tarihçileri
- Rus monarşistler
- Rus çevirmenler
- Rus Akademisi üyeleri
- 18. yüzyıl Rus şairleri
- 19. yüzyıl Rus roman yazarları
- 19. yüzyıl Rus şairleri
- Tihvin Mezarlığı'na defnedilenler
- Rus soylular
- Rusya'da muhafazakârlık
- Fransızcadan Rusçaya çeviri yapanlar
- Aziz Anna Nişanı sahipleri
- Aziz Vladimir Nişanı sahipleri
- Tatar asıllı Ruslar
- Tüm taslak maddeler
- BIBSYS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- BNC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- CINII tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- HDS tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- KOHA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- LNB tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NLA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NLG tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NLK tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NSK tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NTA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- RERO tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- SELIBR tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- Trove tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
