Protokooperasyon (Gevşek Mutualizm), Simbiyotik yaşayan iki canlının mutualistik bir biçimde yaşam sürmesi fakat birbirlerinden ayrıldıklarında zarar görmemeleri durumudur.

Protokooperasyona en mantıklı örnek, Timsahların dişlerindeki artıkları yiyen kuşlardır. Bu kuşlar, liken-mantar örneğinin aksine birbirleri olmadan da yaşamlarını sürdürebilirler. Timsah avını yedikten sonra su üzerinde ağzını açarak bekler ve kuşlar timsahın ağzına doluşur. Timsah ağzını kapatıp onları yemez, kuşlar kürdan görevi görür ve timsahın dişlerini temizleyerek beslenir; timsahın da dişleri temizlenmiş olur.

Bazı böcekler ve kuşlar, çiçekli bitkilerin tozlaşmasına yardımcı olurlar. Bu da, hayatta kalması için gerekli olan polen ve nektarı alması gereken böcek için faydalıdır.

Bazı balıklar, ektoparazitleri gidererek, yaralı eti temizleyerek ve ölü etten kurtularak diğer balıkları temizleme görevini yerine getirir. Yırtıcı balıklar bile temizleyici ortakyaşalara güvenir ve temizlenirken sakin bir hal alır. Temizliği yapan balıklar, genellikle diğer balıkların temizlenmeye geldiği belirli yerlerde yoğunlaşır. Bunlar temizleme istasyonları olarak bilinir.