VOOZH about

URL: https://tr.wiktionary.org/wiki/insan

⇱ insan - Vikisözlük


İçeriğe atla
Vikisözlük sitesinden

Türkçe

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • IPA(anahtar):[ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪]
  • Heceleme: in‧san

Köken

[düzenle]

Osmanlı Türkçesi انسان, o da Arapça إِنْسَان(ʾinsān), o da Aramice אבשא, o da İbranice אבוש, o da Akadca nişu(halk kavmi) kelimesinden gelmektedir.

insan (belirtme hâliinsanı, çoğuluinsanlar)

👁 Image
İnsan
  1. (primatlar)Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı;adam, âdem, âdemoğlu, insanoğlu, kişioğlu, beniâdem, benibeşer, fâni, in; (Homo sapiens)
    • "O yaşta insan hiç düşünmeden sadece yaşamaya bakar." - Haldun Taner
  2. (mecaz) uy ve ahlak yönünden üstün nitelikli kimse; adam.

Çekimleme

[düzenle]
1. tekil (benim) tekil çoğul
yalın insanım insanlarım
belirtme insanımı insanlarımı
yönelme insanıma insanlarıma
bulunma insanımda insanlarımda
ayrılma insanımdan insanlarımdan
tamlayan insanımın insanlarımın
2. tekil (senin) tekil çoğul
yalın insanın insanların
belirtme insanını insanlarını
yönelme insanına insanlarına
bulunma insanında insanlarında
ayrılma insanından insanlarından
tamlayan insanının insanlarının
3.tekil (onun) tekil çoğul
yalın insanı insanları
belirtme insanını insanlarını
yönelme insanına insanlarına
bulunma insanında insanlarında
ayrılma insanından insanlarından
tamlayan insanının insanlarının
1. çoğul (bizim) tekil çoğul
yalın insanımız insanlarımız
belirtme insanımızı insanlarımızı
yönelme insanımıza insanlarımıza
bulunma insanımızda insanlarımızda
ayrılma insanımızdan insanlarımızdan
tamlayan insanımızın insanlarımızın
2. çoğul (sizin) tekil çoğul
yalın insanınız insanlarınız
belirtme insanınızı insanlarınızı
yönelme insanınıza insanlarınıza
bulunma insanınızda insanlarınızda
ayrılma insanınızdan insanlarınızdan
tamlayan insanınızın insanlarınızın
3. çoğul (onların) tekil çoğul
yalın insanı
insanları
insanları
belirtme insanını
insanlarını
insanlarını
yönelme insanına
insanlarına
insanlarına
bulunma insanında
insanlarında
insanlarında
ayrılma insanından
insanlarından
insanlarından
tamlayan insanının
insanlarının
insanlarının

Üst kavramlar

[düzenle]

insansı

Alt kavramlar

[düzenle]

bebek, çocuk, erkek, kadın, kız, oğlan

Deyimler

[düzenle]

insan ayağı değmemiş insan ayağı basmamış, insan ayaktan, at tırnaktan kapar, insan beşer, kuldur şaşar, insan çeşit çeşit, yer damar damar, insanda akıl bırakmamak, insanda akıl koymamak, insan doğduğu yerde değil doyduğu yerde, insan eli değmemiş, insan eli dokunmamış, insan eti yemek, insan gibi, insan gönlünün artığını söyler, insanın adı çıkacağına canı çıksın, insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında, insanın eti yenmez, derisi giyilmez, tatlı dilinden başka nesi var?, insan içine çıkamaz olmak, insan içine çıkmak, insan insanın şeytanıdır, insan kendini beğenmese çatlar, insan kıymetini insan bilir, insan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa, insan kuş misali, insan sözünden, hayvan yularından tutulur, insan yedisinde ne ise yetmişinde de odur, insan yükü, insan yükü ağırdır

Sözcük birliktelikleri

[düzenle]

insan biçimcilik, insan bilimi, insan coğrafyası, insan evladı, insan hâli, insaniçincilik, insan kurusu, insanmerkezci, insan müsveddesi, insanoğlu, insan sarrafı, insansever, insanüstü, lüzumsuz insan, üst insan, bilim insanı

Türetilmiş kavramlar

[düzenle]

insanca, insancı, insancıl, insanlı, insanlık, insansı, insansız


Çeviriler

[düzenle]
toplum hâlinde yaşayan tür

Kaynakça

[düzenle]

Ek okumalar

[düzenle]

Azerice

[düzenle]
Diğer yazılışlar
Arap اینسان
Kiril инсан
Latin insan

Köken

[düzenle]

Arapça إِنْسَان(ʾinsān)

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: in‧san

insan

  1. (primatlar) insan

Gagavuzca

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: in‧san

Köken

[düzenle]

Arapça إِنْسَان(ʾinsān)

insan

  1. (primatlar) insan

Kaynakça

[düzenle]
  • Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Karakalpakça

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: in‧san

Köken

[düzenle]

Arapça إِنْسَان(ʾinsān)

insan

  1. (primatlar) insan

Kırım Tatarcası

[düzenle]

Köken

[düzenle]

Arapça إِنْسَان(ʾinsān)

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: in‧san

insan

  1. (primatlar) insan

Zazaca

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • IPA(anahtar):[ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪]
  • Heceleme: in‧san

Köken

[düzenle]

Arapçaإِنْسَان(ʾinsān) sözcüğünden.

insane (çoğuluinsani)

  1. insan
    eş anlamlıları: merdım, mordem, merdum, inson, isan, ison