Quechua
[edit]Alternative forms
[edit]Noun
[edit]unquy
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | unquy | unquykuna |
| accusative | unquyta | unquykunata |
| dative | unquyman | unquykunaman |
| genitive | unquypa | unquykunap |
| locative | unquypi | unquykunapi |
| terminative | unquykama | unquykunakama |
| ablative | unquymanta | unquykunamanta |
| instrumental | unquywan | unquykunawan |
| comitative | unquynintin | unquykunantin |
| abessive | unquyninnaq | unquykunannaq |
| comparative | unquyhina | unquykunahina |
| causative | unquyrayku | unquykunarayku |
| benefactive | unquypaq | unquykunapaq |
| associative | unquypura | unquykunapura |
| distributive | unquyninka | unquykunanka |
| exclusive | unquylla | unquykunalla |
Verb
[edit]unquy
- (intransitive) to be/become ill or sick
- (transitive) to give birth
Conjugation
[edit]| infinitive | unquy | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| agentive | unquq | |||||||
| present participle | unquspa | |||||||
| past participle | unqusqa | |||||||
| future participle | unquna | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
| indicative | ñuqa | qam | pay | ñuqanchik | ñuqayku | qamkuna | paykuna | |
| present | unquni | unqunki | unqun | unqunchik | unquyku unquniku1 |
unqunkichik | unqunku | |
| past (experienced) |
unqurqani | unqurqanki | unqurqan | unqurqanchik | unqurqayku unqurqaniku |
unqurqankichik | unqurqanku | |
| past (reported) |
unqusqani | unqusqanki | unqusqan | unqusqanchik | unqusqayku unqusqaniku |
unqusqankichik | unqusqanku | |
| future | unqusaq | unqunki | unqunqa | unqusunchik | unqusaqku | unqunkichik | unqunqaku | |
| imperative | — | qam | pay | ñuqanchik | — | qamkuna | paykuna | |
| affirmative | — | unquy | unquchun | unqusun2 unqusunchik |
— | unquychik | unquchunku | |
| negative | — | ama unquychu |
ama unquchunchu |
ama unqusunchu ama unqusunchikchu |
— | ama unquychikchu |
ama unquchunkuchu | |
1 The conjugation -niku is only for the Ayacucho-Chanca variety.
2 The form -sun refers to "you and I together", while the form -sunchik refers to "you and I and other people".
See also
[edit]Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=unquy&oldid=46588191"
