| Irgun | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| WikidataC:Commons | |||||||||
O Irgun (en hebreo:×ר×××, abreviatura de HaIrgun HaTzva'i Ale'umi BeEretz Yisra'o, (hebreo ××ר××× ×צ××× ×××××× ××רׄ ×שר××), "Organización Militar Nacional na Terra de Israel"), popularmente coƱecido como Etzel (hebreo ×צ"×), acrónimo das sĆŗas iniciais en hebreo Irgun Zevai Leumi (hebreo×ר××× ×¦××××ר××× ×¦××× ×××××), foi unha organización paramilitar sionista que operou durante o Mandato britĆ”nico de Palestina, entre os anos 1931 e 1948. Estableceuse como unha derivación militante da Haganah (hebreo ×××× × - Ā«A DefensaĀ»). Por razóns de segredo, as persoas referĆanse ao Irgun, durante ese tempo, como HaganĆ” Bet (hebreo ××× × × en hebreo literalmente Ā«Defensa "B"Ā» ou Ā«Segunda DefensaĀ»), HaHaganah Haleumit (hebreo|×××× × ×××××××Ŗ) ou HaMa'amade (hebreo|×××¢××).
O Irgun era a expresión armada da ideoloxĆa do nacente sionismo revisionista fundado por Zeev Jabotinsky. El expresaba esta ideoloxĆa como que todo xudeu ten dereito a entrar a Eretz Israel; só activas represalias disuadirĆ”n aos Ć”rabes e aos britĆ”nicos, só unha forza armada xudĆa garantirĆa un Estado xudeu.[1]
Nos anos 40, o Irgun foi acusado polas autoridades britÔnicas de perpetrar actos de terrorismo contra o goberno do Mandato britÔnico, Ô vez que moitos consideraban que se trataba dun "movemento de liberación".[2] Por causa diso, o Irgun contou con considerable apoio dentro do movemento sionista.
O Irgun foi o predecesor do partido polĆtico nacionalista Herut ("Liberdade"), o que conduciu ao actual partido Likud. O Likud conduciu ou foi parte da maiorĆa dos gobernos israelĆs desde 1977.
| Comandantes do Irgun |
|
Orixes
[editar | editar a fonte]O Irgun foi un grupo liderado por Zeev Jabotinsky, formado en 1931 tras unha escisión na HaganÔ, como grupo de represalia contra as actividades armadas Ôrabes e as presións britÔnicas, en especial tralos violentos disturbios de 1929.
Os membros do Irgun chegaron principalmente de Beitar e do Partido Revisionista, tanto do Mandato como do estranxeiro. O Movemento Revisionista foi creado con apoio popular. Zeev Jabotinsky, fundador do Sionismo Revisionista, foi o comandante da organización ata a sĆŗa morte. Formulou o Ć”mbito xeral das operacións e foi a inspiración para a organización en xeral. Outra fonte importante de inspiración ideolóxica foron as poesĆas de Uri Zvi Greenberg.
O Irgun estivo desde un principio en desacuerdo coa polĆtica do goberno do Yishuv e as institucións oficiais da Organización Sionista Mundial, tanto no concernente Ć” estratexia e ideoloxĆa bĆ”sica como no que respecta Ć”s tĆ”cticas militares, tales como o uso da forza para fins sionistas, a actitude cara aos Ć”rabes durante os disturbios e as relacións co goberno do Mandato britĆ”nico. Polo tanto, o Irgun tomou a tesitura de ignorar as decisións adoptadas polo liderado sionista e as institucións do Yishuv. Este feito provocou que os órganos electos non recoƱecesen Ć” organización independente, durante a maior parte da sĆŗa existencia Ć” agrupación foi considerada coma irresponsable e as sĆŗas accións dignas de abortar. O Irgun acompaƱaba as sĆŗas operacións armadas con campaƱas pĆŗblicas, co propósito de convencer ao pĆŗblico acerca das decisións do Irgun e os problemas coa dirigencia polĆtica oficial do Yishuv. O Irgun creou numerosos anuncios, un xornal underground (clandestino) e ata creou a primeira estación de radio independente Ā«Kol Sión HaLochemetĀ» (a Voz de Sion Combatente).
Estrutura, comando, insignia
[editar | editar a fonte]Por ser unha organización clandestina, os seus membros normalmente non a chamaban polo seu nome, preferindo utilizar outros nomes para referirse a ela. Nos primeiros anos de existencia era coƱecida principalmente como "×××× × ×××××××Ŗ" (HaganĆ” Nacional) e tamĆ©n por nomes como "Irgun Bet", "HaganĆ” Bet" e a "Organización paralela". MĆ”is tarde foi mĆ”is coƱecida como "×××¢××" (Stand). O himno adoptado polo Irgun foi "×××××× ××××× ××" (Soldados Anónimos),[7] escrito por Abraham (Yair) Stern que era nese momento un comandante do Irgun. MĆ”is adiante Stern desertarĆa do Irgun e fundarĆa Lehi, e a canción se converterĆa no himno desta nova agrupación. O novo himno do Irgun converterĆase entón no terceiro verso da "Canción do Beitar" (Shir Beitar, ש×ר ×××Ŗ"ר), escrita por Zeev Jabotinsky.
En agosto de 1933 un "ComitĆ© de Vixilancia" para o Irgun foi establecido, que incluĆu a representantes da maiorĆa dos partidos polĆticos sionistas. Os membros deste comitĆ© foron Meir Grossman (do Partido Estado Hebreo), o rabino Meir Bar IlĆ”n (do Partido Mizrahi), Immanuel Neumann ou Yehoshua Supersky (Sionistas Xerais) e Zeev Jabotinsky ou Eliyahu Ben Horin (de Hatzohar). A comisión estivo a cargo do Irgun ata 1937, cando o movemento dividiuse unha vez mĆ”is. A partir dese momento, o Irgun quedou baixo o mando directo de Jabotinsky. Logo da sĆŗa morte formĆ”ronse estreitos vĆnculos entre o Irgun e a Nova Organización Sionista (brazo polĆtico do movemento revisionista). Estes lazos romperĆanse posteriormente en 1944 cando o Irgun declarou a guerra ao goberno britĆ”nico.
Dentro do Irgun, Avraham Tehomi foi o primeiro en servir como Comandante en Xefe. Cando o movemento creceu, as divisións foron establecidas dentro do movemento. Unha unidade do Irgun era chamada Rama. Unha Brigada no Irgun compoƱĆase de tres seccións. Unha sección estaba composta de dous grupos, Ć” cabeza de cada un deles habĆa un Xefe de grupo e un sub-xefe. Os rangos utilizĆ”ronse mĆ”is tarde e foron en orde ascendente. Adjunto a eles, atopĆ”base o Xefe de Grupo, Sarxento (de sección), Sarxento A (Brigada), Sarxento Primeiro (Batallón); mentres que os rangos oficiais eran Gundar (Comandante de Distrito da Unidade) e Primeiro Gundar (Comandante sĆ©nior). O rango de Maior foi outorgado ao comandante do Irgun Yaakov Meridor e o rango de Xeneral Maior (Aluf) a David Raziel. Ata a sĆŗa morte en 1940, Jabotinsky era coƱecido como Comandante Militar do Etzel ou Comandante Supremo.
Notas
[editar | editar a fonte]- ā Howard Sachar: A historia do Estado de Israel, pax. 265-266 (en inglĆ©s).
- ā The National Archives.
- ā BiografĆa de Robert Bitker
- ā "BiografĆa de Moshe Rozenberg". Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2007. Consultado o 03 de maio de 2009.
- ā "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 30 de setembro de 2007. Consultado o 03 de maio de 2009.
- ā "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2007. Consultado o 03 de maio de 2009.
- ā http://www.betar.org.il/music/songs/hayalim.htm Arquivado 11 de outubro de 2007 en Wayback Machine. (en hebreo), http://www.betar.org.il/music/songs/musicfiles/Khaialim_Almonim.mp3 Arquivado 23 de setembro de 2015 en Wayback Machine., Video da canción Jaialim Almonim
