De hondachtigen (Canidae) omvatten circa 35 soorten, waaronder vossen, wolven en jakhalzen. Er leven zes soorten in het wild in Europa: goudjakhals, wolf, vos, poolvos, steppevos en wasbeerhond. De laatste soort is in Europa een exoot.

De meeste leden van de familie hebben lange poten, vijf tenen aan de voorpoten en vier tenen aan de achterpoten. De klauwen zijn niet intrekbaar zoals bij katachtigen (Felidae). De staart is lang en bedekt met haar.

Hondachtigen zijn aangepast aan het jagen van prooidieren op open grasvlakten door middel van de achtervolging. Veel hondachtigen kunnen grote afstanden afleggen. De meeste soorten kunnen zich goed aanpassen aan omstandigheden en zijn opportunisten. Ze hebben een goed ontwikkelde reukzin.

Mannetjes hebben een penisbot. Dit penisbot wordt door de eikel bedekt. Op de basis van de penis bevindt zich een zwellichaam (bulbus glandis) dat tijdens de copulatie opzwelt. Daardoor kunnen de dieren na de paring vast blijven zitten. Meestal krijgen hondachtigen maar één worp per jaar. Beide ouders (voor de mannelijke exemplaren bestaan per soort diverse namen, zoals reu of rekel, vrouwtjes worden vaak teef genoemd) zorgen meestal voor de jongen.

Systematische indeling van de hondachtigen:

• Familie Canidae - Hondachtigen
  • Geslacht Canis (Honden)
    • Wolf (Canis lupus)^[1]
      • Europese wolf (Canis lupus lupus)
      • Kaspische wolf (Canis lupus cubanensis)
      • Indische wolf (Canis lupus pallipes)
      • Russische wolf (Canis lupus communis)
      • Witte wolf (Canis lupus albus)
      • Poolwolf (Canis lupus arctos)
      • Amerikaanse wolf (Canis lupus lycaon)
      • Nebraskawolf (Canis lupus nubilus)^[2]
      • Mackenziewolf (Canis lupus occidentalis)^[2]
      • Mexicaanse wolf (Canis lupus baileyi)
      • Ezowolf (Canis lupus hattai) †
      • Japanse wolf (Canis lupus hodophilax) †
    • Hond (Canis familiaris)
      • Dingo (Canis familiaris dingo)
    • Amerikaanse wolf (Canis lycaon)
    • Rode wolf (Canis rufus)
    • Coyote of prairiewolf (Canis latrans)
    • Goudjakhals of gewone jakhals (Canis aureus)
    • Canis lupaster
    • Ethiopische wolf (Canis simensis)
  • Geslacht Lupulella
    • Gestreepte jakhals (Lupulella adusta)
    • Zadeljakhals (Lupulella mesomelas)
  • Geslacht Lycaon
    • Afrikaanse wilde hond of hyenahond (Lycaon pictus)
  • Geslacht: Cuon^[3]
    • Aziatische wilde hond, rode hond of alpenhond (Cuon alpinus)
      • Gewone alpenhond (Cuon alpinus alpinus)^[2]
      • Turkestaanse alpenhond (Cuon alpinus hesperius)^[2]
      • Maleise rode hond of Adjak (Cuon alpinus sumatrensis)^[2]
  • Geslacht Nyctereutes
    • Wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides)
    • Japanse wasbeerhond (Nyctereutes viverrinus)
  • Geslacht Chrysocyon
    • Manenwolf (Chrysocyon brachyurus)
  • Geslacht Speothos
    • Boshond (Speothos venaticus)
  • Geslacht Cerdocyon
    • Krabbenetende vos (Cerdocyon thous)
  • Geslacht Atelocynus
    • Kortoorvos (Atelocynus microtis)
  • Geslacht Lycalopex (Zuid-Amerikaanse vossen)
    • Andesvos (Lycalopex culpaeus)
    • Darwins vos (Lycalopex fulvipes)
    • Azaravos (Lycalopex gymnocercus)
    • Peruviaanse woestijnvos (Lycalopex sechurae)
    • Braziliaanse vos (Lycalopex vetulus)^[2]
    • Patagonische vos (Lycalopex griseus)
  • Geslacht Dusicyon
    • Falklandwolf (Dusicyon australis) †
    • Dusicyon avus †
  • Geslacht Otocyon
    • Grootoorvos of lepelhond (Otocyon megalotis)
  • Geslacht Urocyon (Grijze vossen)
    • Grijze vos (Urocyon cinereoargenteus)
    • Eilandvos (Urocyon littoralis)
  • Geslacht: Vulpes (Gewone vossen)
    • Vos (Vulpes vulpes)
    • Steppevos (Vulpes corsac)
    • Poolvos (Vulpes lagopus)
    • Bengaalse vos (Vulpes bengalensis)
    • Afghaanse vos (Vulpes cana)
    • Kaapse vos of Kamavos (Vulpes chama)
    • Tibetaanse zandvos of Tibetaanse vos (Vulpes ferrilata)
    • Grootoorkitvos (Vulpes macrotis)
    • Oostelijke zandvos of vale vos (Vulpes pallida)
    • Zandvos (Vulpes rueppelli)
    • Kitvos (Vulpes velox)
    • Fennek of woestijnvos (Vulpes zerda)

In onderstaand cladogram wordt de onderlinge verwantschap van de hedendaagse hondachtigen weergegeven:

• 👁 De poolvos (Vulpes lagopus) komt onder meer voor op de toendra van Noord-Europa
  
  De poolvos (Vulpes lagopus) komt onder meer voor op de toendra van Noord-Europa
• 👁 De vos (Vulpes vulpes) komt ook in Nederland in het wild voor
  
  De vos (Vulpes vulpes) komt ook in Nederland in het wild voor
• 👁 Afrikaanse wilde hond of hyenahond (Lycaon pictus)
  
  Afrikaanse wilde hond of hyenahond (Lycaon pictus)
• 👁 De steppevos (Vulpes corsac) wordt binnen Europa alleen op de steppen in het zuiden van Rusland waargenomen
  
  De steppevos (Vulpes corsac) wordt binnen Europa alleen op de steppen in het zuiden van Rusland waargenomen
• 👁 Een andesvos (Lycalopex culpaeus) in Argentinië
  
  Een andesvos (Lycalopex culpaeus) in Argentinië
• 👁 Een Aziatische wilde hond (Cuon alpinus) in India
  
  Een Aziatische wilde hond (Cuon alpinus) in India
• 👁 De goudjakhals komt onder meer voor in Zuidoost-Europa en breidt zich langzaam uit in noordelijke en noordwestelijke richting
  
  De goudjakhals komt onder meer voor in Zuidoost-Europa en breidt zich langzaam uit in noordelijke en noordwestelijke richting