Guangzhou of Kanton is een miljoenenstad en stadsprefectuur in het zuiden van China. Het is de provinciehoofdstad van de provincie Guangdong. Guangzhou heeft een geschiedenis van meer dan 2000 jaar.

De stad zelf heeft 18,7 miljoen inwoners (2020).^[1] Guangzhou vormt het bestuurlijke en culturele hart van de Parelrivierdelta, een regio waarin diverse miljoenensteden zijn samengesmolten tot één metropool van 73,6 miljoen inwoners.^[2] Dit wordt door diverse instanties beschouwd als de grootste agglomeratie of metropool ter wereld.^[3][4]

Sinds 2005 is het een van de vijf nationale centrale steden. De stad ligt 120 km ten noordwesten van Hongkong en 145 km ten noorden van Macau. Guangzhou's geschiedenis gaat terug tot omstreeks 200 jaar voor Christus. De stad was het een eindpunt van de Zijderoute.

De internationale naam van de stad was oorspronkelijk Canton, waaruit de Nederlandse naam "Kanton" is voortgekomen. Hiervan is ook de naam afgeleid voor de aldaar gesproken taal, het Kantonees. Guangzhou is bekend om zijn jaarlijkse Canton Fair, de oudste en grootste handelsbeurs in China. De Kantonese keuken is een van de beroemdste en populairste regionale keukens van China. Het symbool en de toeristische attractie van de stad is de 600 meter hoge Canton Tower.

Guangzhou moderniseert snel en heeft inmiddels het op vier na grootste aantal wolkenkrabbers ter wereld. De haven is in 2022 de op vier na grootste van de wereld. Ook de Internationale luchthaven Guangzhou Baiyun behoort tot de drukste luchthavens van de wereld.

De vroege geschiedenis van Guangzhou begint als Panyu, een nederzetting in het zuiden van China, in de regio Lingnan. Tijdens de Qin-dynastie (221–207 v.Chr.) werd Panyu de hoofdstad van de prefectuur Nanhai. Na de val van de Qin maakte generaal Zhao Tuo het gebied tot kern van het onafhankelijke rijk Nanyue.

In 111 v.Chr. werd Nanyue door de Westelijke Han-dynastie ingelijfd. Vanaf dat moment groeide Panyu uit tot een belangrijk bestuurs- en handelscentrum in Zuid-China. De ligging aan de Parelrivier maakte het al vroeg geschikt als knooppunt voor regionaal en later ook maritiem handelsverkeer.

De naam “Guangzhou” kwam later in gebruik: volgens historische overzichten werd Panyu in 226 n.Chr. de zetel van de prefectuur Guang, waaruit de stadsnaam Guangzhou is ontstaan.

Vanaf ongeveer de 3e eeuw n.Chr. werd Guangzhou een echte poort voor buitenlandse invloed. In latere eeuwen kwamen er Arabische, Perzische en daarna Europese kooplieden. Daardoor kreeg de stad een uitzonderlijke rol in de maritieme handel van China.

De Portugezen waren in 1514 de eerste Europeanen die Guangzhou bereikten via de zee. De Portugezen hadden het monopolie op deo handel in China, totdat de Nederlanders arriveerden in de 17e eeuw. In 1728 opende de Vereenigde Oostindische Compagnie een factorij in Guangzhou. In de periode dat het Kantonsysteem (1757-1842) fungeerde, waren de Dertien Factorijen in Guangzhou de enige plaats waar buitenlanders handel mochten drijven met China. Na de Eerste Opiumoorlog (1839-1842) werd Guangzhou een van de vijf havens die opengesteld werden voor buitenlandse handelaren.

Guangzhou is verdeeld in negen districten en twee stadsarrondissementen.

In de stad zelf wonen 18.7 miljoen inwoners (volkstelling 2020). Een stijging van 6 miljoen (en 47%) t.o.v. de volkstelling in 2010. Het is een van de snelstgroeiende steden ter wereld.

Het verstedelijkte gebied rondom Guangzhou (Parelrivierdelta) omvat de miljoenensteden Shenzhen, Dongguan, Foshan, Zhongshan, Huizhou en Jiangmen. In totaal heeft Guangzhou met alle voorsteden 73,6 miljoen inwoners en is het daarmee veruit de grootste metropool ter wereld.

Een meerderheid van de inwoners van Guangzhou spreekt het lokale dialect Guangzhouhua, dat door de Kantonezen als Standaardkantonees wordt beschouwd. Een zeer klein deel van de bevolking behoort tot het vissersvolk Tanka.

De stad heeft meerdere grotere stadions, waaronder het Olympische stadion (capaciteit 80.000) en Tianhe Stadion (capaciteit 58.500). Het Guangzhou Gymnasium met 11.468 zitplaatsen was in 2019 de locatie van de FIBA Basketball World Cup. Van 12 tot en met 27 november 2010 werden in Guangzhou de 16e Aziatische Spelen gehouden. In hetzelfde jaar organiseerde het de eerste Asian Para Games van 12 tot 19 december. Samen waren dit de belangrijkste sportevenementen die de stad ooit organiseerde.

In de jaren 2010 werd Guangzhou Evergrande een Chinese voetbalgrootmacht, met acht nationale titels tussen 2011 en 2019. Het team won ook de AFC Champions League in 2013 en 2015.

Guangzhou beschikt over een metrosysteem, de metro van Guangzhou. Het systeem bestaat uit veertien lijnen en er zijn verschillende lijnen in aanbouw, of zijn gepland.

• 👁 Vlag van Peru
  Arequipa (Peru), sinds 27 oktober 2004
• 👁 Vlag van Nieuw-Zeeland
  Auckland (Nieuw-Zeeland), sinds 1989
• 👁 Vlag van Italië
  Bari (Italië), sinds 1986
• 👁 Vlag van Verenigd Koninkrijk
  Birmingham (Verenigd Koninkrijk), sinds 2006
• 👁 Vlag van Verenigd Koninkrijk
  Bristol (Verenigd Koninkrijk), sinds 2001
• 👁 Vlag van Verenigde Arabische Emiraten
  Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
• 👁 Vlag van Zuid-Afrika
  Durban (Zuid-Afrika), sinds 2000
• 👁 Vlag van Duitsland
  Frankfurt am Main (Duitsland), sinds 11 april 1988
• 👁 Vlag van Japan
  Fukuoka (Japan), sinds 1979
• 👁 Vlag van Zuid-Korea
  Gwangju (Zuid-Korea), sinds 1996
• 👁 Vlag van Rusland
  Jekaterinenburg (Rusland), sinds 10 juli 2002
• 👁 Vlag van Zweden
  Linköping (Zweden), sinds 1997
• 👁 Vlag van Verenigde Staten
  Los Angeles (Verenigde Staten), sinds 2 maart 1982
• 👁 Vlag van Frankrijk
  Lyon (Frankrijk), sinds 1988
• 👁 Vlag van Filipijnen
  Manilla (Filipijnen), sinds 1982
• 👁 Vlag van Nederland
  Rotterdam (Nederland), sinds 18 november 2010
• 👁 Vlag van Finland
  Tampere, (Finland)
• 👁 Vlag van Australië
  Sydney (Australië), sinds 1986
• 👁 Vlag van Canada
  Vancouver (Canada), sinds 1985

• Ieoh Ming Pei (1917-2019), Chinees-Amerikaans architect
• Chor Yuen (1934-2022), filmregisseur, scriptschrijver en acteur
• Johnny Chan (1957), pokerspeler
• Liu Xiang (1996), zwemster
• Fan Zhendong (1997), tafeltennisser

• (zh) Website van de stad Guangzhou (gearchiveerd)
• (zh) Website Guangzhou
• (en) Visit Guang Zhou (gearchiveerd)