Malhana (en nòrma mistralenca: Maiano; en francés: Maillane) es una comuna provençala dei Bocas de Ròse, en Provença-Aups-Còsta d'Azur. Èra dins l'ancian comtat de Provença.

Lo gentilici es malhanenc -a^[1]

Es la vila onte nasquèt l'escrivan Frederic Mistral, l'ostau ont nasquèt foguèt transformat en musèu per l'omenatjar.

Malhana es una pichòta comuna situada au sud d'Avinhon.

Las vila vesinas son:

• Graveson
• Sant Romieg de Provença
• Airaga
• Castèurainard
• Mas Blanc deis Aupilhas
• Sant Estève dau Gres
• Ronhonaç
• Marselha
• Tarascon
• Arle

Frederic Mistral aguèt tres ostaus successius a Malhana, lo mas dau Jutge, l'ostau dau Lesèrt e la qu'es coneguda sota lo nom de Museon Frederi Mistral^[2].

Lo mas dau Jutge, un domeni de 25 ectaras, situat entre Malhana e Sant Romieg, venguèt proprietat de la familha Mistral en 1803. Après la mòrt de son paire Antoine, en 1827, François Mistral n'eritèt. Lo paire dau futur poeta èra alavetz veuse de Louise Laville. D'aquèu maridatge èra naissut Louias, mieg fraire de Frederic Mistral^[3],[4]. Lo 26 de novembre de 1828, François Mistral, veuse dempuèi 1825, se tornèt maridar ambe Adélaïde Poullinet. Es d'aquela union que naissèt lo 8 de setembre de 1830, Josèp Estève Frederic Mistral, que tota l'enfància e la joinessa se passèron au mas dau Jutge^[3],[2],[4].La quitèt pas que per seguir seis estudis a Frigolet, d'en premier, a Avinhon puèi, au collègi reiau, en avent obtengut son bacheleirat, en 1847, venguèt, l'an seguent estudiant a la facultat de Drech d'Ais de Provença. Ne sortiguèt a l'estiu de 1851, ambe una licéncia e tornèt viure au mas dau Jutge. Tres ans pus tard, èra la fondacion dau Felibritge^[3].

Frederic e sa maire fuguèron constrench de quitar lo mas dau Jutge, en 1855, après la mòrt de François Mistral. Aquèu toquèt a Louis, lo fiu ainat. Deguèron s'installar dins un pichòt ostau de familha, au sud dau vilatge, que lor èra estat atribuit dins le partage d’eréncia. Frederic li donèt en 1903, lo nom d'Ostau dau Lesèrt après aver fach installar una mòstra de soleu ^[5]ondrada d'aqueu pichòt reptil. Es ailà qu'acabèt Mirèio, començada au mas dau Jutge, e qu'escriguèt Calendau^[2],[3],[4].

Frederic Mistral i demorèt jusqu'en 1875, an que poguèt s'installar dins l'ostau qu'aviá fach bastir a Malhana, just davant l'Ostau dau lesèrt^[3]. Un an pus tard, lo 27 de setembre de 1876, esposèt a Dijon, Marie Louise Aimée Rivière. Fuguèt aicí que visquèron. Venguèt, après la mort dau poeta lo 25 de març de 1914 e la de sa veusa, lo 6 de febrier de 1943, lo Museon Frederi Mistral (Musèu Frederic Mistral)^[2],[4].

Dins son testament dau 7 de setembre 1907, Mistral aviá legat a sa comuna de Malhana, son ostau «ambé lei terrenhs, jardins, grasilhas, murs, remesa e construccions que l'enròdan o ne dependon... ambé leis objèctes d'art, lei tablèus, lei gravaduras, lei libres e la bibliotèca que conten, afin qu'òm ne faga lo musèu e la bibliotèca de Malhana, e tanben lei mòbles que son dins l'ostau a condicion que ne fugan pas retirats». Especificava en mai que la comuna ne'n auriá pas possession qu'après la mòrt de son esposa^[4].

Lo Museon es classat monument istoric dmepuèi lo 10 de novembre de 1930, son mobilièr dempuèi lo 10 de febrièr de 1931, çò que permetèt a l'ostau de conservar l'aspècte qu'aviá dau vivent de Frederic Mistral^[4].

• Frederic Mistral
• Guilhem de Porcelets

• 👁 Portal de Provença
  Portal de Provença