Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.
Fauna Polski – gatunki zwierząt (Animalia) występujące w stanie dzikim na terenie Polski, gatunki rodzime występujące w granicach swojego naturalnego obszaru występowania oraz gatunki obce występujące w środowisku naturalnym.
Symbolem 👁 Gatunek pod ochroną
oznaczono gatunki objęte na terenie Polski ochroną gatunkową (ścisłą lub częściową)[1].
Gąbki (Porifera)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce występuje 9 gatunków gąbek (Porifera) z 3 rodzin[2][3]:
Rodzina powłócznicowate(inne języki) (Halichondriidae(inne języki))
- Halichondria panicea(inne języki) (Pallas, 1766) – powłócznica chlebowa – gatunek morski
Rodzina nadecznikowate (Spongillidae) – spotykane w wodach słodkich
- Spongilla lacustris (Linnaeus, 1758) nadecznik stawowy – również w wodach słonawych
syn. Euspongilla lacustris
- Eunapius fragilis (Leidy, 1851) – nadecznik łamliwy
syn. Spongilla fragilis Leidy, 1851
- Ephydatia fluviatilis (Linnaeus, 1758) – nawodnik rzeczny – również w wodach słonawych
- Ephydatia muelleri (Lieberkuhn, 1855) – nawodnik Müllera
syn. Meyenia mülleri Lieberkuhn, 1855
- Trochospongilla horrida Weltner, 1893 – nadecznica drżąca
- Heteromeyenia baileyi (Bowerbank, 1863) – strzępoczka rozesłana
- Heteromeyenia stepanowii (Dybowski, 1884) – strzępoczka zielonawa
Rodzina Halisarcidae(inne języki)
- Halisarca dujardini(inne języki) Johnston, 1842 – gatunek morski
Żebropławy (Ctenophora)
[edytuj | edytuj kod]W wodach głębinowych Bałtyku stwierdzono jeden gatunek żebropława (Ctenophora), drugi w Zatoce Gdańskiej[2][4]:
Rodzina Pleurobranchiidae
- Pleurobranchia pileus O.F.Müller, 1776 – żebropław groszkówka, parowitek
Rodzina Bolinopsidae(inne języki)
- Mnemiopsis leidyi L. Agassiz, 1865 – gatunek inwazyjny, stwierdzony w Zatoce Gdańskiej
Parzydełkowce (Cnidaria)
[edytuj | edytuj kod]W wodach śródlądowych i przybrzeżnych wodach Bałtyku stwierdzono 28 gatunków parzydełkowców (Cnidaria). Większość gatunków morskich występuje bardzo nieregularnie i pojawia się tylko w momencie dużych wlewów z Morza Północnego[2]:
Stułbiopławy (Hydrozoa)
[edytuj | edytuj kod]Spośród 24 gatunków stułbiopławów (Hydrozoa) tylko 7 występuje w wodach słodkich:
Gromada Hydroidolina syn. Leptolinae(inne języki)
[edytuj | edytuj kod]Rząd Anthomedusae
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Hydractiniidae(inne języki) L. Aggasiz, 1862
- Clava multicornis(inne języki) (Forskal, 1775)
Rodzina Cordylophoridae(inne języki) von Lendenfeld, 1885
- gałęzatka Cordylophora caspia (Pallas, 1771) – gałęzatka
Rodzina Rathkeidae(inne języki) Russell, 1953
- Rathkea octopunctata(inne języki) (M. Sars, 1835) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
Rodzina Pandeidae(inne języki) Haeckel, 1879
- Halitholus cirratus(inne języki) (Hartlaub, 1913)
Rodzina Corynidae(inne języki) Johnston, 1836
- Sarsia tubulosa(inne języki) (M. Sars, 1835) – sarsja – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
Rodzina Tubulariidae(inne języki) Goldfuss, 1818
- Ectopleura dumortieri(inne języki) (Van Beneden, 1844) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
- Hybocodon prolifer(inne języki) L. Agassiz, 1862 – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
Rodzina Corymorphidae(inne języki) Allman, 1872
- Corymorpha nutans(inne języki) M. Sars, 1935 – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
Rodzina stułbiowate (Hydridae) Dana, 1846 – gatunki występujące w wodach słodkich i o różnym stopniu zasolenia
- Hydra circumcincta(inne języki) P. Schultze, 1914 syn. Hydra stellata P. Schultze syn. Pelmatohydra braueri (Bedot, 1912) – gatunek słodkowodny
- Hydra oxycnida(inne języki) P. Schultze, 1914 – gatunek słodkowodny
- Hydra oligactis (Pallas, 1766) syn. Pelmatohydra oligactis Pallas, 1766 – stułbia szara (płowa)
- Hydra vulgaris Pallas, 1766 syn. Hydra attenuata (Pallas, 1766) – stułbia pospolita – gatunek słodkowodny
- Hydra viridissima Pallas, 1766 syn. Chlorohydra viridissima (Pallas, 1766) – stułbia zielona
Rodzina protostułbiowate (Protohydridae(inne języki)) Allman, 1888 – występuje w wodach słodkich i słonawych
- sułbia bezczułkowa Protohydra leuckarti Greef, 1859 – protostułbia beczułkowa
Rząd Leptomedusae(inne języki) syn. Leptothecata(inne języki)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Campanulariidae(inne języki) Johnston, 1836
- Hartlaubella gelatinosa(inne języki) (Pallas, 1766) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
- Obelia geniculata(inne języki) (Linnaeus, 1758)
- Obelia longissima(inne języki) (Pallas, 1766) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
- Laomedea flexuosa(inne języki) Alder, 1857
- Gonothyraea loveni(inne języki) (Allman, 1859)
- Clytia hemisphaerica(inne języki) (Linnaeus, 1767) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
Rodzina Campanulinidae(inne języki) Hincks, 1868
- Tima bairdii(inne języki) Forbes, 1848 – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
- Opercularella lacerata(inne języki) (Johnston, 1847) – bardzo rzadki w południowym Bałtyku
- Melicertum octocostatum(inne języki) (M. Sars, 1835)
Podgromada Trachylinae(inne języki)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Olindiidae(inne języki) Haeckel, 1879
- Craspedacusta sowerbyi Lankester, 1880 – hederyka Rydera – słodkowodny gatunek meduzy
Krążkopławy (Scyphozoa)
[edytuj | edytuj kod]W polskich wodach stwierdzono tylko dwa gatunki krążkopławów (Scyphozoa):
Rodzina bełtwowate (Cyaneidae(inne języki))
- Cyanea capillata (Linnaeus, 1758) – bełtwa włosiennik (b. festonowa) – gatunek przydenny, rzadko spotykany w wodach przybrzeżnych
Rodzina Ulmaridae(inne języki)
- Aurelia aurita (Linnaeus, 1758) – chełbia modra
Koralowce (Anthozoa)
[edytuj | edytuj kod]Dwa gatunki koralowców (Anthozoa) z rzędu ukwiałów (Actiniaria) spotykane są w głębokich wodach Bałtyku[2]:
Rodzina Actinidae(inne języki)
- Tealia felina Linnaeus, 1767 – ukwiał tęgoczułki
Rodzina Halcampidae(inne języki)
- Halcampa duodecimcirrata (M.Sars, 1835) – ukwiałek arkoński
Płazińce (Platyhelminthes)
[edytuj | edytuj kod]Skrzelowce (Monogenea)
[edytuj | edytuj kod]Większość gatunków to pasożyty zewnętrzne ryb. W Polsce stwierdzono około 120 gatunków skrzelowców (Monogenea)[2].
Osobny artykuł: Skrzelowce Polski.
Przywry (Trematoda)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce stwierdzono ponad 320 gatunków dorosłych postaci przywr (Trematoda) oraz kolejnych kilkanaście gatunków cerkarii[2]. Wszystkie gatunki są pasożytami, często o skomplikowanym cyklu rozwojowym.
Osobny artykuł: Przywry Polski.
Tasiemce (Cestoda)
[edytuj | edytuj kod]Na terenie Polski znaleziono dotąd ponad 270 gatunków tasiemców (Cestoda)[2]. Postacie dorosłe są pasożytami kręgowców.
Osobny artykuł: Tasiemce Polski.
Kolcogłowy (Acanthocephala)
[edytuj | edytuj kod]Kolcogłowy (Acanthocephala) są pasożytami jelit kręgowców. W Polsce stwierdzono ponad 30 gatunków z tej grupy.
Osobny artykuł: Kolcogłowy Polski.
Wrotki (Rotifera)
[edytuj | edytuj kod]Bdelloidea
[edytuj | edytuj kod]W Polsce wykazano 85 gatunków wrotków z grupy Bdelloidea, ale jest to liczba znacznie zaniżona w porównaniu do liczb taksonów występujących w krajach ościennych.
Osobny artykuł: Bdelloidea Polski.
Wrotki właściwe (Monogononta)
[edytuj | edytuj kod]Wrotki (Rotifera) są w Polsce reprezentowane przez 554 gatunki[5].
Osobny artykuł: Wrotki Polski.
Brzuchorzęski (Gastrotricha)
[edytuj | edytuj kod]W polskich wodach śródlądowych stwierdzono około 120 gatunków brzuchorzęsków (Gastrotricha). Cały czas są opisywane nowe taksony również z terenu Polski.
Osobny artykuł: Brzuchorzęski Polski.
Kielichowate (Entoprocta)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce w jeziorach Konińskich i dolnej Odrze stwierdzono jednego z dwóch przedstawicieli słodkowodnych kielichowatych (Entoprocta):[5]
Rodzina Barentsiidae
- Urnatella gracilis(inne języki) Leidy, 1851
Mszywioły (Bryozoa)
[edytuj | edytuj kod]W polskich wodach słonych i słonawych stwierdzono występowanie 18 gatunków mszywiołów (Bryozoa)[2].
Gatunki słodkowodne: Rodzina Fredericellidae(inne języki)
- Fredericella sultana(inne języki) (Blumenbach, 1779)
Rodzina Plumatellidae(inne języki)
- Plumatella casmiana(inne języki) Oka, 1907
- Plumatella emarginata(inne języki) Allman, 1844
- Plumatella fruticosa(inne języki) Allman, 1844
- Plumatella fungosa(inne języki) (Pallas, 1768)
- Plumatella repens(inne języki) (Linnaeus, 1758)
- Hyalinella punctata(inne języki) (Hancock, 1850)
Rodzina Pectinatellidae(inne języki)
- Pectinatella magnifica(inne języki) (Leidy, 1851)
Rodzina Lophopodidae(inne języki)
- Lophopus crystallinus(inne języki) (Pallas, 1768)
Rodzina Cristatellidae(inne języki)
- Cristatella mucedo Cuvier, 1798[2] – mucedo[6]
Rodzina Paludicellidae(inne języki)
- Paludicella articulata(inne języki) (Ehrenberg, 1831)
Gatunki morskie:
Rodzina Electridae(inne języki)[7]
- Einhornia crustulenta (Pallas, 1766)[7], syn. Electra crustulenta (Pallas, 1766), jako E. crustulenta var. baltica Borg, 1931)[2] – siatecznik bałtycki[8][9]
Rodzina Membraniporidae(inne języki)
- Electra pilosa(inne języki) (Linnaeus, 1768)
- Electra membranacea Linnaeus, 1767
- Callopora aurita(inne języki) Hincks, 1877
Rodzina Alcyonidae(inne języki)
- Alcyonidioides mytili(inne języki) (Dalyell, 1848)[10], syn. Alcyonidium mytili Dalyell, 1847[2]
Rodzina Vesiculariidae(inne języki)
- Bowerbankia caudata (Hincks, 1877)
Rodzina Victorellidae(inne języki)
- Victorella pavida(inne języki) Saville Kant, 1870
Wstężnice (Nemertea)
[edytuj | edytuj kod]Wstężnice (Nemertea), nazywane również wstężniakami, są reprezentowane w polskiej faunie przez 4 gatunki[5]:
Gromada Enopla
[edytuj | edytuj kod]- Prostoma puteale(inne języki) (Dugès, 1828) – syn. P. clepsinoides (Dugès, 1828)
- Prostoma graecense(inne języki) (Böhmig, 1892)
- Prostoma kolasai(inne języki) Gibson & Moore, 1976
Rodzina Acteonemertidae
- Leptonemertes chalicophora (Graff, 1879)
Pierścienice (Annelida)
[edytuj | edytuj kod]Do pierścienic (Annelida) należą między innymi popularne dżdżownice, wazonkowce, rureczniki i pijawki. Wiele gatunków ze skąposzczetów występuje w wodach morskich. W Polsce stwierdzono ponad 300 gatunków z tej grupy[11].
Osobny artykuł: Pierścienice Polski.
Mięczaki (Mollusca)
[edytuj | edytuj kod]Mięczaki (Mollusca) są bardzo silnie zróżnicowaną grupą zwierząt. W faunie światowej zalicza się do nich między innymi kalmary, ośmiornice, chitony czy bruzdobrzuchy. W Polsce występują tylko przedstawiciele dwóch największych grup – ślimaków (Gastropoda) i małży (Bivalvia). Liczba gatunków występujących w Polsce wynosi 282[5].
Osobny artykuł: Mięczaki Polski.
Niezmogowce (Priapulida)
[edytuj | edytuj kod]Dwa gatunki niezmogowców (Priapulida) występują na dnie Bałtyku[2]:
Rodzina niezmogowcowate Priapulidae(inne języki)
- Priapulus caudatus(inne języki) Lamarck, 1816
- Halicryptus spinulosus(inne języki) von Siebold, 1800
Nitnikowce (Nematomorpha)
[edytuj | edytuj kod]Występowanie 11 gatunków nitnikowców (Nematomorpha) stwierdzono na obszarze Polski do 2008 roku[5]:
Chordodea
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Chordodidae(inne języki)
- Gordionus dubiosus(inne języki) Heinze, 1937
- Gordionus scaber(inne języki) Muller, 1927
- Gordionus strigatus(inne języki) Muller, 1927
- Gordionus wolterstorffii(inne języki) (Camerano, 1888)
- Parachordodes gemmatus(inne języki) (Villot, 1885)
- Parachordodes tolosanus(inne języki) (Dujardin, 1842)
- Paragordionus rautheri(inne języki) Heinze, 1937
Gordea
[edytuj | edytuj kod]Rodzina drucieńcowate Gordiidae(inne języki)
- Gordius albopunctatus(inne języki) Muller, 1927
- Gordius aquaticus(inne języki) Linnaeus, 1758 – drucieniec wodny[5]
- Gordius germanicus(inne języki) Heinze, 1937
- Gordius muelleri(inne języki) Heinze, 1933 – (G. mulleri)
Niesporczaki (Tardigrada)
[edytuj | edytuj kod]Niesporczaki (Tardigrada) są pospolitą, ale mało znaną grupą zwierząt, zdolną do wytrzymywania ekstremalnych warunków środowiskowych. Potrafią przeżyć nawet w przestrzeni kosmicznej. Są grupą słabo zbadaną, co roku opisuje się wiele nowych gatunków również z terenu Polski. Do tej pory stwierdzono w Polsce około 100 gatunków.
Osobny artykuł: Niesporczaki Polski.
Stawonogi (Arthropoda)
[edytuj | edytuj kod]Skorupiaki (Crustacea)
[edytuj | edytuj kod]Do skorupiaków zalicza się powszechnie znane rozwielitki (dafnie), małżoraczki, oczliki, kiełże, stonogi, krewetki, raki i kraby. Mniej znanymi, choć zasługującymi na szczególną uwagę, są przekopnice (przekopnica właściwa Triops cancriformis nie zmieniła się od triasu, czyli 220 mln lat), pasożytujące na rybach splewki czy osiadłe pąkle. Do 2008 roku zarejestrowano w Polsce występowanie około 500 gatunków[5] (według innych źródeł do początku XXI w. stwierdzono 792 gatunki, z czego 17 obcych[12]) skorupiaków, w tym:
Skrzelonogi (Branchiopoda)
[edytuj | edytuj kod]Zalicza się tu między innymi rozwielitki, przekopnice, solowce i zadychry. W Polsce stwierdzono występowanie ponad 110 taksonów skrzelonogów (Branchiopoda).
Osobny artykuł: Skrzelonogi Polski.
Małżoraczki (Ostracoda)
[edytuj | edytuj kod]Liczba gatunków małżoraczków (Ostracoda) stwierdzonych w Polsce wynosi ponad 160 taksonów[2].
Osobny artykuł: Małżoraczki Polski.
Maxillopoda
[edytuj | edytuj kod]Widłonogi (Copepoda)
[edytuj | edytuj kod]Liczba gatunków widłonogów (Copepoda) stwierdzonych w Polsce wynosi około 190 taksonów. Niektóre z nich to gatunki pasożytnicze[2].
Osobny artykuł: Widłonogi Polski.
Tarczenice (Branchiura)
[edytuj | edytuj kod]Tarczenice Branchiura są zewnętrznymi pasożytami ryb. W Polsce występują trzy gatunki z tej grupy, z których pospolity jest tylko A. foliaceus:[2]
Rodzina splewkowate Argulidae(inne języki) Leach, 1819
- Argulus coregoni(inne języki) Thorell, 1865
- Argulus foliaceus (Linnaeus, 1758) – splewka karpiowa
- Argulus japonicus Thiele, 1900
Wąsonogi (Cirripedia)
[edytuj | edytuj kod]W Bałtyku występuje jeden pospolity gatunek[2] z grupy wąsonogów (Cirripedia) należący do gatunków inwazyjnych:
Rodzina pąklowate Balanidae(inne języki) Leach, 1806
- Amphibalanus improvisus (Darwin, 1854)
Wrzęchy (Pentastomida)
[edytuj | edytuj kod]Wrzęchy (Pentastomida) są pasożytami wewnętrznymi ssaków. Jeden gatunek został wykazany w północnej części kraju:[2]
Rodzina Linguatulidae(inne języki) Haldeman, 1851
- Linguatula serrata(inne języki) Frölich, 1789
Pancerzowce (Malacostraca)
[edytuj | edytuj kod]Pancerzowce (Malacostraca) to bardzo znana grupa skorupiaków o bardzo dużym znaczeniu. Należą do nich kiełże, ośliczki, krewetki, raki czy kraby. Pospolite są również i powszechnie znane przynajmniej z wyglądu występujące na lądzie prosionki czy stonogi. W Polsce stwierdzono około 120 gatunków tych zwierząt.
Osobny artykuł: Pancerzowce Polski.
Szczękoczułkowce (Chelicerata)
[edytuj | edytuj kod]Pajęczaki (Arachnida)
[edytuj | edytuj kod]Do pajęczaków należą stawonogi z czterema parami odnóży krocznych. W Polsce występują liczne gatunki pająków i roztoczy, a także mniej znane grupy jak zaleszczotki i kosarze.
Pająki (Araneae)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce odnotowano dotąd nieco ponad 800 gatunków pająków[13], z czego 11–20 to gatunki obce dla Europy[14].
Osobny artykuł: Pająki Polski.
Roztocze (Acari)
[edytuj | edytuj kod]Actinotrichida
[edytuj | edytuj kod]- Podrząd Mechowce (Oribatida)
- Podrząd Prostigmata(inne języki)
Dręcze (Anactinotrichida, syn. Parasitiformes)
[edytuj | edytuj kod]- Rząd Kleszcze (Ixodida)
Osobny artykuł: Kleszcze Polski.
- kleszcz pospolity (Ixodes ricinus)
- lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum)
- pionówka (Piona sp.)
- glonówka (Hydrachna sp.)
- kurzawnik (Dermatophagoides sp.)
- szpeciele (Eriophyes sp.)
- Rząd Żukowce (Mesostigmata)[15][16]
- Podrząd Microgyniina(inne języki)
- Rodzina Microgyniidae(inne języki)
- Podrząd Sejina(inne języki)
- Rodzina Sejidae(inne języki)
- Podrząd Gamasina(inne języki)
- Rodzina Epicriidae(inne języki)
- Rodzina Zerconidae(inne języki)
- Rodzina Parasitidae(inne języki)
- Parasitellus(inne języki)
- Parasitus(inne języki)
- Vulgarogamasus(inne języki)
- Holoparasitus(inne języki)
- Leptogamasus(inne języki)
- Paragamasus(inne języki)
- Pergamasus(inne języki)
- Porrhostaspis(inne języki)
- Rodzina Macrochelidae(inne języki)
- Rodzina Eviphididae(inne języki)
- Rodzina Ascidae(inne języki)
- Gamasellodes(inne języki)
- Proctolaelaps(inne języki)
- Arctoseius
- Cheiroseius(inne języki)
- Platyseius(inne języki)
- Lasioseius(inne języki)
- Asca(inne języki)
- Rodzina Laelapidae(inne języki)
- Eulaelaps(inne języki)
- Haemogamasus(inne języki)
- Haemogamus
- Hirstionyssus(inne języki)
- Androlaelaps(inne języki)
- Hyperlaelaps(inne języki)
- Hypoaspis(inne języki)
- Laelaps(inne języki)
- Ololaelaps(inne języki)
- Rodzina Veidaiaiidae
- Rodzina Rhodocaridae
- Rodzina Pachylaelapidae(inne języki)
- Rodzina Digimasellidae
- Rodzina Ameroseiidae(inne języki)
- Rodzina Phytoseiidae(inne języki)
- Rodzina Macrochelidae(inne języki)
- Rodzina Rhodacaridae(inne języki)
- Podrząd Uropodina(inne języki)
- Rodzina Trachytidae(inne języki)
- Rodzina Polyaspidae(inne języki)
- Rodzina Trematuridae(inne języki)
- Rodzina Urodinychidae(inne języki)
- Rodzina Trachyuropopidae
- Rodzina Uropodidae(inne języki)
lista niekompletna
Kosarze (Opiliones)
[edytuj | edytuj kod]Osobny artykuł: Kosarze Polski.
Pospolita grupa drapieżnych pajęczaków, występująca głównie w środowiskach leśnych, ale wiele gatunków jest synantropami spotykanymi również w domach mieszkalnych. W Polsce stwierdzono co najmniej 36 gatunków kosarzy (Opiliones):[17]
Rodzina Sironidae
- Siro carpathicus Rafalski, 1956
Rodzina podłazowate Trogulidae
- Trogulus nepaeformis(inne języki) (Scopoli, 1763)
- Trogulus tricarinatus(inne języki) (Linnaeus, 1758) – podłaz deskowaty
Rodzina Nemastomatidae
- Mitostoma chrysomelas(inne języki) (Hermann, 1804)
- Nematostoma lugubre (O. F. Muller, 1776)
- Nematostoma triste (C. L. Koch, 1835)
- Paranemastoma kochi(inne języki) (Nowicki, 1870)
- Paranemastoma quadripunctatum(inne języki) (Perty, 1833)
Rodzina skubunowate Ischyropsalididae
- Ischyropsalis hellwigi(inne języki) (Panzer, 1794) – skubun kleszczownik
- Ischyropsalis manicata(inne języki) Koch, 1869
Rodzina kosarzowate Phalangiidae
- Astrobunus laevipes(inne języki) (Canestrini, 1872)
- Leiobunum blackwalli(inne języki) Meade, 1861
- Leiobunum limbatum L. Koch, 1861
- Leiobunum rotundum (Latreille, 1798)
- Leiobunum rupestre(inne języki) (Herbst, 1799)
- Leiobunum tisciae(inne języki) Avram, 1968
- Nelima gothica(inne języki) Lohmander, 1945
- Nelima semproni(inne języki) Szalay, 1951
- Gyas titanus(inne języki) Simon, 1879
- Lacinus dentiger (C. L. Koch, 1848)
- Lacinus ephippiatus (C. L. Koch, 1835)
- Lacinus horridus (Panzer, 1794)
- Mitopus morio(inne języki) (Fabricius, 1779)
- Oligolophus hanseni(inne języki) (Kraepelin, 1896)
- Oligolophus tridens(inne języki) (C. L. Koch, 1836)
- Paroligophus agrestis (Meade, 1758)
- Phalangium opilio Linnaeus, 1835) – kosarz pospolity
- Rilaena triangularis(inne języki) (Herbst, 1799)
- Lophopilio palpinalis(inne języki) (Herbst, 1799)
- Platybunus bucephalus(inne języki) (C. L. Koch, 1938)
- Platybunus pallidus(inne języki) Silhavy, 1938
- Egaenus convexus(inne języki) (C. L. Koch, 1835)
- Opilio canestrinii (Thorell, 1876)
- Opilio dinaricus(inne języki) Silhavy, 1938
- Opilio parietinus (De Geer, 1839) – kosarz ścienny
- Opilio saxatilis(inne języki) (C. L. Koch, 1855)
Zaleszczotki (Pseudoscorpionida)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce stwierdzono występowanie 47 gatunków zaleszczotków (Pseudoscorpionida)[18][19]:
Rodzina Chthoniidae(inne języki)
- Mundochthonius carpaticus Rafalski, 1948
- Chthonius heterodactylus Tomosvary, 1882
- Chthonius ischnocheles (Hermann, 1804)
- Chthonius tenuis L. Koch, 1873
- Chthonius fuscimanus Simon, 1900
- Chthonius tetrachelatus (Preyssler, 1790)
Rodzina Neobisiidae(inne języki)
- Microbisium brevifemoratum (Ellingsen, 1903)
- Microbisium suecicum Lohmander, 1945
- Neobisium brevidigitatum (Beier, 1928)
- Neobisium carcinoides (Hermann, 1804) (syn. N. muscorum (Leach, 1817))
- Neobisium carpaticum Beier, 1935
- Neobisium crassifemoratum (Beier, 1928)
- Neobisium erythrodactylum (L. Koch, 1873)
- Neobisium fuscimanum (C. L. Koch, 1843) – również jako podgatunek N. fuscimanum ponticum Beier, 1963
- Neobisium minutum(inne języki) (Tomosvary, 1882)
- Neobisium polonicum Rafalski, 1935
- Neobisium simile (L. Koch, 1873)
- Neobisium simoni(inne języki) (L. Koch, 1873)
- Neobisium sylvaticum (C. L. Koch, 1835)
- Roncus transsilvanicus Beier, 1928
Rodzina Larcidae(inne języki)
- Larca lata (H. J. Hansen, 1884)
Rodzina Cheiridiidae(inne języki)
- Cheiridium museorum (Leach, 1817)
- Apocheiridium ferum (E. Simon, 1879)
Rodzina Chernetidae(inne języki)
- Lamprochernes chyzeri Tomosvary, 1882
- Lamprochernes nodosus (Schrank, 1803)
- Anthrenochernes stellae Lohmander, 1939
- Pselaphochernes scorpioides(inne języki) (Hermann, 1804)
- Allochernes dubius (Cambridfe, 1892)
- Allochernes peregrinus(inne języki) Lohmander, 1939)
- Allochernes wideri(inne języki) (C. L. Koch, 1843)
- Chernes nigrimanus(inne języki) (Ellingsen, 1897)
- Chernes similis(inne języki) Beier, 1932
- Chernes cimicoides(inne języki) (Fabricius, 1793)
- Chernes hahni(inne języki) L. Koch, 1873
- Chernes beieri(inne języki) Harvey, 1990
- Dinocheirus panzeri(inne języki) (C.L. Koch, 1837) – (syn. Chernes rufeolus (E. Simon, 1879))
- Dendrochernes cyrneus(inne języki) (L. Koch, 1873)
Rodzina zaleszczotkowate Cheliferidae(inne języki)
- Chelifer cancroides (Linnaeus, 1761) – zaleszczotek książkowy
- Mesochelifer ressli Mahnert, 1981
- Dactylochelifer latreillei (Leach, 1817)
- Dactylochelifer latreillei latreillei (Leach, 1817)
- Dactylochelifer latreillei septentrionalis Beier, 1932
Rozłupnogłowce (Schizomida)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce stwierdzono jeden gatunek zawleczony[20]:
Rodzina Hubbardiidae(inne języki)
Kikutnice (Pantopoda)
[edytuj | edytuj kod]Na dnie polskiego Bałtyku stwierdzono występowanie dwóch gatunków z gromady kikutnic (Pycnogonida).
Rodzina Nymphonidae Wilson, 1878
- Nymphon grossipes(inne języki) (Fabricius, 1780)
- Nymphon brevirostre Hodge, 1863
Sześcionogie (Hexapoda)
[edytuj | edytuj kod]Skrytoszczękie (Entognatha)
[edytuj | edytuj kod]Skrytoszczękie (Entognatha) są reprezentowane w Polsce przez 547 gatunków[21].
W Polsce stwierdzono 10 gatunków; wszystkie z rodziny widłogonkowatych (Campodeidae)[22]:
- Campodea apula(inne języki)
- Campodea augens(inne języki)
- Campodea chionea(inne języki)
- Campodea fragilis – widłogonka krucha
- Campodea franzi(inne języki)
- Campodea plusiochaeta(inne języki)
- Campodea silvestrii(inne języki)
- Campodea staphylinus – widłogonka pospolita
- Campodea suenssoni
- Campodea wygodzinskyi
W Polsce stwierdzono dotychczas 69 gatunków z 4 rodzin, przy czym szacuje się, że jest to około 60-70% krajowych gatunków[22]
Osobny artykuł: Pierwogonki Polski.
W Polsce stwierdzono 470 gatunków[22].
Osobny artykuł: Skoczogonki Polski.
Owady (Insecta)
[edytuj | edytuj kod]Liczbę gatunków owadów występujących w Polsce na podstawie opublikowanych danych można szacować na około 28–30 tysięcy.
Osobny artykuł: Owady Polski.
Wije (Myriapoda)
[edytuj | edytuj kod]Do 2008 roku zarejestrowano w Polsce występowanie 147 gatunków wijów (Myriapoda)[5].
Osobny artykuł: Wije Polski.
Szczecioszczękie (Chaetognatha)
[edytuj | edytuj kod]W wodach Bałtyku stwierdzono 2 gatunki szczecioszczękich (Chaetognatha)[2]:
Rodzina strzałkowate Sagittidae(inne języki)
- Sagitta setosa J.Müller, 1847 – tylko okresowo w Bałtyku, po wlewach wód z Morza Północnego.
- Parasagitta elegans (Verrill, 1873) – w Bałtyku endemiczny podgatunek P. elegans baltica Ritter-Záhony, 1911.
Szkarłupnie (Echinodermata)
[edytuj | edytuj kod]W wodach Bałtyku stwierdzono 2 gatunki szkarłupni (Echinodermata)[2]:
Rozgwiazdy (Asteroidea)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Asteriidae(inne języki)
- Asterias rubens Linnaeus, 1758 – rozgwiazda czerwona – sporadycznie w Basenie Arkońskim, wyjątkowo w basenie Bornholmskim
Wężowidła (Ophiuroidea)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Ophiolepididae(inne języki)
- Ophiura albida (Forbes, 1841) – wężowidło białe – rzadko pojawia się w Basenie Arkońskim, możliwe występowanie również wężowideł z rodzaju Amphiura sp. (A. filiformis i A. chiajei z rodziny Amphiuridae) pospolitych w Cieśninach Duńskich.
Strunowce (Chordata)
[edytuj | edytuj kod]Osłonice (Tunicata)
[edytuj | edytuj kod]W wodach Bałtyku występują 4 gatunki osłonic (Tunicata)[2]:
Ogonice (Appenidicularia)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Fritillariidae(inne języki) Lohmann, 1915
- Fritillaria borealis(inne języki) Lohmann, 1896
Rodzina Oikopleuridae Lohmann, 1915
- Oikopleura dioica(inne języki) Fol, 1872
Żachwy (Ascidiacea)
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Styelidae Sluiter, 1895
- Dendrodoa grossularia (Van Beneden, 1846)
- Styela coriacea(inne języki) (Alder & Hancock, 1848)
Ryby (Pisces)
[edytuj | edytuj kod]W Polsce występuje ponad 160 gatunków zaliczanych do ryb (w tym minogów). Większość z nich stanowią ryby kostnoszkieletowe (Osteichthyes). W Morzu Bałtyckim występują gatunki morskie, a także gatunki dwuśrodowiskowe dorastające w środowisku morskim i wędrujące w górę rzek w celu odbycia tarła (wyjątkiem jest węgorz dojrzewający w wodach słodkich i wędrujący na tarło do Morza Sargassowego). Wiele gatunków morskich pojawia się w Bałtyku sporadycznie.
Znaczny udział w ichtiofaunie Polski mają gatunki celowo lub przypadkowo wprowadzone do polskich wód (około 40 gatunków).
Osobny artykuł: Ryby Polski.
Płazy (Amphibia)
[edytuj | edytuj kod]Liczba gatunków płazów występujących w Polsce wynosi 18.
- płazy ogoniaste (Caudata)
- salamandrowate (Salamandridae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
salamandra plamista (Salamandra salamandra) - 👁 Gatunek pod ochroną
traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) - 👁 Gatunek pod ochroną
traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris) - 👁 Gatunek pod ochroną
traszka karpacka (Lissotriton montandoni) - 👁 Gatunek pod ochroną
traszka górska (Ichthyosaura alpestris)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- salamandrowate (Salamandridae)
- płazy bezogonowe (Anura)
- kumakowate (Bombinatoridae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
kumak nizinny (Bombina bombina) - 👁 Gatunek pod ochroną
kumak górski (Bombina variegata)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- grzebiuszkowate (Pelobatidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- ropuchowate (Bufonidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
ropucha szara (Bufo bufo) - 👁 Gatunek pod ochroną
ropucha zielona (Bufotes viridis)- Bufotes variabilis(inne języki) – gatunek o niepewnym statusie taksonomicznym[23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
ropucha paskówka (Epidalea calamita)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- rzekotkowate (Hylidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
rzekotka drzewna (Hyla arborea) - rzekotka wschodnia (Hyla orientalis)[24][23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
- żabowate (Ranidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
żaba jeziorkowa (Pelophylax lessonae) - 👁 Gatunek pod ochroną
żaba wodna (Pelophylax esculentus) - 👁 Gatunek pod ochroną
żaba śmieszka (Pelophylax ridibundus) - żaba bałkańska (Pelophylax kurtmuelleri)[25][26][23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
żaba trawna (Rana temporaria) - 👁 Gatunek pod ochroną
żaba moczarowa (Rana arvalis) - 👁 Gatunek pod ochroną
żaba dalmatyńska (Rana dalmatina)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- kumakowate (Bombinatoridae)
Gady (Reptilia)
[edytuj | edytuj kod]Osobny artykuł: Gady Polski.
Liczba gatunków gadów występujących w Polsce wynosi 15 (11 rodzimych i 4 introdukowane).
- żółwie (Testudines)
- żółwie błotne (Emydidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
żółw błotny (Emys orbicularis) - żółw ozdobny (Trachemys scripta)[23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
- żółwie błotne (Emydidae)
- łuskonośne (Squamata)
- jaszczurki właściwe (Lacertidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
jaszczurka zwinka (Lacerta agilis) - 👁 Gatunek pod ochroną
jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara) - 👁 Gatunek pod ochroną
jaszczurka zielona (Lacerta viridis) - jaszczurka murowa (Podarcis muralis)[23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
- padalcowate (Anguidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
padalec zwyczajny (Anguis fragilis) - padalec kolchidzki (Anguis colchica)[23]
- 👁 Gatunek pod ochroną
- połozowate (Colubridae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) - 👁 Gatunek pod ochroną
zaskroniec rybołów (Natrix tesselata)[23] - 👁 Gatunek pod ochroną
wąż Eskulapa (Zamenis longissimus) - 👁 Gatunek pod ochroną
gniewosz plamisty (Coronella austriaca)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- żmijowate (Viperidae)
- 👁 Gatunek pod ochroną
żmija zygzakowata (Vipera berus)
- 👁 Gatunek pod ochroną
- jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Ptaki (Aves)
[edytuj | edytuj kod]Liczba gatunków ptaków (Aves) stwierdzonych w Polsce i wpisanych na listę krajowej awifauny wynosiła 31 grudnia 2022 r. 473 (według podziału przyjętego przez Komisję Faunistyczną Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, która zajmuje się weryfikacją obserwacji)[potrzebny przypis]. Są to ptaki, które według klasyfikacji AERC zostały zaliczone do kategorii A, B i C (pojaw naturalny lub wtórnie naturalny).
Osobny artykuł: Ptaki Polski.
Ssaki (Mammalia)
[edytuj | edytuj kod]Liczba gatunków ssaków stwierdzonych w stanie dzikim na terenie Polski w czasach historycznych wynosi 114, lub (uwzględniając sobola) 115.
Osobny artykuł: Ssaki Polski.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Wykaz zwierząt Polski. Razowski J. (red.). T. IV. Kraków: Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, 1997, s. 303. ISBN 978-83-907187-0-5.
- ↑ Grzegorz Tończyk (red.) Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych na potrzeby oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce. I. Lista operacyjna taksonów, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2006.
- ↑ Gatunki obce w faunie Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN – Kraków. [dostęp 2013-08-23].
- ↑ a b c d e f g h Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 603. ISBN 978-83-88147-09-8.
- ↑ Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, s. 168.
- ↑ a b Einhornia crustulenta (Pallas, 1766). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-23]. (ang.).
- ↑ Ludwik Żmudziński: Świat zwierzęcy Bałtyku. Wyd. drugie zmienione. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 134, 59-60 (budowa mszywiołów). ISBN 83-02-02374-4.
- ↑ Konstanty Stecki: Tatry. Wyd. drugie. Warszawa: Wiedza Powszechna,, 1979, s. 126, 137, 143, seria: Przyroda polska. ISBN 83-214-0052-3.
- ↑ Alcyonidioides mytili (Dalyell, 1848). WoRMS – World Register of Marine Species. [dostęp 2017-06-27]. (ang.).
- ↑ Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
- ↑ Michał Grabowski, Krzysztof Jażdżewski, Alicja Konopacka: Obce skorupiaki (Crustacea)w faunie Polski. W: XIX Zjazd Hydrobiologów Polskich Warszawa 2003 : Streszczenia plakatów i referatów. Warszawa: Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, 2003, s. 52. ISBN 83-88823-33-7.
- ↑ Barbara Baehr, Martin Baehr: Jaki to pająk?. Warszawa: MULTICO, 2008, s. 8. ISBN 978-83-7073-635-4.
- ↑ Wolfgang Nentwig, Manuel Kobelt: Spiders (Araneae). Chapter 7.3. W: Alain Roques, Marc Kenis, David Lees, Carlos Lopez-Vaamonde, Wolfgang Rabitsch, Jean-Yves Rasplus, David Roy (red.): Alien terrestrial arthropods of Europe. BioRisk 4 (1): 131–147, 2010. ISBN 9789546425546. (ang.).
- ↑ Jacek Kamczyc, Dariusz J. Gwiazdowicz. Soil mites (Acari, Mesostigmata) from Szczeliniec Wielki in the Stołowe Mountains National Park (SW Poland). „Acta Sci. Pol”. 9(1), s. 5-18, 2010. [dostęp 2014-01-15]. (ang.).
- ↑ Dariusz J. Gwiazdowicz. MITES (ACARI, MESOSTIGMATA) OF THE TATRA NATIONAL PARK. „Biological Lett.”. 46(1), s. 21-27, 2009. [dostęp 2014-01-15]. (ang.).
- ↑ Check-list of harvestmen (Opiliones) of Poland by Wojciech STARĘGA. [dostęp 2013-08-23].
- ↑ Lista gatunków zaleszczotków (Pseudoscorpionidea) Polski by Wojciech B. JĘDRYCZKOWSKI. [dostęp 2013-08-23].
- ↑ Mark Harvey: Pseudoscorpiones in Poland. [w:] Western Australian Museum Field Guide and Catalogues. Pseudoscorpions of the World [on-line]. Government of Western Australia. [dostęp 2021-02-18].
- ↑ Krzysztof Zawierucha, Paweł Szymkowiak, Miroslawa Dabert, Mark Stephen Harvey: First record of the schizomid Stenochrus portoricensis (Schizomida: Hubbardiidae) in Poland, with DNA barcode data. Turkish Journal of Zoology. [dostęp 2023-02-04].
- ↑ Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.
- ↑ a b c M. Starzynska: Entognatha. [dostęp 2023-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-09)].
- ↑ a b c d e f g Krzysztof Kolenda, Tomasz Skawiński, Mikołaj Kaczmarski. Przegląd „nowych” gatunków płazów i gadów występujących w Polsce. „Kosmos”. 68 (1), s. 209-221, 2019. Kraków: Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika. ISSN 2658-1132. [dostęp 2021-11-09].
- ↑ Gatunek wydzielony z rzekotki drzewnej
- ↑ Takson niekiedy uznawany za synonim żaby śmieszki.
- ↑ Krzysztof Kolenda, Agnieszka Pietras-Lebioda, Sebastian Hofman, Maria Ogielska, Maciej Pabijan. Preliminary genetic data suggest the occurrence of the Balkan water frog, Pelophylax kurtmuelleri, in southwestern Poland. „Amphibia-Reptilia”. 38 (2), s. 187–196, 2017. DOI: 10.1163/15685381-00003103. (ang.).
| Parazoa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eumetazoa |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nieaktualne |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nomen dubium |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Na podstawie:
Halanych et al. Evidence from 18S ribosomal DNA that the lophophorates are protostome animals. „Science”. 267 (5204), s. 1641–1643, 1995. DOI: 10.1126/science.7886451. (ang.).
Edgecombe et al. Higher-level metazoan relationships: recent progress and remaining questions. „Organisms Diversity and Evolution”. 11, s. 151–172, 2011. DOI: 10.1007/s13127-011-0044-4. (ang.).
Laumer et al. Spiralian Phylogeny Informs the Evolution of Microscopic Lineages. „Current Biology”. 25, s. 1-7, 2015. DOI: 10.1016/j.cub.2015.06.068. (ang.).
- Zobacz też: wikiprojekt Polski kanon Wikipedii
