VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Glistnica

⇱ Glistnica – Wikipedia, wolna encyklopedia

Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Glistnica [askarioza]
Ascariosis
👁 ilustracja
Klasyfikacje
ICD-10

B77

DiseasesDB

934

MedlinePlus

000628

MeSH

D001196

👁 Image
Ascaris lumbricoides

Glistnica (askarioza, łac. ascariosis, ang. ascariasis) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.

Etiologia

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Cykl życiowy glisty ludzkiej.
👁 Image
 Osobny artykuł: Glista ludzka.

Chorobę wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt jelita cienkiego człowieka. Podobne gatunki pospolite u innych ssaków mogą przypadkowo zarazić człowieka np. glista świńska (Ascaris suum), glista psia (Toxocara canis) i glista kocia (Toxocara cati).

Drogi zarażenia:

  • niedomyte warzywa, nawożone ludzkimi fekaliami
  • zanieczyszczona woda (np. z jeziora, rzadziej z basenu)
  • produkty spożywcze i naczynia kuchenne zarażone jajeczkami glisty przez owady.

Epidemiologia

[edytuj | edytuj kod]

Jest najczęstszą na świecie robaczycą przewodu pokarmowego (około 1 mld ludzi zarażonych[1]). Intensywne inwazje i powikłania glistnicy są przyczyną około 20 tysięcy zgonów rocznie na świecie. Najczęściej inwazje występują w krajach z nierozwiniętym problemem kanalizacji (w południowo-wschodniej Azji ponad 80%, w Afryce 34% populacji – głównie dzieci). W Europie glistnicę stwierdza się sporadycznie, w Polsce także znikomo.

Objawy i przebieg

[edytuj | edytuj kod]

Glistnica najczęściej jest bezobjawowa[2], choć może objawiać się:

Pasożyt zazwyczaj bytuje w jelicie cienkim przyczepiony do błony śluzowej. Żywi się nabłonkiem jelita i treścią jelitową. Reakcja człowieka na zakażenie zależy od intensywności inwazji i indywidualnej wrażliwości gospodarza. Objawy chorobowe zależą od okresu zakażenia. Wyróżnia się trzy etapy:

  • okres wędrówki larw
  • okres objawów i komplikacji
  • okres obecności dojrzałej glisty w jelicie.

W pierwszym okresie występują przede wszystkim objawy alergiczne, w drugim okresie mogą wystąpić objawy uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyniowych, ścian pęcherzyków płucnych z krwawieniem i odczynami zapalnymi. W trzecim etapie szkodliwe działanie wywiera obecność dojrzałej glisty w jelicie, która zatruwa organizm żywiciela produktami przemiany materii[3]. Przemieszczające się w kierunku płuc larwy mogą spowodować glistnicę płucną, inaczej zwaną zespołem Löefflera, która jest łagodną, samoograniczającą się chorobą objawiającą się gorączką, świstami, eozynofilią i kaszlem, leczącą się samoistnie w ciągu 2–3 tygodni[4][5]. Przy jego wystąpieniu nie należy stosować leków zabijających glisty, ponieważ martwe mogą spowodować większe szkody niż żywe[5].

Możliwe powikłania[4]:

U pacjentów poddanych znieczuleniu glisty mogą dostać się do jamy ustnej, a co za tym idzie, doprowadzić do zatkania dróg oddechowych[12], skurczu oskrzeli lub nawet zatrzymania oddechu[4][13].

Leczenie

[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu glistnicy stosuje się pyrantel, albendazol albo mebendazol. Przy masowej infestacji skuteczny jest cytrynian piperazyny. Glisty żyją dwa lata i nie rozmnażają się w ciele chorego, dlatego gdy nie doszło do ponownego zakażenia, pacjent może samoistnie wyzdrowieć[1].

Klasyfikacja ICD10

[edytuj | edytuj kod]
kod ICD10 nazwa choroby
ICD-10: B77 Glistnica [askarioza]
ICD-10: B77.0 Glistnica z powikłaniami jelitowymi
ICD-10: B77.8 Glistnica bez innych powikłań
ICD-10: B77.9 Glistnica, nieokreślona

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b Daniela de LimaD.L. Corvino Daniela de LimaD.L., SteveS. Bhimji SteveS., Ascariasis, „StatPearls”, StatPearls Publishing, 2017, PMID: 28613547 [dostęp 2017-08-17].
  2. ↑ Maryam HassanM.H. Esfehani Maryam HassanM.H., AbdolhadiA. Jahanshahi AbdolhadiA., AmirhosseinA. Karimi AmirhosseinA., -, Management of Accidental Finding of Ascaris Lumbricoides During Emergent Abdominal Surgery: A Case Report and Review of the Literature, „Chirurgia (Bucharest, Romania: 1990)”, 111 (4), 2016, s. 350–352, ISSN 1221-9118, PMID: 27604675 [dostęp 2017-08-17].
  3. ↑ Kazimierz Janicki: Domowy poradnik medyczny. Warszawa: PZWL, 1988, s. 414. ISBN 83-200-1175-2.
  4. ↑ a b c RavindraR. Gehlot RavindraR., Shekhar SumanS.S. Saxena Shekhar SumanS.S., IndiraI. Kumari IndiraI., VirendraV. Verma VirendraV., AdityaA. Bidwaikar AdityaA., Post Extubation Bronchospasm in an Undiagnosed Case of Ascariasis: Anaesthetic Challenges, „Journal of Clinical and Diagnostic Research : JCDR”, 11 (2), 2017, UD01–UD02, DOI: 10.7860/JCDR/2017/22744.9415, ISSN 2249-782X, PMID: 28384964, PMCID: PMC5376854 [dostęp 2017-08-17].
  5. ↑ a b Karthik GaneshK.G. Ramamoorthy Karthik GaneshK.G., Anaesthesia and Ascaris pneumonia (Loeffler's syndrome), „Indian Journal of Anaesthesia”, 59 (2), 2015, s. 125–126, DOI: 10.4103/0019-5049.151379, ISSN 0019-5049, PMID: 25788748, PMCID: PMC4357880 [dostęp 2017-08-17].
  6. ↑ DonboklangD. Lynser DonboklangD., R.S.R.S. Thangkhiew R.S.R.S., DemitrostD. Laloo DemitrostD., M.D.M.D. Hek M.D.M.D., EvarisalinE. Marbaniang EvarisalinE., Acute pancreatitis due to ascariasis: a sonographic pictorial essay on four cases, „Emergency Radiology”, 23 (3), 2016, s. 303–307, DOI: 10.1007/s10140-016-1394-1, ISSN 1438-1435, PMID: 27059341 [dostęp 2017-08-17].
  7. ↑ Mohammad SM.S. Khuroo Mohammad SM.S., Ajaz AA.A. Rather Ajaz AA.A., Naira SN.S. Khuroo Naira SN.S., Mehnaaz SM.S. Khuroo Mehnaaz SM.S., Hepatobiliary and pancreatic ascariasis, „World Journal of Gastroenterology”, 22 (33), 2016, s. 7507–7517, DOI: 10.3748/wjg.v22.i33.7507, ISSN 1007-9327, PMID: 27672273, PMCID: PMC5011666 [dostęp 2017-08-17].
  8. ↑ RamazanR. Aydin RamazanR., TumayT. Bekci TumayT., Meltem CeyhanM.C. Bilgici Meltem CeyhanM.C., Ahmet VeyselA.V. Polat Ahmet VeyselA.V., Sonographic diagnosis of ascariasis causing small bowel obstruction, „Journal of clinical ultrasound: JCU”, 42 (4), 2014, s. 227–229, DOI: 10.1002/jcu.22100, ISSN 1097-0096, PMID: 24132881 [dostęp 2017-08-17].
  9. ↑ AlfredoA. Chiappe AlfredoA., KovyK. Arteaga KovyK., CristhianC. Resurrección CristhianC., MarcosM. Ñavincopa MarcosM., EduardoE. Ticona EduardoE., Intestinal obstruction due to Ascaris lumbricoides infection in a geriatric patient, „Revista Chilena De Infectologia: Organo Oficial De La Sociedad Chilena De Infectologia”, 33 (5), 2016, s. 572–575, DOI: 10.4067/S0716-10182016000500014, ISSN 0717-6341, PMID: 28112343 [dostęp 2017-08-17].
  10. ↑ MarcosM. Sforza MarcosM., KatarinaK. Andjelkov KatarinaK., RenatoR. Zaccheddu RenatoR., DejanD. Ivanov DejanD., SlobodanS. Krstić SlobodanS., An unusual case of ascariasis of the appendix, „Srpski Arhiv Za Celokupno Lekarstvo”, 139 (11-12), 2011, s. 809–811, ISSN 0370-8179, PMID: 22338481 [dostęp 2017-08-17].
  11. ↑ CheikhCh. Diouf CheikhCh., AhmedA. Kane AhmedA., Ndeye AbyN.A. Ndoye Ndeye AbyN.A., OumarO. Ndour OumarO., Aimé LakhA.L. Faye-Fall Aimé LakhA.L., [Volvulus of the small bowel due to ascaris lumbricoides package: about a case], „The Pan African Medical Journal”, 24, 2016, s. 208, DOI: 10.11604/pamj.2016.24.208.8963, ISSN 1937-8688, PMID: 27795803, PMCID: PMC5072876 [dostęp 2017-08-17].
  12. ↑ Sachidanand JeeS.J. Bharati Sachidanand JeeS.J., TumulT. Chowdhury TumulT., KeshavK. Goyal KeshavK., JaikishanJ. Anandani JaikishanJ., Airway obstruction by round worm in mechanically ventilated patient: An unusual cause, „Indian Journal of Anaesthesia”, 55 (6), 2011, s. 637–638, DOI: 10.4103/0019-5049.90639, ISSN 0019-5049, PMID: 22223922, PMCID: PMC3249885 [dostęp 2017-08-17].
  13. ↑ J. KevinJ.K. Bailey J. KevinJ.K., PetraP. Warner PetraP., Respiratory arrest from Ascaris lumbricoides, „Pediatrics”, 126 (3), 2010, e712–715, DOI: 10.1542/peds.2010-0163, ISSN 1098-4275, PMID: 20679304 [dostęp 2017-08-17].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Kazimierz Janicki: Domowy poradnik medyczny. Warszawa: PZWL, 1988, s. 414-415. ISBN 83-200-1175-2.
  • Inwazje i choroby pasożytnicze. W: Zbigniew Pawłowski: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Wyd. wydanie III uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 470-472. ISBN 83-200-2748-9.
  • Choroby wewnętrzne. AndrzejA. Szczeklik (red.), MałgorzataM. Bała, Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006, ISBN 83-7430-069-8, OCLC 749286062.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
  • Ascariasis [online], CDC Division of Parasitic Diseases [dostęp 2007-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-13].

👁 Image
 Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Kategoria: