VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zandowie

⇱ Zandowie – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zandowie
‏سلسله زندی‎
1750–1794
👁 Godło
👁 Flaga
Godło Flaga
Ustrój polityczny

monarchia

Stolica

Sziraz

Władca

Lotf Ali Chan (1789–1794)

👁 Mapa opisywanego kraju
32°N 53°E/32,000000 53,000000
👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons

Zandowie (pers. ‏سلسله زندی‎) – dynastia panująca w Iranie w latach 1750–1794, założona przez Karim Chana.

Historia dynastii

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Nowożytny portret Karima Khana Zanda

Dynastia została założona przez Karim Chana, należącego do kurdyjskiego[1] plemienia Zandów. W trakcie rządów Nadir Szacha był on jednym z jego generałów. Po śmierci Nadira w 1747 dynastia Aszfarydów stanęła na krawędzi wojny domowej. Karim Chan podporządkował sobie cały kraj z wyjątkiem Chorasanu, gdzie nadal panował Szahruch Szah, wnuk Nadira Szaha. Przywrócił tym samym spokój w kraju. W wyniku walk z Osmanami zdobył prowincję Basra[2].

Karim Chan wraz z Abu'l Fath Chanem i Alim Mardan Chanem uzgodnili podział kraju między siebie, sprawując faktyczną władzę w Iranie – formalnie władcą był małoletni Ismail III. Współpraca ta zakończyła się jednak w 1779, w chwili śmierci Karima Chana i po morderstwie Abu'l Fath Chana, którego zabił Ali Mardan Chan. W wyniku wewnętrznych waśni monarchowie w roku śmierci Karim Chana zmieniali się czterokrotnie[2].

Wewnętrzny zamęt przerwał w 1789 Lotf Ali Chan, jednak wdał się on w walki z Kadżarami. W 1794 Loft Ali został pojmany i brutalnie zamordowany w twierdzy w Bam. Wraz z jego śmiercią dynastia upadła. Nowym monarchą został Agha Mohammad Chan z dynastii Kadżarów, która Iranem rządziła do 1925[2].

Władcy

[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Zandów

[edytuj | edytuj kod]

Bodaq Khan Zand
Agha BeygomInaq Khan Zand
Allah Morad KhanAgha BeygomKarim Chan Zand
1750–1779
Sadik Chan
1779–1781
Koda Morad KhanAli Murad Chan
1782–1785
Abu'l Fath Chan
1779
Mohammad Ali Chan
1779
Dżafar Chan Zand
1785–1789
Sejd Morad Chan
1789
Lotf Ali Chan
1789–1794

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. the bulk of the evidence points to their being one of the northern Lur or Lak tribes, who may originally have been immigrants of Kurdish origin., Peter Avery, William Bayne Fisher, Gavin Hambly, Charles Melville (ed.), The Cambridge History of Iran: From Nadir Shah to the Islamic Republic, Cambridge University Press, 1991, ISBN 978-0-521-20095-0, p. 64
  2. a b c Zand Dynasty. www.iranchamber.com. [dostęp 2010-08-13]. (ang.).