| Poznań | |
|---|---|
👁 Poznań bayrağı Bayrak 👁 Poznań arması Arma | |
| Ülke | 👁 Image Polonya |
| Voyvodalık | Büyük Polonya |
| Powiat | Poznań ilçesi |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 261.85 km² |
| Nüfus (31 Aralık 2020) | |
| • Toplam | 532.048 |
| • Yoğunluk | 2.040/km² |
| Zaman dilimi | UTC+01.00 (OAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+02.00 (OAYS) |
Poznań (Almanca: Posen), Polonya'nın batısında, Büyük Polonya bölgesinde, Warta Nehri üzerinde yer alan bir şehirdir. Şehir, önemli bir kültür ve ticaret merkezi olup, Polonya'nın en kalabalık bölgelerinden biridir ve Aziz John Panayırı (Jarmark Świętojański), geleneksel Aziz Martin kruvasanları ve yerel bir lehçe gibi birçok bölgesel geleneğe sahiptir. En önemli tarihi yerleri arasında Rönesans Eski Şehri, Belediye Binası ve Poznań Katedrali bulunmaktadır.
Poznań, Polonya'nın beşinci büyük şehridir. 2023 yılı itibarıyla şehrin nüfusu 540.146 iken, Poznań İlçesi ve diğer birkaç yerleşim yerini kapsayan Poznań metropol alanı (Metropolia Poznań) 1.029 milyondan fazla insan tarafından iskan edilmektedir. Orta Çağ Polonya'sının dört tarihi başkentinden biri ve Büyük Polonya bölgesinin eski başkentidir; şu anda Büyük Polonya Voyvodalığı olarak adlandırılan eyaletin idari başkentidir.
Poznań, ticaret, spor, eğitim, teknoloji ve turizm merkezidir. Yaklaşık 130.000 öğrencisi ve Polonya'nın üçüncü büyük üniversitesi olan Adam Mickiewicz Üniversitesi ile önemli bir akademik merkezdir. Şehir, Polonya'nın en eski piskoposluğunun merkezi olup, şu anda ülkenin en kalabalık Katolik başpiskoposluklarından biridir. Şehir ayrıca, Polonya'nın en büyük ve Avrupa'nın en büyüklerinden biri olan Poznań Uluslararası Fuarı'na ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin diğer ünlü simge yapıları arasında Ulusal Müze, Büyük Tiyatro, Fara Kilisesi ve İmparatorluk Kalesi bulunmaktadır.
Poznań, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından Gamma-küresel şehir olarak sınıflandırılmıştır. Birçok sıralamaya göre, Polonya'nın en iş dostu şehirlerinden biridir. Ayrıca güvenlik ve sağlık hizmetleri kalitesi açısından da yüksek sıralarda yer almaktadır. Poznań şehri, "Superbrands" tarafından çok yüksek kaliteli şehir markası ödülüne birçok kez layık görülmüştür. 2012 yılında Poznań'daki "Stary Browar" Sanat ve İş Merkezi, National Geographic Traveler tarafından düzenlenen bir yarışmayı kazanarak yedi "Yeni Polonya Harikası"ndan biri olarak birincilik ödülüne layık görüldü. Şehirde genel merkezi bulunan şirketler arasında enerji sağlayıcısı Enea, e-ticaret şirketi Allegro ve market zinciri Żabka yer almaktadır.
Poznań'ın resmi koruyucu azizleri, katedralin koruyucu azizleri olan Tarsuslu Aziz Petrus ve Pavlus'tur. Ana cadde Święty Marcin'in koruyucu azizi olan Tourslu Martin de şehrin koruyucu azizlerinden biri olarak kabul edilir.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1600: yaklaşık 20.000 kişi
- 1732: 4000 kişi
- 1793: 15.000 kişi
- 1918: 156.091 kişi (resmi rakam)
- 1939: 274.155 kişi
- 1946: 268.000 kişi
- 2000: 572.900 kişi
- Mayıs 2002: 578.900 kişi
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Şehrin alanı 261.3 km² (100.9 sq mi) (2002)
- Coğrafik konumu:
- 52°17'34N - 52°30'27N
- 16°44'08E - 17°04'28E
- En yüksek noktası: Morasko Dağı 157 m (515 ft) asl
- En düşük noktası: Warta river valley: 60 m (197 ft) asl
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]| 👁 Image Poznań iklimi 👁 Image | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 13,5 | 18,1 | 24,0 | 30,5 | 31,8 | 38,0 | 38,7 | 38,2 | 34,6 | 27,9 | 19,9 | 15,0 | 38,7 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 2,1 | 3,7 | 8,1 | 15,0 | 19,8 | 23,1 | 25,2 | 24,9 | 19,5 | 13,3 | 7,1 | 3,2 | 13,8 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | −0,4 | 0,7 | 4,1 | 9,5 | 14,1 | 17,5 | 19,6 | 19,3 | 14,6 | 9,4 | 4,5 | 0,9 | 9,5 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −2,9 | −2,4 | 0,0 | 4,0 | 8,4 | 11,9 | 14,1 | 13,7 | 9,6 | 5,4 | 1,8 | −1,4 | 5,2 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −28,5 | −28 | −21,4 | −8,6 | −3,9 | 0,5 | 3,8 | 3,2 | −1,7 | −8,3 | −15,2 | −24,9 | −28,5 |
| Ortalama yağış (mm) | 38 | 31 | 40 | 29 | 54 | 58 | 84 | 56 | 41 | 35 | 34 | 40 | 540 |
| Kaynak: [1] | |||||||||||||
Ekonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Poznań Orta Çağ'dan beri önemli bir ticaret merkezidir. 19. yüzyılın başından itibaren ağır sanayi büyümeye başladı ve önemli birkaç fabrika bu zaman kuruldu, bunların içinde çelik fabrikası ve Hipolit Cegielski'nin demiryolu fabrikası da bulunmaktadır.
Bugünlerde Poznań Almanya ile ticarette önemli şehirlerden biridir. Birçok Batı Avrupa firmaları Polonya pazarına girişte Poznan ile giriş yaparlar.
Kültür
[değiştir | kaynağı değiştir]Her yıl yapılan Malta Tiyatro festivali şehrin en önemli kültürel etkinliğidir. Ayrıca Henryk Wieniawski Keman yarışması (5 yılda bir) ve Klasik Müzik Festivali (yıllık) düzenlenmektedir.
Kardeş şehirleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Poznańın kardeş şehirleri:[1]
- 👁 Hollanda
Assen, Hollanda;1992. - 👁 Romanya
Braşov, Romanya;2003. - 👁 Çekya
Brünn, Çekya;1966. - 👁 Almanya
Hannover, Almanya; 1979. - 👁 Finlandiya
Jyväskylä, Finlandiya;1979. - 👁 Ukrayna
Harkiv, Ukrayna; 1998. - 👁 Filistin
Nablus, Filistin; 1997. - 👁 İngiltere
Nottinghamshire, İngiltere; 1994. - 👁 İspanya
Pozuelo de Alarcón, İspanya;1992. - 👁 Fransa
Rennes, Fransa;1998. - 👁 Çin
Shenzhen, Çin;1993. - 👁 Amerika Birleşik Devletleri
Toledo, Amerika Birleşik Devletleri; since 1991. - 👁 Macaristan
Győr, Macaristan;2008.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Wprowadzenie :: Miejski Informator Multimedialny". 5 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2008.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Poznań Multimedia City Guide - Resmi Belediye Sitesi 29 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Poznań hakkında bilgiler 17 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| 👁 Taslak simgesi | Polonya'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- Otomatik boyutlandırılan çoklu resim kullanılan sayfalar
- Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
- BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- MusicBrainz area tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
- WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
- Tüm taslak maddeler
