Sir seremonïol yng Ngogledd-orllewin Lloegr yw Cumbria. Ei chanolfan weinyddol yw Caerliwelydd. Mae'r sir yn cynnwys Ardal y Llynnoedd gyda'r mynyddoedd uchaf yn Lloegr.

Yr un tarddiad sydd i'r enw "Cumbria" â'r gair "Cymru"; yn wir, yn yr ardal hon y siaradwyd Hen Gymraeg ddiwethaf yng ngwledydd Prydain ar wahân i Gymru a Chernyw^[1] ac efallai Ystrad Clud yn yr Alban. Gair arall am yr iaith ar yr adeg hon yw Cymbrieg, sy'n air academaidd mewn gwirionedd. Mae'r cofnod cynharaf sydd ar glawr o'r gair Hen Saesneg Cumberland yn dyddio o 945; ei ystyr yw "Tir y Cymry".

Roedd Rheged, un o deyrnasoedd Brythonig yr Hen Ogledd yn cynnwys y cyfan o'r ardal a adnabyddir heddiw fel Cumbria. Ymhlith y brenhinoedd Brythonig yr oedd Urien Rheged (canodd Taliesin iddo), Owain, Dyfnwal ab Owain, a Mael Coluim^{[angen ffynhonnell]}. Yn y 7g, daeth o dan deyrnas Northumbria a'i arweinydd Ecgfrith.

Rhennir y sir yn ddau awdurdod unedol:

1. Cumberland
2. Westmorland a Furness

Daeth y ddau awdurdod i fodolaeth ar 1 Ebrill 2023 pan gyfunwyd chwe ardal an-fetropolitan:

• Crëwyd Cumberland trwy cyfuno Bwrdeistref Allerdale, Bwrdeistref Copeland a Dinas Caerliwelydd.
• Crëwyd Westmorland a Furness trwy cyfuno Ardal De Lakeland, Ardal Eden, Bwrdeistref Barrow-in-Furness.

Rhennir y sir yn chwe etholaeth seneddol yn San Steffan:

• Barrow a Furness
• Caerliwelydd
• Copeland
• Penrith a'r Goror
• Westmorland a Lonsdale
• Workington