VOOZH about

URL: https://eu.wikipedia.org/wiki/Jatsu

⇱ Jatsu - Wikipedia, entziklopedia askea.

Edukira joan
Artikulu hau Lapurdiko udalerriari buruzkoa da;beste esanahietarako, ikus «Jatsu (argipena)».
Jatsu
👁 Image
Lapurdi, Euskal Herria
👁 Image
Jatsuko pilotalekua.

👁 Image

Armarria

Kokapena
Herrialdea👁 Image
Euskal Herria
Lurraldea👁 Image
Lapurdi
Administrazioa
Estatua👁 Image
Frantzia
Eskualdea👁 Image
Akitania Berria
Departamendua👁 Image
Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaBaigura eta Mondarrain
Izen ofiziala👁 Image
Jatxou
AuzapezaMarc LabeguerieAlain Castaing (2008-2014)
Postakodea64480
INSEEkodea64282
Herritarrajatsuar[1]
Geografia
Koordenatuak43°23′19″N 1°25′49″W / 43.3886°N 1.4303°W / 43.3886; -1.4303
👁 Map
Azalera13,95 km²
Garaiera7-175 metro
Distantzia15 km (Baionatik)
Demografia
Biztanleria1.161(2018:👁 Image
 9)
👁 alt_left
573(%45,2)(%45,9)581👁 alt_right
Dentsitatea80 biztanle/km²
Zahartzea[2]%21,14
Ugalkortasuna[2]‰42,24
Ekonomia
Jarduera[2]%77,8 (2011)
Desberdintasuna[2]%1,21 (2011)
Langabezia[2]%4,15 (2013)
Euskara
Euskaldunak%18,1 (2010)
Erabilera%1,95 (2011)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.annuaire-mairie.fr/mairie-jatxou.html

Jatsu Lapurdiko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua. Nafarroa Beherean dagoen izen bereko herritik desberdindu behar denean, Jatsu Lapurdi izena erabiltzen da euskara batuan.[3]

Frantsesez forma desberdinak sortu badituzte ere[4], jats edo isats zuhaixkak eman die Jatsu izeneko bi herriei adituen arabera. "Itsasu" ere lotzen dute etimologia berberarekin eta Jeztaze herri zuberotar-biarnesaren izena ere zuhaixka beretik dator baina kasu honetan okzitanierazko formatik (Gestars) euskaraz erabiltzen dena geroago sortuz[5].

Udalerria 7 eta 176 metroko garaieren artean dago; baxuena Errobiko ertzetan kokatzen da eta altuena ipar-ekialdeko basoetako muinoetan, Lurmintoa etxetaldetik hurbil Faldarakon basoan, RD 22 errepidearen alboan. Herri barneak berak 64 m ditu.

Muino horiek banatzen dituzte Errobi eta Ardanabiaren arroak eta horregatik azken honen ertzetan, udalerriko ipar-ekialdean garaierak berriro jaisten dira: 28 m Jatsu-Mugerre-Hazparneren arteko bilgunean.

Aturriko bi ibaiadarren arroetan daude udalerri honetako lurrak.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Karrikakiztalia
  • Kapera
  • Hormintoa
  • Larrea
  • Inbidia
  • Basoa
  • Oihana

Herriaren lehen aipamenak 1253 eta 1264koak dira, Baionako kartularioan. XVII. mendea arte Uztaritzeko auzoa izan zen[9].

Frantziako Iraultzaren garaietan parrokiako buru Haltsuko Martin Mundutegi zebilen; konstituzioari zin egiteari uko egin eta erbesteratu behar izan zuen; iraultzazaleek zenbait objektu lapurtu zituzten elizatik.

Jatxu herri txikia zen XIX. mendean, 400 biztanle ingurukoa. Beheranzko joera izan zuen biztanleak XX. mendearen erdialdera arte, baina BAB eta Lapurdiko kostaldean dagoen presio demografikoak bultzatuta, 1980ko hamarkadatik biztanleen hazkundea handia izan zen eta XXI. mendeko lehen hamarkadan 1.000 biztanleen maila gainditu zen.

Jatsuko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE
👁 Image
Jatsuko herriko etxea.
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Alain Castaing1995-2001
Alain Castaing2001-2008
Alain Castaing2008-2014

Herri elkargoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri batzuen artean sortutako zenbait elkargoren kidea da, adibidez:

Errepide hauek dira udalerria zeharkatzen duten inportanteenak:

Jatsuko geltokia: herriak bere izena ematen dio Baiona-Donibane Garaziko trenbideko geltoki bati baina metro gutxirengatik Uztaritzen dago, ez Jatsun.

Jatsuko Sabina Hontebeyrie[17] (Ahotsak[18] proiekturako)

Jatsun[19] Uztaritze inguruko hizkera[20] mintzatzen da, nafar-lapurtarraren aldaera.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jatsuar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Jatsu EODAn.
  2. 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  3. ↑ Euskaltzaindiaren izendegia.
  4. ↑ Jatxou eta Jaxu hurrenez hurren.
  5. ↑ Jean-Baptiste Orpustan, Nouvelle toponymie basque, Presses universitaires de Bordeaux, Talença, 2006. ISBN 2-86781-396-4.
  6. ↑ IGNko mapetan ruisseau de Caudia.
  7. ↑ Ez konfunditu oso hurbil dagoen Ur Handiarekin, Ardanabiaren beste ibaiadar batekin.
  8. ↑ Aipua Piarres Larzabalen hitzetan.
  9. ↑ Jean-Baptiste Orpustan, Nouvelle toponymie basque, Presses universitaires de Bordeaux, Talença, 2006. ISBN 2-86781-396-4
  10. ↑ Herri-baso honetako zatirik handiena Jatsun dago. Ikus La Forêt au Pays Basque français[Betiko hautsitako esteka] lana, Louis Dassancerena.
  11. ↑ Frantsesez Route (impériale) des Cimes.
  12. ↑ Aipamena eskolako webgunean.
  13. ↑ Eskolako webgunea.
  14. ↑ Euskal Dantzarien Biltzarraren webgunea.
  15. ↑ Uztaritzeko Mediatekako bloga.[Betiko hautsitako esteka].
  16. ↑ Taldearen webgunea.
  17. ↑ «Hontebeyrie Larzabal, Sabina - Ahotsak.eus»ahotsak.eus(kontsulta data: 2019-01-03).
  18. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea»ahotsak.eus(kontsulta data: 2019-01-03).
  19. ↑ «Jatsu - Ahotsak.eus»ahotsak.eus(kontsulta data: 2018-11-15).
  20. ↑ «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus»ahotsak.eus(kontsulta data: 2018-11-15).
  21. ↑ Frantsesez Saint-Sauveur. Euskarazko izenerako ikus webgune hau.
  22. ↑ Kapera Kultura Ministerioaren katalogoan.
  23. ↑ Datua Jatsuri buruzko informazioetan.
  24. ↑ Errobiko Salbatore parrokiako webgunea.
  25. ↑ Frantsesez Saint-Sébastien; euskarazko forma arautu gabe dago.
  26. ↑ Eliza Kultura Ministerioaren webgunean.
  27. ↑ Bere webgunea.
  • IGNko 1:25.000 eskalako 1345 OT (Cambo-les-Bains Hasparren) eta 1344 OT (Bayonne. Anglet. Biarritz) mapak.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi
Kategoria:
Ezkutuko kategoriak: