CD-i (Compact Disc Interactive) – interaktywny, multimedialny odtwarzacz CD, produkowany przez Royal Phillips Electronics N.V.

Pierwszy odtwarzacz CD-i Philipsa został wydany w roku 1991^[3], a jego cena wynosiła wtedy około 700 dolarów. Urządzenie odtwarzało dyski CD-i, CD-Audio, CD+G, karaoke CD oraz Video CD. Do odtwarzania VCD niezbędne było dokupienie specjalnej karty wideo, aby zapewnić odtwarzaczowi kodeki MPEG-1. Odtwarzacz był produkowany w kilkunastu różnych wersjach, lecz wszystkie one były ze sobą kompatybilne.

Przedsiębiorstwa Philips i Sony podłożyły fundamenty pod powstanie nowego formatu zwanego płytami CD. Jednak Philips chciał stworzyć urządzenie interaktywne, które łączyłoby opcje muzyki, filmu, edukacji, mediów cyfrowych, tekstu i rozrywki w jednym. Tak w połowie lat 80. powstał pomysł stworzenia formatu CD-i czyli Compact Disc Interactive. Powstał sojusz Philips, Sony i Panasonic w celu stworzenia nowego medium, które zrewolucjonizuje branżę.^[4][5]

Odtwarzać Philips CD-i miał premierę w Stanach Zjednoczonych w 1991 roku oraz Europie Zachodniej i Japonii w 1992 roku. Urządzenie zostało średnio przyjęte zarówno przez prasę, jak i klientów. Bardzo duży wpływ na sprzedaż miała decyzja zarządu o nie wspominaniu o grach wideo w momencie tworzenia reklam. W czasie wydania konsoli, na rynku znajdowały się przystawki do konsoli PC Engine CD i Sega CD, urządzenie multimedialne Amiga CDTV oraz plany Nintendo i Sony o wspólnym stworzeniu SNES CD. Philips sądził, że to Amiga wygra ze swoim podejściem multimedialnym, jednak szybko się okazało że sprzęt ten był kompletną porażką na rynku. W takim układzie rozpoczęto uwzględniać gry jako jedna ze składowych systemu.^[5]

Katalog, który oferował Philips był bardzo zróżnicowany, co było bardzo eksponowane przez właścicieli spółki. Na formacie CD-i znalazły się dyski z encyklopediami, zdjęciami, muzyką czy karaoke. W 1992 roku podpisano umowę z wytwórniami filmowymi na wydawanie ich dzieł w formacie CD-i. W kwestii gier, konsola mogła się pochwalić nie tylko typowymi tytułami ale też wieloma edukacyjnymi, logicznymi a także takimi, które wykorzystują technologię Full motion video czy rysowane animacje. Ważnym nabytkiem były marki Nintendo, którą udało się uzyskać po nieudanym projekcie SNES CD. Obejmowało to 3 gry z serii Zelda oraz 2 z serii Mario (z czego jedna nie została wydana). W dystrybucji pojawił się szereg specjalnych urządzeń pozwalających na m.in odtwarzanie filmów czy połączenie z internetem.^{[1][6][7][4][5]}

Pomimo tych zabiegów odtwarzacz miał wiele problemów. Głównym z nich była bardzo wysoka cena urządzenia względem konkurencji. Już w momencie premiery, niektóre ze specyfikacji CD-i były przestarzałe np. szybkość przepływu danych z płyty czy rozbijanie filmów na parę dysków ze względu na ich niewielką pojemność. Gdy na rynku zaczęły się pojawiać nowe i tańsze urządzenia pokroju Sega Saturn, Sony PlayStation czy Nintendo 64 dysponujące grafiką 3D, zainteresowanie CD-i zaczęło spadać.^[7][4][5]

W 1996 roku Philips wycofał się z dalszej produkcji programów użytkowych dla CD-i, a w latach 1998-1999 zakończono produkcję oraz wydano ostanie gry dla systemu. Sprzedano od 1 do 2 milionów urządzeń z czego 570 000 w Stanach Zjednoczonych oraz 800 000 w Europie. Dzisiaj jest uznawana jako jedna z najgorszych porażek wśród konsol.^[8][5][1]

W Polsce system ten został zaprezentowany na Targach Konsumpcyjnych Jesień-92 w Poznaniu przez oficjalnego dystrybutora, przedsiębiorstwo PHP Brabork, jednak nie został wtedy udostępniony na rynku^[9]. W lipcu 1995 roku Philips N.V oraz PHP Brabork utworzyli spółkę Philips Consumer Elektronics Industries Poland Ltd. w Kwidzynie, celem produkowania wszystkich wyrobów tego holenderskiego producenta i ich sprzedaży do Europy Zachodniej (w tym CD-i). Urządzenie to było wtedy dostępne w polskich sklepach w liczbie kilkuset egzemplarzy, jednak głównie do celów szkoleniowych i prezentacyjnych. Brabork podkreślał brak większego zainteresowania Philips Polska w sprzedaż na terenie kraju, spowodowany niewielką liczbą programów oraz brakiem lokalizacji na język polski^[10][11]. Najpopularniejszym oprogramowaniem CD-i w Polsce były filmy erotyczne^[2]. Prócz odtwarzaczy, płyty w tym formacie można było odtwarzać po zakupieniu legalnie dostępnych rozszerzeń dla PC i Amigi^[12][13]

Większość modeli została wyprodukowana przez Philips lub Sony, jednak również inni producenci wytwarzali swoje wersje. Można je podzielić na: odtwarzacze, przenośne odtwarzacze, profesjonalne odtwarzacze multimediów, mieszane. Istnieje kilka serii, z różnymi nazwami kodowymi:

• seria 100
• seria 200
• seria 300
• seria 400
• seria 500
• seria 600
• seria 700

Procesor główny

• 16-bitowy chip 68070 CISC (jądro 68000)
• częstotliwość zegara – 15,5 MHz

Grafika

• procesor graficzny: MCD 212
• rozdzielczości: od 384×280 do 768×560
• kolory: 16,7 milionów

System operacyjny

• CD-RTOS (oparty na OS-9 Microware'u)

Inne

• 1,5 MB głównej pamięci RAM
• czytnik CD-ROM
• masa: z dodatkiem DV – 1,46 kg, bez dodatku DV – 1,21 kg
• ADPCM ośmiokanałowy dźwięk

akcesoria CD-i

• mysz CD-i
• trackball CD-i
• rozdzielacz portów I/O
• kontroler touchpad
• pad
• pilot wykorzystujący podczerwień

Na konsolę wydano ponad 200 gier. Wśród najlepiej ocenianych wymienia się m.in Burn Cycle, The 7th Guest, NFL Hall of Fame, Space Ace, Caesar's World of Boxing, seria Dragon's Lair, Axis & Allies, Secret Mission, Mutant Rampage: Bodyslam, Pac-Panic.^[15][16]

• Strona oficjalna Phillips CD-i.com (ang.)
• Interactive Dreams (ang.)