| wieś | |||
| 👁 Ilustracja Ruina zamku | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Powiat | |||
| Gmina | |||
| Sołectwo |
Kormanice/Fredropol[2] | ||
| Liczba ludności (2024) |
180[3] | ||
| Strefa numeracyjna |
16 | ||
| Kod pocztowy |
37-734[4] | ||
| Tablice rejestracyjne |
RPR | ||
| SIMC |
0602259[5] | ||
Położenie na mapie gminy Fredropol | |||
Położenie na mapie Polski | |||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |||
Położenie na mapie powiatu przemyskiego | |||
| 👁 Ziemia 49°41′43″N 22°44′45″E/49,695278 22,745833[1] | |||
| |||
| |||
.jpg){kind=link}
Fredropol – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol; siedziba gminy Fredropol[5][6].
Fredropol wraz ze wsią Kormanice tworzą sołectwo Kormanice/Fredropol.
Fredropol uzyskał lokację miejską około 1720 roku, zdegradowany przed 1880 rokiem[7].
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Fredropol, po reformie gminy Fredropol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
Spis treści
Historia
edytujNa miejscu zamek, wybudowany w XVI wieku przez rodzinę Fredrów: Jana i Andrzeja, w XXI wieku pozostaje w ruinie. Zamek był zniszczony podczas potopu szwedzkiego w latach 1656–1657, a następnie przez Tatarów w roku 1672. Kolejnymi właścicielami wsi byli: Stanisław Rupniewski, Podolscy oraz Skarbek-Michałowscy. Na początku XIX wieku majątek znalazł się w rękach rodu Duninów Borkowskich (przez małżeństwo Rozalii Izabeli Skarbek-Michałowskiej z mineralogiem hr. Stanisławem Janem Borkowskim[8]), którzy wybudowali tu pałac. Zamek oraz pałac popadły w ruinę podczas działań wojennych I wojny światowej[9].
W latach 1944–1947 w okolicach toczyły się walki z UPA. Ku czci poległych 9 funkcjonariuszy MO i ORMO 7 października 1979 roku odsłonięto obelisk[10].
Zabytki
edytujZabytkami we wsi są:
- ruiny zamku z przełomu drugiej połowy XVI/XVII w. wybudowanego przez rodzinę Fredrów, czteroskrzydłowego z bastejami na rogach, otoczonego ziemnymi fortyfikacjami z fosą; obecnie zachowała się część skrzydła zachodniego z dużą basteją o promieniu 5 m; pozostałe skrzydła tworzył mur obwodowy; wpisane do rejestru zabytków nieruchomych, (nr rej.: A-135 z 12.02.1986)[11].
Demografia
edytujLiczba ludności:
- 1785 – 210 rzymskich katolików, 10 Żydów
- 1840 – 192 grekokatolików
- 1859 – 175 grekokatolików
- 1879 – 237 grekokatolików
- 1899 – 286 grekokatolików
- 1900 – 297 grekokatolików, 15 rzymskich katolików, 23 żydów[12]
- 1926 – 280 grekokatolików
- 1938 – 280 grekokatolików
Przypisy
edytuj- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 30613.
- ↑ Strona gminy, sołectwa. [dostęp 2018-04-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-09)].
- ↑ Raport o stanie gminy Fredropol w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 5-6
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 248 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 30–31.
- ↑ Kazimierz Maślankiewicz i Stefan Wierczyński: Borkowski Stanisław Jan Nepomucen Kajetan Dunin, herbu Łabędź (1782–1850). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. II. Kraków, 1936, s. 337–338.
- ↑ Zamki Polskie - Fredropol. [dostęp 2012-04-18].
- ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945", Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 592
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025, s. 85 [dostęp 2015-10-06].
- ↑ Skorowidz gminny Galicyi : opracowany na podstawie wyników spisu ludności z dn. 31.12.1900, polona, 1907 [dostęp 2025-04-02] (pol.).
Linki zewnętrzne
edytuj- Fredropol, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 407.
- Fredropol, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 479.
- Siedziba gminy:
| Wsie | |
|---|---|
| Części wsi | |
| Zniesione wsie |
- Siedziba powiatu – Przemyśl
| Przynależność wojewódzka |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Miasta / Prawa miejskie (1920–34 →) | |||||
| Miasteczka (1920–34) | |||||
| Gminy miejskie (1920–39 i 1945–75) |
| ||||
| Gminy wiejskie zbiorowe (1934–39, 1944–54 i 1973–75) |
| ||||
| Gromady (1954–72) |
| ||||
| Gminy (1941–44) |
|
- ↑ a b c d e f g obszar częściowo przecięty granicą GG–ZSRR 1939–41
- ↑ a b c d e f g strzałki wsteczne dotyczą stanu z 1 września 1939
- ↑ a b obszar gminy w granicach z 1939, zniesionej podczas wojny, częściowo przecięty granicą PRL–ZSRR 1944
- ↑ a b c d obszar częściowo przecięty granicą PRL–ZSRR 1944
- ↑ kursywą opisano gminy utworzone przez władze hitlerowskie
Miasta i miasteczka zdegradowane reformą gminną z 1933–1934
Legenda: (1) w nawiasach podano okres praw miejskich / praw miasteczka / praw osiedla; (2) wytłuszczono miasta/osiedla trwale restytuowane; (3) tekstem prostym opisano miasta nierestytuowane, miasta restytuowane przejściowo (ponownie zdegradowane) oraz miasta niesamodzielne, włączone do innych miast; (4) OTP – osiedle typu miejskiego; (5) zastosowane nazewnictwo oddaje formy obecne, mogące się różnić od nazw/pisowni historycznych.
| Gminy miejskie |
|
|---|---|
| Gminy wiejskie z prawami miejskimi |
|
| Gminy wiejskie z prawami miasteczka |
|
Źródła: Dz. U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294, Dz. U. z 1934 r. Nr 48, poz. 422, Dz. U. z 1934 r. Nr 48, poz. 420, Dymitrow M., 2015, Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej, [in] Krzysztofik R., Dymitrow M. (Eds), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, University of Gothenburg, Gothenburg, s. 61–63 / 65–115.