Kalaallit Nunaata buot máttimus gávpogis, Nanotarlikas lea dál álgimen buot hoahpumus turismasesoŋŋa. Gávpoga hámmanii bohtet juohke vahkus stuorra dámppat ja mátkkálaččat fitnet návddašeamen Kalaallit Nunaat erenomáš luonddus.
Kalaallit Nunaatas bođii fápmui ođđa láhka, mii buorida kalaallit nunaatlaččaid ja báikkálaš fitnodagaid vejolašvuođaid turismasuorggis.
Okta ovdamearka lea nu gohčoduvvon ”johtolatčuovgamálle.” Dainna čájehit turisttaide gos sii sáhttet johtit Kalaallit Nunaatas: ruoná čuovgga guovlluin sii sáhttet jođašit friija ja oránša ivdni fas čájeha gos galgá leat várrugas. Rukses čuovga fas muitala, ahte guvlui ii oaččo mannat.
32-jahkásaš Erneeraq Benjaminsen lea golbma jagi doaibman ofelažžan turisttaide iežas smávva fitnodagas. Guossit leat leamašan, muhto fuolla stuorru dan mielde go turisttatge lassánit.
– Sávan, ahte Kalaallit Nunaata máttageahčai ii šatta mássáturisma. Dál mis lea buorre gulahallan das, ahte mo turisttat sáhttet johtit min luonddus, eaige sii billistivčče birrasa. Dál sáhttet buoret ovttasbargat báikkálaččaiguin, guolásteaddjiiguin ja bivdiiguin, muitala Benjaminsen.
Benjaminsen lea duđavaš, go Kalalliit Nunaatas bidjet návccaid turismaealáhusa nannemii lágain.
– Dat ii leat dušše turisttaide, muhto maiddái min báikegotti olbmuid várás. Sii bállejit ráfis bivdit ja guolástit, eaige turismmain bilit min birrasa, dadjá Benjaminsen.
Gielddat ja gávpogat mearridit ieža váldetgo johtolatčuovggaid atnui
Ođđa lága rievdadusaid leat gulul váldimin atnui eaige ráddjejuvvon guovllut vel oidno báikkálaš dásis. Gielddat ja gávpogat ožžot ieža mearridit, mo sii váldet ovdamearkka dihte johtolatčuovggaid atnui.
Dánmárkku Aalborg universitehta dutki Carina Ren muitala, ahte Kalaallit Nunaata ráđđehus lea láhkaođastusain ráhkkaneamen dasa, ahte riikka turismaealáhus stuorru ain.
– Ulbmilin lea, ahte boahttevaš logi jagi áigge turismasuorggis bargi olbmuid meari duppalastet. Muđui riika eallá guolásteamis. Ráđđehus háliida ruhtadili čoggot máŋgga suorggis, muitala Carina Ren.
Ovdal ođđa lága Kalallit Nunaatas johte olu stuorra eurohpálaš turismafitnodagat. Benjaminsena mielde moatti sesoŋŋa maŋŋá fuomášedje, ahte sin maŋis ii báhcán guovlluide olus makkárge dienas.
Ođđa lága mielde Kalaallit Nunaatas doaibmi turismafitnodagain galget leat báikkálaččat stuorra eanetlogus, goalmmádas oažžu leat olgoriikkain.
– Dán lága mielde báikkálaččain leat eanet vejolašvuođat go goassige ovdal. Boahtteáiggis dat lea buorrin riikii ja servošii, jáhkká Benjaminsen.
Ohcejogas seamma ulbmil, eará vugiin
Ohcejoga gielddas leat seammasullasaš dilis, go Kalaallit Nunaatas: turisttat livčče boahtimen, muhto luondu ii gierdda menddo olu turisttaid.
Gieldda eallinfápmohoavda Tanja Lepistö jurddaša, ahte Ohcejogas geavahuvvon jorba beavddi deaivvadeamit sulastahttet kalaallitnunaatlaččaid johtolatčuovgamálle. Deaivvademiin leat gieldda lassin Meahciráđđehus, bálgosat ja guolástangottit, ja sii sohpet ovttas, gosa ovdamearkka dihte johtinbálgáid huksejit.
Bálgat, dahje máđijat sáhttet leat nu sihkkelastima, čuoigama, mohtorgielkkáid dahje vánddardeami várás.
Gielddas leat seammá ulbmilat, go Kalaallit Nunaatas.
– Mii háliidat ovddidit turismma min iežamet ekonomalaš beroštumi vuođul ja seammás stivret turismma ovddideami nu, ahte luonddu ja olbmuid eai hehtteše nu olu, muitala Lepistö.
Ságastallamiin eai álo leat ovttaoaivilis, eaige buot máđidjaevttohusaid dohkket.
– Deháleamos lea, ahte mii oažžut heivvolaš meari máđijaid, muhto eat goittotge seammás gáržžidivčče midjiide dehálaš ealáhusa, namalassii boazodoalu.