Dálvvi dálkkádatrievdan váikkuha dasa, mo davviguovlluid beahcevuovddit luitet čitnadioksiidda, muhto váikkuhusat leat gitta bohccuid guohtumis. Dát čielgá Oulu universitehta ođđa dutkamušas.

Dutkamuš addá vuosttas geardde dieđu bohccuid guohtuma váikkuhusain maid dálveáigásaš dálkkádatrievdama váikkuhusaide.

Oulu universitehta dutkit leat mihtidan muohtagassodaga ja bohccuid guohtuma váikkuhusaid eatnangearddi čitnajohtui Davvi-Suoma beahcevuvddiin jagiin 2019–2023.

Dutkanguovllut leat Oulanka ja Geavu dutkanstašuvnnain, gosa leat ordnen sierra dutkanareála, gos bohccot guhtot, ja nuppi fas áidon, gosa bohccot eai leat beassan guohtut.

– Goappáge báikkis lea estojuvvon bohccuid guohtun guhkit áigái, Oulankas 25 jahkái ja Geavus fas 55 jahkái, muitala nákkosgirjedutki Noora Kantola.

Čitnadioksiidaluoitimat leat sivalačča dálkkádaga liegganeapmái.

Vuorddekeahtes bohtosat maid dutkiide

Bohtosat čájehit, ahte bohccuin soaitá leat mearkkašahtti rolla davviguovlluid luonddu máŋggabealátvuođa doalaheamis.

Oanehis guođokeahtes áiggis čitnadioksiida luoitimat lassánedje. Guhkit áigge čuovvun fas čájeha, ahte doppe, gos bohccot eai guhton máŋggalot jahkái sámmálat ja jeahkálat čatnagohte čina luoitima sajis.

Dutkamuša bohtosat leat heahkastuhttán muhtin muddui maid dutkiid iežaset. Mearkkašahtti lea dat, ahte dakkár guovlluin gos bohccot guhtot ollesáigge, muohtagearddi assodagas ii lean váikkuhus čitnadioksiidda mearrái.

– Livččiimet vuordán, ahte muohtagearddi assodagas livčče lean eambo váikkuhis, go daid leat dutkan ovdalge ja áicán váikkuhusaid, muitala Kantola.

Dutki ii goittot váldde moge beali dasa, leago guohtun buorrin vai ii.

– Dat lea gitta das, ahte guđe guovllus dan ášši geahččá. Luonduhan doaibmá vehá earáláhkai eará guovlluin, dadjá Kantola.

Dutkamuš lea almmustahtton suoidnemánus Science of the Total Environment -dieđabláđis.