Sámi dálkkádatráđđi lea čohkken dálkkádatrievdama mearkkaid sis, geat diibmá johtán meahcis miehtá Sámi. Daid mearkkaid sii geavahit mihttárin.
Sii gávnnahedje sullii 20 mearkka, maid čuvvot dárkilabbot nugo temperatuvrra, biekkat, roassoarvvit, ruostibuollašat ja njáhcu. Dasa lassin čuvvon dálvebuollašiid oppalaččat.
Sámi dálkkádatráđi áššedovdejoavku čoahkkanii Anáris duorastaga guldalit olbmuid áiccuid. Dilálašvuhtii ledje bovden ealáhusaid ovddasteddjiid, geat muitaledje áiccuidasaset birra.
Fuollan loktii jođánit nuppástuvvi dálkkit, mat váikkuhit njuolga ealáhusaide Sámis, muitala Sámi dálkkádatráđi ságadoalli Juvvá Lemet, Klemetti Näkkäläjärvi.
Su mielas leat dehálaš gullat sápmelaččaid, geat johtet jeavddálaččat luonddus.
– Dat leat ordnejuvvon danin, vai mii gullat olbmuid oainnuid, ja muitalat makkár áššiiguin Sámi dálkkádatráđđi galgá bargat, ja maid galgá váldit vuhtii. Dieđusge dan mii háliidit, ahte olbmot dahket midjiide álgagiid ja buktet evttohusaid, ja iežaset fuopmášumiid go leat luonddus vánddardan.
Nuorat oidnet dárbbu áiccuid čoaggimii
Anárlaš nuorra boazodoalli Mihku Andaras Näkkäläjärvi ii leat láven merket bajás áiccuid, muhto oaidná dan leat divrras diehtu dálkkádatrievdama mihtideamis. Sus leat muittus vássán jagit, mat ledje garrasa boazodollui vaikko son ii hálitge muittašit dan go bohccot jápme. Sus goit lea jáhkku boahtte áigái, vaikko dálkkádatrievdan barggaha boazodoalli.
– Dat ollesáigge rievdá ja goassige ii dieđe makkár dat boahtte jahki lea. Dat lea muge áigge rievdan olu, ahte leat álgán biebmat ja bohccuid guohtunsajit leat rievdan. Muittán, ahte dat eai leat seamma sajiin go ovdal, dadjá Mihku Näkkäläjärvi.
Ture Laiti bargá dutkamušassisteantan Lappi universitehta árktalašguovddážis ja son atná dehálažžan dan, ahte Sámi dálkkádatrievdama mihttára leat huksemin vai stáhtat áddejit buorebut sámiid fuola.
– Das, mo stáhtat reagerejit ja makkár dálkkádatpolitihka stáhtat mearridit váikkuhit dán dilis, lea stuorra váikkuhus eamiálbmogiid olmmošvuoigatvuođastáhtusii, erenomážit Sámis dáppe davviriikkain.
Mánáid ja nuoraid galggašii movttiidahttit báhcit Sápmái, oaivvilda Näkkäläjärvi
Klemetti Näkkäläjärvi lea fuolas das, go olu sápmelaččat fárrejit sámeguovllus eret. Dál sámemánáin ja -nuorain dušše badjelaš 20 proseantta ássá Sámis.
Son atná dan dili hástalussan dálkkádatrievdama dáfus maid.
– Mainna lágiin mii bastit dustet dan dálkkádatrievdama, jus boahtteáiggis olbmot orrotge gávpogiin. Einnostusa mielde jagis 2070 ii oktage sámemánná ja -nuorra oro šat Sámi ruovttuguovllus. Jus mii eat oaččo min mánáid ja nuoraid boahtit deikke mielde siiddastallat ja guolástit, gal mis dat kultuvrra láhppo, dadjá Näkkäläjärvi.