VOOZH about

URL: https://an.wikipedia.org/wiki/Alloza

⇱ Alloza - Biquipedia, a enciclopedia libre


Ir al contenido
De Biquipedia
Alloza
Municipio d'Aragón
👁 Escudo d'armas
Entidat
País
Provincia
Comarca
Municipio
👁 Image
Aragón
👁 Image
Teruel
Andorra-Sierra d'Arcos
Partiu chudicial Alcanyiz
Superficie 81.6 km²
Población
Total
Densidat

556 hab.(2025)
6,81. hab/km²
Altaria
Meyana

668m.
Distancia
137 km
100 km

enta Teruel
enta Zaragoza
Codigo postal 44509
Parroquial
Archidiocesi
Arcipestrau
Parroquia

Zaragoza
Íxar
Ilesia d'a Immaculada Concepción
Ríos Zarzosa
Coordenadas
Web oficial

Alloza ye un municipio aragonés d'a provincia de Teruel, situau en la comarca d'Andorra-Sierra d'Arcos[1] y partiu chudicial d'Alcanyiz.

A suya población ye de 556 habitants en una superficie de 81,6 km², con una densidat de población de 6,81 hab/km².

Cheografía

[editar | modificar o codigo]

Alloza ye en una fondonada, situada a 668 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 137 km d'a ciudat de Teruel, a capital d'a suya provincia, y a 100km de Zaragoza, la capital d'Aragón.

Arinyo Andorra
Andorra 👁 Image
Oliet
Estercuel Crivillén, La Mata de los Olmos Los Olmos

Bi ha un chacimiento iberico important, dito El castelillo, datau en o sieglo VI aC.

En o sieglo XV perteneixeba a la Orden de Calatrava.[2]

En 1835 troboron refuchio en Alloza los carlistas Cabrera y Carnicer, y un anyo dimpués en Alloza bi habió una batalla entre liberals y carlistas.

Luengas y parlas

[editar | modificar o codigo]

Actualment en Alloza, como en toda la comarca d'Andorra-Sierra d'Arcos se charra lo castellano rechional d'Aragón, con substrato lingüistico provinient de l'aragonés que se charraba en la val michana de l'Ebro y a piet de lo Sistema Iberico teruelano.

La parla allozana mantién muito lexico aragonés igual que en toz os lugars d'o Baixo Aragón, repuis de imperfectos en -iba, y pronombre adverbial en, pero destaca porque ye lo solo lugar d'o Baixo Aragón que l'Atlas linguistico de Aragón, Navarra y Rioja rechistra segundas personas en los pasaus perfectos simples en -es: bailés, cantés (esto se rechistra en atros lugars baixoaragoneses pero no ye tan vital por lo que este atlas no lo rechista fuera d'Alloza). Existe una replega lexica feita por Arturo Fernández Cáncer y un estudio mas recient.

O nombre Alloza pareixe arabe y significaría L'almendrera.[3]

Bi ha microtoponimos en aragonés como barranco la Piniella con l'augua esbarrada y canalizada por un gallipuent encara dito asinas (tanto pronunciau en aragonés orichinal en gallipuén como castellanizau con -e galllipuente). Bi ha una muela dita Los Montalbos, y bel nombre de partida: foya Navarro, foya Redonda y Cinglas. En lo mesmo lugar d'Alloza bi ha una carrera dita Carralafuén en dirección a lo calvario.

Lo toponimo Castelillo, a on que bi ha un poblau ibero, ye asaber-lo d'interesant porque conserva lo sufixo -ello no castellanizau ta -ejo. En atros puestos a forma orichinal aragonesa tipo *Castellello u Castellillo < *castellu + iculu(m), relacionada con chacimientos arqueolochicos u poblaus ibers, s'ha castellanizau como Castillejo, como en Castillejo de la Romana.

Demografía

[editar | modificar o codigo]
Evolución demografica
1362 f1495 f1842185718601877188718971900
- - 1.082 1.704 1.726 1.761 1.647 1.710 1.773
191019201930194019501960197019811991
1.926 1.882 1.651 1.773 1.730 1.791 1.189 1.006 913
199219941996199719981999200020012002
- - - - 817 796 772 743 715
200320042005200620072008200920102011
703 691 692 695 698 709 711 711 701
201220132014201520162017201820192020
673 667 638 604 602 594 582 558 572
20212022202320242025202620272028-
577 553 - 551 - - - - -
1717-1981: población de feito; 1990-: población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidaz poblacionals en l'INE.

Administración

[editar | modificar o codigo]

Reparto de concellers

[editar | modificar o codigo]
Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partiu politico
19791980 Vicente Franco Garay [4] Unión de Centro Democrático
19801983 Mariano Muñoz Castro [4] Unión de Centro Democrático
19831987 José María Sanz Partido Aragonés
19871991 José María Sanz Partido Aragonés
19911995 Joaquín Aranda Partido Popular de Aragón
19951999 Joaquín Aranda (dica 1999)
Víctor Escaso (dende 1990)
Partido Popular de Aragón
19992003 Pilar Lorenz Partido Aragonés
20032007 Pilar Lorenz Partido Aragonés
20072011 Manuel Antonio Royo Blasco Partido de los Socialistas de Aragón
20112013 Manuel Antonio Royo Blasco Partido de los Socialistas de Aragón
20132015 Miguel Ángel Aranda Lafoz Partido Aragonés
20152019 Miguel Ángel Aranda Lafoz Partido Aragonés
20192023 Miguel Ángel Aranda Lafoz Partido Aragonés
20232027 Marta Sancho Blasco [5] Partido Aragonés

Puestos d'intrés

[editar | modificar o codigo]

Molimentos civils

[editar | modificar o codigo]

Molimentos relichiosos

[editar | modificar o codigo]

Obras hidraulicas

[editar | modificar o codigo]
  • Gallipuent, que levaba l'augua d'o barranco de Piniella enta un complexo rete de zaicas.

Personalidaz naixidas d'Alloza

[editar | modificar o codigo]

Categoría principal: Naixius d'Alloza.

Bibliografía

[editar | modificar o codigo]

Referencias

[editar | modificar o codigo]

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]