VOOZH about

URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan

⇱ Jan – Wikipedia, wolna encyklopedia


Przejdź do zawartości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
👁 Image
Ten artykuł dotyczy imienia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Jan
Wymowa

[jan]

Płeć

męskie

Język(i)

polski, czeski

Imieniny

m.in. 24 czerwca, 27 grudnia

Znaczenie
Języki

hebrajski

Słowo

hebr. ‏יוחנן‎

Znaczenie

Jahwe jest łaskawy

Alternatywne nazwy
Warianty obcojęzyczne

János, Jean, Juan, John, Giovanni, Hans, Ιωάννης, Іван

Odpowiednik dla płci przeciwnej

Joanna, Janina

Formy pochodne

Janek, Jańcio, Jasiek, Jaś

Wyrazy pokrewne

joannici, Janowy

Pokrewne imiona

Janusz

👁 Image
Multimedia w Wikimedia Commons
👁 Image
Hasło w Wikisłowniku
👁 Image
Cytaty w Wikicytatach

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia hebr. ‏יחנ‎ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskawy”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

W polskich dokumentach zapisywano najpierw to imię w postaci Ioannes, Iohannes (1012-18), później także Jan (1161), Jon (1302), Johan (1320), Jen (1366), Johans (1385) oraz Joan (forma kresowa, 1432). Największą popularność zyskała forma Jan, od czasów średniowiecza będąca jednym z najczęściej nadawanych imion. W 2022 r. imię Jan nosiło 493 283 osób w Polsce (6. miejsce wśród imion męskich pod względem popularności)[1], wcześniej jednak imię to zajmowało pierwsze miejsce wśród imion męskich w populacji (np. w 2004 r. jedynie dwa imiona żeńskie – Anna i Maria – występowały częściej od Jana[2]).

Przekształcenia i zdrobnienia: Han, Hanek, Haniek, Hanisz, Hanus, Iwan, Iwasz, Jach, Jachu, Janczy, Janiec, Janicek, Janik, Janisław, Jano, Janek, Janko, Janosik, Jasiek, Jaszko, Jaś, Jaśko, Jasio, Janusz, Jasz[3].

Żeńskim odpowiednikiem jest Joanna, i – późniejszym – Janina.

Imieniny

[edytuj | edytuj kod]

Jan imieniny obchodzi 10 stycznia, 12 stycznia, 15 stycznia, 17 stycznia, 19 stycznia, 23 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 4 lutego, 8 lutego, 20 lutego, 24 lutego, 3 marca, 5 marca, 8 marca, 11 marca, 19 marca, 24 marca, 27 marca, 30 marca, 3 kwietnia, 7 kwietnia, 13 kwietnia, 27 kwietnia, 6 maja, 7 maja, 10 maja, 12 maja, 13 maja, 15 maja, 18 maja, 19 maja, 21 maja, 22 maja, 23 maja, 24 maja, 27 maja, 30 maja, 3 czerwca, 11 czerwca, 12 czerwca, 16 czerwca, 20 czerwca, 22 czerwca, 24 czerwca, 26 czerwca, 27 czerwca, 30 czerwca, 8 lipca, 11 lipca, 21 lipca, 23 lipca, 31 lipca, 4 sierpnia, 8 sierpnia, 9 sierpnia, 13 sierpnia, 18 sierpnia, 19 sierpnia, 20 sierpnia, 29 sierpnia, 30 sierpnia, 31 sierpnia, 2 września, 3 września, 9 września, 11 września, 13 września, 14 września, 16 września, 20 września, 23 września, 27 września, 28 września, 1 października, 9 października, 10 października, 19 października, 23 października, 24 października, 1 listopada, 8 listopada, 11 listopada, 12 listopada, 13 listopada, 17 listopada, 24 listopada, 26 listopada, 1 grudnia, 4 grudnia, 5 grudnia, 9 grudnia, 14 grudnia, 15 grudnia, 17 grudnia i 27 grudnia.

Odpowiedniki w innych językach

[edytuj | edytuj kod]
  • angielski: John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie;
  • białoruski: Іван (Iwan), Ян (Jan), Янка (Janka), Ясь (Jaś);
  • bułgarski: Иван (Iwan), Йон (Jon), Йован (Jowan), Ванче (Wancze), Ванчо (Wanczo);
  • czeski: Jan, Ivan, Johan, Honza;
  • duński: Jens, Jais, Iben, Iven, Evan, Even;
  • esperanto: Johano[4]
  • fiński: Jukka, Juhani, Jussi, Janne;
  • francuski: Jean;
  • grecki: Ιωάννης (Joannes), Γιάννης (Giannes);
  • hiszpański: Juan;
  • interlingua: Jean, Johannes;
  • irlandzki: Seán, Shane, Shaine, Shaun, Shawn;
  • japoński: ヤン Yan;
  • kataloński: Joan;
  • litewski: Jonas, Jasius;
  • łacina: Joannes, Johannes;
  • łotewski: Jānis;
  • macedoński: Ivan, Jovan, Vančo, Vane;
  • niderlandzki: Johannes, Jan, Joannes, Johan;
  • niemiecki: Johannes, Johann, Hannes, Hanns, Hans, Heinz, Jan, Jens;
  • norweski: Johan, Jens, Hans, Jo, Evan;
  • portugalski: João;
  • rosyjski: Иван (Iwan), Иоанн (Ioann);
  • rumuński: Ioan, Ion, Ian, Iane, Ivan;
  • serbsko-chorwacki: Ivan, Jovan, Jovanka, Jovo;
  • słowacki: Ján, Ivan, Janko;
  • słoweński: Ivan, Jan, Janez, Janko, Jovan;
  • sycylijski: Giuvanni;
  • szwedzki: Johannes, Johan, Jöns, Jan, John, Hans, Ivan;
  • ukraiński: Іван (Iwan), Іоанн (Ioann);
  • węgierski: János, Iván;
  • włoski: Giovanni, Gianni, Giovannino, Vanni, Nanni.

Imię to ma również kilka tradycyjnych zestawień z drugimi imionami:

W języku włoskim imię to występujące jako pierwsze jest często łączone z drugim imieniem, np. Giovanni Lorenzo = Gianlorenzo (Jan Wawrzyniec), Giovanni Carlo = Giancarlo (Jan Karol).

Przysłowia

[edytuj | edytuj kod]
  • Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał
  • Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory na przeszkodzie
  • Jutro święty Janek, puśćmy na wodę wianek
  • Jaka na Jana od Krzyża pogoda się głosi, taką, jak starzy mówią, Nowy Rok przynosi
  • Na Święty Jan, jagód pełen dzban

Znane osoby noszące imię Jan

[edytuj | edytuj kod]

Władcy

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan II Komnen

Cesarze bizantyjscy

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan od Książąt Litewskich

Królowie i książęta polscy

[edytuj | edytuj kod]

Królowie Portugalii

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan II Dobry

Władcy francuscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy hiszpańscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy skandynawscy

[edytuj | edytuj kod]

Władcy brytyjscy

[edytuj | edytuj kod]

Książęta Liechtensteinu

[edytuj | edytuj kod]

Pozostali władcy

[edytuj | edytuj kod]

Duchowni

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan VII
👁 Image
Jan XIX

Papieże

[edytuj | edytuj kod]

Patriarchowie Konstantynopola

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan Chrzciciel
👁 Image
Jan XXIII

Święci i błogosławieni

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Jan Stryprock
👁 Image
Jan Styrna

Biskupi polscy

[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe osoby

[edytuj | edytuj kod]
  • Jochanan – postać biblijna, przywódca grupy uchodźców żydowskich zmierzającej do Egiptu
  • Janick Gers – gitarzysta heavymetalowego zespołu Iron Maiden
👁 Image
Jan A.P. Kaczmarek
👁 Image
Jan Bazen
👁 Image
Jan Berzin
👁 Image
Jan Chrystian Kamsetzer
👁 Image
Jan Henryk Dąbrowski
👁 Image
Jan Dworak
👁 Image
Jan Heweliusz
👁 Image
Jan Jeziorański
👁 Image
Jan Karol Chodkiewicz
👁 Image
Jan Lesman-Brzechwa
👁 Image
Jan Maria Vianney
👁 Image
Jan Parandowski
👁 Image
Jan Plata-Przechlewski
👁 Image
Jan Rokita
👁 Image
Jan Schmid
👁 Image
Jan Śniadecki
👁 Image
Jan Twardowski
👁 Image
Jan Wincenty Bandtkie
👁 Image
Jan Zamoyski
👁 Image
Jan Železný
👁 Image
Giovanni Botero
👁 Image
Giovanni van Bronckhorst

Giovanni

[edytuj | edytuj kod]

Hannes

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Hans-Jürgen Wischnewski
👁 Image
Joanis Metaksas

Joanis

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Iwan IV Groźny
👁 Image
Janne Happonen
👁 Image
Janos Bolyai
👁 Image
Jean-Claude Duvalier
👁 Image
Jean de La Bruyère
👁 Image
Jean-Louis Tauran
👁 Image
Jean-Philippe Rameau
👁 Image
Jens Evensen
👁 Image
Johan Christian Fabricius
👁 Image
Johann Wolfgang von Goethe
👁 Image
Johan (Jan) Sebastian Bach

Johann

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Johannes Chrysostomus Wolfgang Amadeus Mozart

Johannes

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
John Austin
👁 Image
John Christopher Smith
👁 Image
John Dolmayan
👁 Image
John Field
👁 Image
John Hadley
👁 Image
John Hersey
👁 Image
John Lennon
👁 Image
John Maynard Keynes
👁 Image
John Parrott
👁 Image
John Ruiz
👁 Image
Johnny Hallyday

Johnny

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Juan Sebastián Elcano
👁 Image
Sean Connery

Jóannes

[edytuj | edytuj kod]

Jan w kulturze

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
👁 Image
Zobacz hasło Jan w Wikisłowniku
👁 Image
Zobacz kolekcję cytatów związanych z imieniem Jan w Wikicytatach

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Otwarte Dane [online], dane.gov.pl [dostęp 2022-06-13].
  2. STATYSTYKA 50 najpopularniejszych imion w Polsce w podziale na płeć. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2004 r.. [dostęp 2008-10-28]. (pol.). (.pdf)
  3. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 205. ISBN 83-7097-464-3.
  4. Kazimierz Tymiński: Mały słownik polsko-esperancki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 430. ISBN 83-214-0326-3.