Buggeluosa ráđut sáhttet lasihit debbuid čázádagain. Nákkosgirjedutki Aino Erkinaro Oulu universiteahtas lea dutkamen dan, mo buggeluosa ráđut váikkuhit luonddus, sihke čázis ja gáttiin.
Erkinaro lohká, ahte dutkan lea hui álggus, muhto orru leamen vejolaš, ahte jápmán buggeluosat dagahit sihke oanehis muhto maid guhkit áigge nuppástusaid čázádagas.
– Čielga váikkuhusaid sáhttá áicat ovdamearkka dihtii debbuid šaddamis. Buggeluosa ráđuin luovvana dahpa, mainna debbot sáhttet ávkkástallat.
Jáhkkimis báikkálaččat lea liigešaddu, muhto aŋkke dán dutkamušas eai leat mearkkat, ahte livčče viiddis váikkuhusat. Muhtin sajis joga botni njivlu ja nuppe sajis fas ii.
Dábálaččat davviguovllu jogain leat unnán biebmoávdnasat.
Erkinaro dutká earenomážit dan, mo geavvá daid biebmoávdnasiidda, mat báhcet, go luossa guohcada: báhcetgo biebmoávdnasat johkii, leago dat látnan dihto sajis vai doalvugo rávdnji daid fárustis gitta Jiekŋamerrii. Dutkan láhkai lea maid, mo joga rievdan váikkuha eará organismmaide.
Dutkamušas leat dál easkka beassamin fártii, ja dál dutkái lea gulul čielgan, maid galgá dutkamušas jearrat.